HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ BÁO CHÍ CÁCH MẠNG
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từ chối nhiều danh hiệu và phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước, nhân dân ta và bạn bè quốc tế dành cho Người, nhưng Người lại tự nhận mình là Nhà Cách Mạng và Nhà báo. Năm 1957, khi tiếp đoàn nhà văn Liên Xô, Người nói: "Tôi là cây bút tiểu phẩm, nhà chính luận. Gọi là nhà tuyên truyền tôi cũng không tranh cãi, nhà cách mạng chuyên nghiệp là đúng nhất". Nhà cách mạng Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh đã gắn bó với báo chí như một "duyên nợ" trong suốt cả cuộc đời mình như chính Người tự nhận. Những cống hiến của Người cho báo chí cách mạng Việt Nam là một phần rất quan trọng trong toàn bộ sự nghiệp của Người.
Trong hành trình tìm đường cứu nước, giải phóng dân tộc, Người đã nhận thấy báo chí có một sứ mạng cao cả: Nói lên tiếng nói của chính nghĩa, của tự do, để thức tỉnh đồng bào đứng lên đấu tranh tự giải phóng. Người đã xem báo chí là một mặt trận đặc biệt quan trọng, không thể thiếu được, trong đấu tranh cách mạng - mặt trận tư tưởng, chính trị, văn hóa. Hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng và hoạt động báo chí, Hồ Chí Minh đã để lại một di sản báo chí gồm trên 2.000 bài báo, được viết bằng nhiều thứ tiếng, nhiều thể loại, gần 300 bài thơ, 500 trang truyện và ký; với 150 bút danh; Người đã sáng lập 9 tờ báo. Người đã từng làm mọi việc của nghề báo, từ viết bài, sửa bài, biên tập, tổ chức in ấn, phát hành, đến tổ chức, lãnh đạo và chỉ đạo việc làm báo. Trước sau, Người luôn xem việc làm báo là "công tác cách mạng", để "phụng sự Tổ quốc", "phụng sự nhân dân", "phụng sự giai cấp và nhân loại". Vì vậy, bên cạnh các tác phẩm báo chí xuất sắc của Người, Người còn để lại cho chúng ta một di sản tư tưởng đặc biệt có giá trị - Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí cách mạng. Đó chính là tư tưởng, lý luận và kinh nghiệm thực tiễn rất phong phú, sâu sắc, toàn diện, độc đáo và sáng tạo về những vấn đề cơ bản của báo chí cách mạng. Bao gồm các quan điểm về vai trò, chức năng và tính chất của báo chí cách mạng, về vai trò, nghĩa vụ, đạo đức, phong cách của người làm báo, nghệ thuật để làm nên một tác phẩm báo chí và tờ báo có giá trị. Trong hệ thống các quan điểm tư tưởng về báo chí của Hồ Chí Minh, điểm độc đáo và sáng tạo nổi bật là Người đã chỉ rõ những vấn đề thuộc về bản chất cách mạng và tiến bộ của báo chí và một mẫu mực về đạo đức người làm báo.
Hồ Chí Minh, ngay từ những năm 20 của thế kỷ trước, đã nhận thấy báo chí có sứ mạng cao cả, sứ mạng ấy cao hơn mọi quyền năng. Với Người, chỉ có một thứ "quyền" duy nhất, cao nhất mà Người hết lòng phụng sự, đó là quyền độc lập, tự do của dân tộc, quyền làm chủ xã hội, làm chủ đất nước của nhân dân. Hồ Chí Minh quan niệm rằng báo chí và hoạt động báo chí là một mặt, một bộ phận của sự nghiệp giải phóng con người, là nhu cầu phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc. Người đã từng đặt vấn đề: "ở một nước có đến 20 triệu dân mà không có lấy một tờ báo" (!) để phê phán chế độ cai trị tàn bạo, phản dân chủ của thực dân Pháp. Người cho rằng, mỗi dân tộc, mỗi quốc gia, mỗi đoàn thể, tổ chức... cần phải có một tờ báo để nói lên tiếng nói của mình. Khi lập ra Hội Liên hiệp các dân tộc thuộc địa, đồng thời Người cũng lập ra tờ báo của Hội - Le Paria (Người cùng khổ), năm 1922. Người xác định vai trò của tờ báo này "nhằm dẫn dắt mọi người bị bóc lột thuộc mọi màu da, đoàn kết lại dưới lá cờ đỏ búa liềm để trong một phong trào cách mạng quốc tế rộng lớn quét sạch mọi kẻ bóc lột". Khi thành lập tổ chức Thanh niên cách mạng đồng chí hội, Người cũng đồng thời sáng lập báo Thanh niên (1925). Lập Hội tương tế trong Việt kiều ở Thái Lan, Người sáng lập báo Thân ái. Thành lập Mặt trận Việt Minh, Người sáng lập ra báo Việt Nam độc lập (1941). Người luôn trung thành với tôn chỉ, mục đích và bạn đọc của tờ báo. Với báo chí nói chung, Người xác định: "Nhiệm vụ của tờ báo là tuyên truyền, cổ động, huấn luyện, giáo dục và tổ chức dân chúng để đưa dân chúng đến mục đích chung". Với báo Đảng, Người dặn: "Tờ báo Đảng là những lớp huấn luyện giản đơn, thiết thực và rộng khắp. Nó dạy bảo chúng ta những điều cần biết làm về tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo và công tác. Hằng ngày nó giúp nâng cao trình độ chính trị và năng lực công tác của chúng ta". Người xác định, báo chí phải "lãnh đạo dư luận", nghĩa là phải định hướng dư luận đúng đắn, lành mạnh; phải "nâng cao tinh thần đấu tranh của nhân dân". Mỗi tờ báo phải thể hiện ý chí, nguyện vọng và sức mạnh của một tập thể, của cộng đồng, trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người, xây dựng xã hội mới văn minh, tiến bộ. Báo chí phải có tính Đảng, tính tư tưởng, tính chính trị, tính chiến đấu, tính quần chúng, chân thật và khoa học. Đó chính là cái "hay" của báo chí cách mạng.
