Hôm nay tôi tình cờ nói chuyện với người bạn về một số vấn đề xoay quanh cuộc sống. Người bạn ấy cho rằng 20 tuổi là còn quá trẻ và quá sớm để bắt đầu quan tâm đến tương lai và sự nghiệp. Không biết bà con ở đây có cảm thấy như vậy không? Nhân đây, tôi xin post lại một bài viết tôi đã viết cách đây không lâu lắm để mọi người cùng ngẫm nghĩ xem thế nào nhé...
----------------------------------------------------------------------------------------------
Khi ước mơ đủ lớn...
Tôi thấy khi nói đến sự nghiệp, chúng ta thường hay nghĩ đến những gì đạt được cho bản thân mình, cho gia đình của mình. Vâng, đó cũng là những điều rất bình thường. Lại nói chuyện gì con người muốn thì anh ta sẽ làm được, quan trọng là anh ta có muốn hay không và muốn đến mức độ nào. Modern Talking có bài "You can win if you want". Metallica thì lại hát rằng "Life is ours, we live it our ways". Tôi thì tin vào câu "Your fate in your hand". Nói như vậy, có nghĩa là chúng ta có thể nỗ lực để đạt được những gì mình mong muốn, miễn là nỗ lực chúng ta đủ lớn. Vậy chúng ta mong muốn những gì?
Có bao giờ bạn tự hỏi bạn sẽ như thế nào vào năm 30 tuổi? Bạn sẽ làm được gì vào năm 40 tuổi? Tôi đọc được chuyện Đào Hồng Tuyển lấp biển làm đường từ đất liền ra đảo Tuần Châu. Tôi đọc được chuyện một cậu bé bán chanh thành tỷ phú năm 15 tuổi. Và tôi đọc được, đọc được rất nhiều những chuyện như vậy. Khi các bạn nghe những chuyện này, bạn có thấy điều gì đó khác lạ diễn ra trong bạn? Bạn có thấy rạo rực, có thấy hứng khởi không? Và nếu bạn biết rằng Đào Hồng Tuyển lúc nhỏ đi làm thuê đã từng phải uống ly nước do tên chủ ói ra, hay cậu bé kia chỉ là một thằng bé da đen nghèo khổ trong những khu phố ổ chuột, bạn thấy thế nào? Bạn có thể cảm nhận được nỗi nhục mà họ phải gánh chịu chứ?
Khi bạn đọc được những dòng chữ này, bạn cũng còn là một người may mắn hơn những người khác rất nhiều, vì ít ra bạn không mù chữ, vẫn còn khỏe mạnh và có thể truy cập vào Internet. Vậy đấy, có những điều rất đỗi bình thường đến nỗi chúng ta đôi lúc quên mất sự hiện diện của nó. Nỗi nhục cũng vậy. Ở đây, tôi không chỉ muốn nói đến nỗi nhục của một con người, mà tôi muốn nói đến nỗi nhục của một quốc gia, một thế hệ. Có một thực tế dễ thấy rằng, khi con người ta nghèo, không chỉ đời sống vật chất mà đời sống tinh thần của họ cũng bị ảnh hưởng. Nếu bạn thường thấy những bữa ăn nhậu thường nhật của các sếp lớn ngốn hàng triệu đồng, thì bạn sẽ rất ngạc nhiên nếu bạn đem một chiếc xe đạp vỏn vẹn vài trăm nghìn cho một người nào đó ở một vùng quê xa xôi hẻo lánh, họ có thể quỳ xuống lạy bạn như thánh sống. Bạn cảm nhận được gì qua sự chênh lệch quá sức kinh khủng như vậy?
Có thể có rất nhiều người chúng ta có giấc mơ đẹp về một việc làm ở công ty nước ngoài, một người bạn đời tuyệt vời, và một cuộc sống đầy đủ, sung túc. Vâng, đó là một giấc mơ đẹp. Niềm vui đạt được giấc mơ đấy cũng lung linh như niềm hạnh phúc của một người nhà quê nghèo xác xơ khi anh ta nhận được chiếc xe đạp của bạn. Có thể bạn giật mình, bạn hoài nghi, nhưng tôi cam đoan với bạn đó là sự thật. Hãy thử một lần ra nước ngoài, bạn sẽ thấy được nỗi nhục của công dân một nước nghèo. Cái nghèo khiến con người ta có thể làm những chuyện mà chính họ cũng không biết được nó đang bôi tro trét trấu lên hàng triệu đồng bào của họ. Tại sao cùng là những thằng da vàng tại Đông Nam Á này, mà một người Việt Nam đứng trên đất khách phải ngượng ngùng khi được hỏi về quốc tịch của mình. Nỗi nhục là công dân của một nước nghèo cũng khó chịu và ray rứt không kém gì nỗi nhục của một cá nhân đâu, các bạn ạ!
