?oNgày vì nạn nhân chất độc da cam?
Theo nghiên cứu của trường đại học Columbia- Hoa Kỳ đăng trên tạp chí khoa học Nature số 422 ngày 17 tháng 4 năm 2003, từ năm 1961-1971, quân đội Mỹ đã rải xuống miền Nam Việt Nam khoảng 80 triệu lít chất độc hoá học, trong đó có gần 50 triệu lít chất độc da cam, chứa khong 350 kg dioxin, một tạp chất cực kỳ độc hại mà con người tìm thấy cho đến nay. Chỉ cần một phần tỷ gram có thể gây chết người.
Viện Hàn lâm khoa học Mỹ đã công bố danh sách 13 loại bệnh do chất da cam gây nên, trong đó có một số loại bệnh hiểm nghèo như : ung thư tổ chức phần mềm, u lymphô ác tính, bệnh Hodgkin, bệnh xạm da, ung thư đường hô hấp, ung thư tiền liệt tuyến v.v? Tuy nhiên họ mới chỉ thừa nhận một loại dị tật bẩm sinh trên con cựu chiến binh là tật gai đôi cột sống (Spina Bifida). Ta cần biết, thời gian tham chiến tại Việt Nam của phần lớn cựu chiến binh Mỹ chỉ giới hạn từ 6 tháng đến 12 tháng, còn cựu chiến binh Việt Nam thì phải chiến đấu trực tiếp hoặc gián tiếp của hàng triệu phi vụ rải chất độc hoá học của Mỹ với thời gian không giới hạn. Có những người 5 năm, 10 năm và có những người còn lâu hơn thế nữa. Hơn thế nữa, hàng triệu người dân Việt Nam đã phải sống trên những vùng đất bị rải chất độc hoá học nặng trong thời gian chiến tranh, cũng như còn đang phải sống ở những vùng vẫn còn bị nhiễm độc nặng như những sân bay quân sự và kho chứa chất độc cũ của Mỹ.
Từ năm 1980, Chính phủ đã thành lập Uỷ Ban Quốc gia điều tra hậu quả chiến tranh hoá học dùng trong chiến tranh Việt Nam (Uỷ ban 10-80) do cố giáo sư Tôn Thất Tùng là chủ tịch đầu tiên. Uỷ ban này đã hợp tác với các nhà khoa học quốc tế Canada, Nhật Bản, Hà Lan, Pháp và Mỹ tiến hành nghiên cứu tổng quan tác hại lâu dài của cuộc chiến tranh hoá học đối với con người và môi trường Việt Nam. Theo các kết quả đã được công bố, dioxin trong chất da cam đã gây ra nhiều loại bệnh ung thư, bất thường thai sản như xảy thai, chửa trứng, thai chết lưu, và nhiều loại dị tật bẩm sinh như câm điếc, mù, não úng thuỷ, chân tay dị dạng co quắp, thiểu năng trí tuệ,v.v? Có những gia đình có đến 4-5 con tàn tật, đặc biệt có gia đình tại Hải phòng có đến 7 con đều bị tàn tật ở các mức độ khác nhau và có cháu đã chết. Sở dĩ nhiều gia đình vẫn tiếp tục sinh con khuyết tật vì họ chỉ mong muốn sinh được một đứa con lành lặn để chăm sóc các anh, chị khuyết tật và là nơi nương tựa cho họ lúc tuổi già.
Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện nước ta có khoảng 2 triệu nạn nhân chất độc da cam, trong đó có khoảng 200 ngàn trẻ em sinh ra bị dị tật bẩm sinh. Phần lớn trong số họ đang sống trong hoàn cảnh hết sức khó khăn và đang rất cần được giúp đỡ.