Người dạy rằng: "Báo chí của ta không phải để cho một số ít người xem, mà để phục vụ nhân dân, để tuyên truyền, giải thích đường lối, chính sách của Đảng và Chính phủ, cho nên phải có tính quần chúng và tinh thần chiến đấu". Người luôn xem "báo chí là một mặt trận", "Cây bút là vũ khí sắc bén, bài báo là tờ hịch cách mạng để động viên quần chúng đoàn kết đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân cũ và mới, chống chủ nghĩa đế quốc... vì độc lập dân tộc, tiến bộ xã hội và hòa bình thế giới". Vì thế "cán bộ báo chí cũng là chiến sĩ cách mạng". Người yêu cầu "tất cả những người làm báo phải có lập trường chính trị vững chắc. Chính trị phải làm chủ. Đường lối chính trị đúng thì những việc khác mới đúng. Cho nên, các báo chí của chúng ta đều phải có đường lối chính trị đúng".
Người nói là làm, trước sau trung thành với những nguyên tắc mà Người đã xác định. Hồ Chí Minh viết báo với tất cả tấm lòng trân trọng người đọc, người xem, tôn trọng và giữ gìn uy tín của báo chí. Ngay cả những bài Người viết để phê phán thói hư, tật xấu trong cán bộ, nhân dân ta, hay lên án chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa thực dân?, Người cũng vẫn dùng lời lẽ, ngôn từ rất trong sáng, với lối viết hài hước mà chân thật, để đạt tới sự sâu sắc và "hay".
Đạo đức nghề báo của Hồ Chí Minh biểu hiện ở ý thức tôn trọng nghề nghiệp. Người tự hào khi nhận mình là nhà báo. Người đặt "nhà báo" ngang với "Nhà cách mạng chuyên nghiệp". Trong "Nhà báo" có phẩm chất của nhà cách mạng chuyên nghiệp và Nhà cách mạng chuyên nghiệp Hồ Chí Minh đã hoà làm một với nhà báo - Chiến sĩ trên mặt trận văn hoá - báo chí. Do vậy, đạo đức báo chí Hồ Chí Minh còn thể hiện ở sự khiêm nhường, cầu thị. Người viết bài và trước khi đưa bài đăng báo, Người thường đưa cho bạn bè, đồng chí hay một người lao động bình thường nào đó đọc trước, cho ý kiến để Người sửa chữa, cốt sao cho người đọc cảm nhận được đầy đủ điều Người muốn nói. Có như vậy, nhiều bài báo của Người đã được công chúng, bạn đọc "kiểm duyệt" từ trước khi lên mặt báo. Phải nói rằng, hiếm có nhà báo nào viết vì bạn đọc, thân tình với bạn đọc của mình đến thế.
Ơ đây, tư tưởng về "quyền năng" của báo chí, thông tin được Người diễn đạt và thể hiện thật rõ ràng và giản dị - đó là quyền của người đọc, người xem. Xưa nay, chưa có nhà nghiên cứu nào có thể giải thích thuyết phục được điều này: Vì sao Người rất ít ký tên thật trên báo, nhất là khi đã là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người thường lấy bút danh rất giản dị, khó nhầm lẫn hoặc trùng tên với người khác. Phải chăng, Người muốn người đọc báo cảm nhận cái "hay", cái có ích từ chính vấn đề, nội dung của bài viết, chứ không phải vì đó là bài của ai? Người rất cẩn trọng khi dùng từ, chọn ý, song lại rất mộc mạc, giản dị khi ký các bút danh: T.L; X;Y;Z; Chiến sĩ?
Nhưng dù ký tên dưới bút danh nào, những gì Người muốn gửi tới người đọc qua bài viết mọi người đều cảm nhận được. Các bài viết của Người đều đi vào lòng người đọc bằng chất liệu độc đáo của sự kiện, của cách tiếp cận, cách thể hiện và tính chân thật, tính tư tưởng, tính chính trị và tính quần chúng của từng câu chữ và cả bài viết. Tất cả hợp thành đạo đức báo chí Hồ Chí Minh, rất giản dị và dễ nhận ra.
Thiết nghĩ, nghề nào cũng cần có cái đức của nghề ấy. Cái đức của nghề không do "quyền năng" của nghề ấy sinh ra. Nghề báo cũng cần có đạo đức báo chí, làm nguồn sinh lực cho cây bút và câu chữ toả sáng lòng người. Học tập tư tưởng và sự nghiệp báo chí Hồ Chí Minh, càng thấy đạo đức báo chí quý biết mấy, cần biết mấy.
Tất cả các diễn đàn
Gặp gỡ giao lưu
Game
Tam phân thiên hạ
Tam Quốc Mini
Jay Online
Poker Texas
Vip Game
Đảo Thiên Đường
Cá Xinh
Heo Kute
Xứ Sở Mộng Mơ
wePlay