Vậy làm gì để dân mình có thể thoát khỏi cái nhục đấy? Làm gì để chúng ta có thể tự hào là người Việt Nam mà nói với người nước ngoài rằng bọn mày không có lý do gì để khinh thường người Việt chúng tao? Như thực tế thì chúng ta sẽ làm được gì đây khi con đường đi trước mắt của chúng ta vẫn còn chưa định hình sau lớp sương mù mờ mịt của cái gọi là "ăn chưa no, lo chưa tới". Chúng ta liệu có thoát nổi cái nhục này khi mà người Việt chúng ta vẫn còn cái tư tưởng "đèn nhà ai nấy sáng", khi mà ai cũng muốn nhận nhiều hơn cho, muốn vun vén cho bản thân mình càng nhiều càng tốt. Tôi không hoàn toàn đồng ý với quan điểm cho rằng đó là bản tính của con người, nhưng nếu có thật là như vậy đi nữa, chẳng lẽ nỗi nhục mà tất cả chúng ta đang phải gánh chịu không đủ để mỗi chúng ta dẹp bỏ cái tôi cá nhân của chính mình hay sao?
Tôi tin rằng để thoát khỏi cái nhục đấy, dân ta phải giàu, nước ta phải mạnh. Hãy nhìn sang người láng giềng Singapore hay Đài Loan mà xem, họ đã chuyển mình thành những con rồng ở Đông Nam Á này như thế nào. Và bạn thử nghĩ xem ở một đất nước mà có đến 70% dân số làm kinh doanh thì họ giàu lên có phải là một điều tất yếu hay không? Tôi không nói đến ý tưởng, vốn, lại càng không nói đến kiến thức, kinh nghiệm trên thương trường của họ. Tôi nói đến tinh thần doanh nhân, tôi nói đến khát vọng làm giàu tiềm ẩn và thôi thúc chúng ta, cũng như đã từng thôi thúc họ tiến lên phía trước. Những ước mơ dù cao đẹp nhất, những khát vọng dù mãnh liệt nhất của mỗi cá nhân cũng dường như trở nên tầm thường khi đứng cạnh nỗi nhục của một quốc gia, tôi tin chắc điều đấy.
Vậy thì, các bạn hãy thử ngẫm nghĩ lại về tương lai, về sự nghiệp của mình, và nỗi nhục mà tôi, bạn, cũng như tất cả người Việt Nam chúng ta đang phải đối mặt để mà đứng dậy và làm một điều gì đấy thật sự có ích. Ngay bây giờ, hãy dẹp bỏ lớp sương mù trước mặt mà vạch ra con đường đi cho chính mình. Chưa phải là quá trễ, nhưng cũng không hoàn toàn quá sớm đâu, các bạn ạ! Hãy học cách chia sẻ, cách cho mọi người, tôi dám bảo đảm phần nhận lại sẽ rất xứng đáng với nó. Sự nghiệp của bạn, tương lai của bạn nằm trong tay bạn. Nhưng nó không chỉ là cho bạn, ảnh hưởng đến bạn, mà nó còn sẽ ảnh hưởng đến hàng triệu con người Việt Nam khác, ảnh hưởng đến cái tên Việt Nam rất đỗi thân thương của đất nước chúng ta trên bản đồ thế giới. Tôi vẫn thường lang thang trên các box về kinh tế ở diễn đàn TTVNOL này, giải đáp và hỗ trợ tất cả những thắc mắc và khó khăn của mọi người trong khả năng có thể của mình, cũng là mong họ có thể đạt mục tiêu một cách tốt hơn và nhanh hơn nữa. Đó là những gì tôi làm được ngày hôm nay, để chuẩn bị cho ngày mai, tôi có thể giúp mọi người nhiều hơn và hiệu quả hơn. Có thể tôi đang đi trên con đường chông gai và gập ghềnh sỏi đá, nhưng tôi biết mình đang đi đâu và phải làm gì. Có thể đường còn xa, nhưng tôi tin rằng tôi sẽ đến đích. Vì đó là con đường tôi đã chọn, vì tôi luôn ghi nhớ nỗi nhục là công dân của một nước nghèo, vì tôi không chỉ làm điều đó cho chính mình. Còn các bạn, các bạn đã thấm thía nỗi nhục ấy đến đâu, và chúng ta sẽ làm gì để rửa sạch nó? Câu trả lời đang ở phía trước, và nó dành cho các bạn.
Mấy lời lạm bàn, chúc các bạn luôn vui vẻ và đạt được sự nghiệp của mình như mong muốn :-)
02.2005
----------------------------------------------------------------------------------------------
Như vậy, theo bạn thì 20 tuổi liệu có phải là quá sớm hay không?