Mặc dù đất nước còn nhiều khó khăn và còn nhiều việc phải làm, nhưng trong nhiều năm qua, Đảng và Chính phủ đã có nhiều hình thức và chế độ chính sách trợ giúp cho các nạn nhân chất độc da cam. Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 26/2000/TTg ngày 23/02/2000 về một số chế độ đối với người tham gia kháng chiến và con đẻ của họ bị hậu quả do nhiễm chất độc hoá học do Mỹ sử dụng trong chiến tranh Việt Nam. Và mới đây là Quyết định số 120/2004/QĐ-TTg (thay cho Quyết định 26 cũ) đã bổ sung thêm đối tượng được hưởng trợ cấp và mức trợ cấp cũng được tăng lên nhiều hơn. Tuy nhiên, Quyết định này chỉ áp dụng cho đối tượng chính sách là các cán bộ, chiến sỹ các lực lượng vũ trang nhân dân, cán bộ dân chính Đảng, thanh niên xung phong và con đẻ của họ bị mắc bệnh hiểm nghèo, không còn khả năng lao động, còn dân thường thì chưa được hưởng. Cũng cần nói thêm, chiến tranh đã kết thúc hơn 30 năm, hiện đã có đời cháu của các cựu chiến binh ra đời. Có nhiều cháu cũng đã bị ảnh hưởng tác hại của chất độc da cam do đời ông để lại và mắc những loại dị tật bẩm sinh tương đối nặng, không tự phục vụ được. Tuy nhiên các cháu vẫn chưa được là đối tượng được hưởng trợ cấp theo Quyết định số 120 của Thủ tướng Chính phủ. Thiết nghĩ, các ban, ngành chức năng cần sớm nghiên cứu bổ sung đối tượng này để các cháu đỡ bị thiệt thòi.
Hội Chữ Thập đỏ Việt Nam là một trong những tổ chức đi đầu trong lĩnh vực giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam. Để phần nào đáp ứng nhu cầu bức xúc của các nạn nhân, Hội đã xin phép Chính phủ thành lập Quỹ Bo trợ nạn nhân chất độc da cam thuộc Hội và đã được Chính phủ phê chuẩn bằng Quyết định số 105/1998/QĐ-TTg ngày 9/6/1998 nhằm huy động sự ủng hộ trong và ngoài nước, góp phần cùng Đảng và Nhà nước giúp đỡ các nạn nhân chất độc da cam. Sau 5 năm hoạt động, đã có 57 tỉnh, thành trong cả nước thành lập Quỹ địa phương và đã quyên góp được gần hơn 80 tỷ đồng. Với số tiền quyên góp được, Hội Chữ Thập đỏ Việt Nam đã giúp đỡ 220.429 nạn nhân cải thiện đời sống, sức khoẻ, vật chất và tinh thần (trong đó có 91.726 nạn nhân được khám chữa bệnh, 1.350 nạn nhân được phẫu thuật chỉnh hình và phục hồi chức năng, 2.471 nạn nhân được cấp xe lăn xe đẩy, xây dựng được 1.375 nàh tình nghĩa cho các nạn nhân, cấp học bổng cho 535 em khuyết tật học khá, giỏi và bảo trợ thường xuyên cho 4.258 nạn nhân. Với những kết quả ban đầu đạt được như vậy nên năm 2003, Quỹ đã được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Hội Chữ Thập đỏ Việt Nam nhận định rằng đây mới chỉ là bước khở đầu tốt đẹp, nó mới chỉ đáp ứng được một phần nhỏ nhu cầu cần giúp đỡ rất lớn của các nạn nhân chất độc da cam.
Để huy động được nhiều hơn nữa sự quan tâm của toàn xã hội đối với các nạn nhân chất độc da cam, Hội Chữ Thập đỏ Việt Nam đã đề nghị lấy ngày 10 tháng 8 là ?oNgày vì nạn nhân chất độc da cam ? và đã chính thức được công nhận vào ngày 6 tháng 8 năm 2004. Đây là một sự kiện hết sức quan trọng, phù hợp với đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam, thể hiện trách nhiệm và tình cảm của toàn xã hội đối với việc chăm lo, săn sóc cho các nạn nhân chất độc da cam./.