Dê - công dụng trị liệu theo đông và tây y

Trong cuộc sống có rất nhiều thực phẩm có chức năng chữa bệnh. Một trong số những thực phẩm ấy, phải tính đến thịt dê. Thịt dê có vị ngọt, tính nóng.
Theo Tây y trong 100g thịt dê có 17,5% Protid, 40% Lipid. Thịt dê không độc, có tác dụng trợ dương, bổ huyết. Đặc biệt, rất tốt cho phụ nữ gầy yếu, ít sữa sau khi sinh nở. Qua nghiên cứu về thành phần thịt dê, được biết trong thịt dê hàm lượng Cholesterol có hại (Cholesterol LDL) rất thấp. Ngược lại, hàm lượng Cholesterol có lợi (Cholesterol HDL) có trong thịt dê thì cao hơn rất nhiều. Và điều đặc biệt là Cholesterol HDL có chức năng loại thải Cholesterol LDL ra khỏi cơ thể.
Theo Đông y, hầu hết các bộ phận của dê như thịt, xương, nội tạng... đều có thể dùng làm thuốc chữa bệnh. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm từ loài gia súc này đều có tính ấm, nóng nên những người bị sốt do cảm mạo không nên dùng.
1-Thịt dê (dương nhục)
Dùng chữa các chứng thiếu máu, gầy yếu, suy nhược cơ thể, chán ăn, đau bụng do hư hàn hoặc suy giảm khả năng tình dục do thận dương hư.
2- Xương dê (dương cốt)
Công dụng bổ thận, cường gân cốt, chữa phong thấp, gầy yếu do lao lực, đầu choáng, mắt hoa, đau lưng mạn tính, bồi dưỡng cho trẻ chậm lớn.
3-Tiết dê (dương huyết)
Huyết dê chữa chảy máu cam, trị chứng hay bị choáng váng ở phụ nữ sau khi sanh. Ngoài ra huyết dê còn giải được chất độc từ vàng, bạc, lưu huỳnh, thạch tín...
4-Thận dê (dương thận)
Dùng chữa các bệnh liệt dương, xuất tinh sớm, gầy yếu, suy nhược, ù điếc, di tinh, đau lưng mạn tính.
5-Tinh hoàn dê (dương thạch tử, ngọc dương)
Chữa đau lưng do thận hư, di tinh, liệt dương ở nam, khí hư (huyết trắng) ở nữ.
6-Da dê
Chữa chứng hư lao, lưng đau, gối mỏi.
7-Đuôi dê
Trị mắt mờ, lưng, gối bị lạnh, đau.
8- Sữa dê
Nhuận táo, bổ hư, trị các chứng suy nhược cơ thể, loét miệng. Sữa dê còn giải được nọc độc do nhện cắn, trị chứng hay bị nôn ói, miệng, lưỡi bị sưng lở.
9- Gan dê (dương can)
Gan dê dùng chữa các bệnh suy nhược cơ thể, chóng mặt, mờ mắt sau cơn bệnh.
10- Dạ dày dê (dương đỗ)
Chữa viêm đại tràng, tiêu hóa kém, buồn nôn sau bửa ăn và đau dạ dày mạn tính thể tỳ vị hư hàn.
11- Tủy xương của dê trị được tình trạng sinh lực kém, lưng, gối mỏi...
Dê có rất nhiều công dụng trị liệu, tuy nhiên, cần lưu ý không nên ăn thịt dê quá nhiều, dễ làm sinh tính nóng nảy. Người vừa bị cảm sốt cao, bụng đang bị chướng đầy, người đang bị ban, ghẻ ngứa không nên dùng thịt dê. Không ăn thịt dê với bí ngô, không nên dùng dụng cụ nồi đồng để nấu thịt dê, dễ gây độc...
PGS.TS.LƯU THỊ HIỆP