Text

Núi rừng Sơn La

Sông Đà, điểm du lịch hấp dẫn

Mộc Châu.

Chiều Sơn La
Text

SặN LA
ĐỏƠt SặĂn La , ma VỏĂn Bú õ?Ư
Nhỏc 'ỏn SặĂn La là mỏằi ngặỏằi liên tặỏằYng 'ỏn vạng 'ỏƠt thiêng nặỏằ>c 'ỏằTc , núi rỏằông trạng 'iỏằ?p , 'ỏằ"i núi chỏưp chạng, mÂy ngàn vỏằi vỏằÊi , thung lâng sặặĂng che , bỏằnh bỏằ"ng theo dòng Hỏc giang bên nhỏằng thĂc ngàn reo , chim kêu vặỏằÊn hú vfng vỏng ngàn phặặĂng , bóng ngặỏằi thỏƠp thoĂng bên lâng 'ỏằ"i , ven ruỏằTng bỏưc õ?Ư , nỏằ.i tiỏng là nặĂi giam giỏằ nhỏằng tỏằTi nhÂn lặu 'ày cỏằĐa xỏằâ Bỏc tỏằô thuỏằY hôm nào 'ỏn ngày nay 'ỏằTc lỏưp .
Trong ẵ nghỏằ? cỏằĐa nhỏằng ngặỏằi dÂn miỏằn xuôi thơ SặĂn La không phỏÊi là nặĂi 'ỏƠt lành chim 'ỏưu , 'ỏĐy chặỏằ>ng khư mỏằ mỏằi miỏằn ThặỏằÊng Lào vỏằ phặặĂng tÂy bỏc, hoà trong tiỏng vặỏằÊn hú cỏằp gỏĐm , hay nhỏằng Âm thanh kỏằ quĂi phĂt tỏằô trong rỏằông thỏm , núi cao , không dỏƠu chÂn quen thuỏằTcõ?Ư,duy chỏằ? 'oàn tạ nhÂn lỏĐm lâi thỏÊ trôi ngày thĂng dặỏằ>i vòm trỏằi sặĂn cặỏằ>c .

Vỏằ< Trư và Đỏằ
SặĂn La là mỏằTt tỏằ?nh mỏĂn ngặỏằÊc cỏằĐa Bỏc Viỏằ?t , mỏằTt tỏằ?nh thành khĂ lỏằ>n vỏằ>i diỏằ?n tưch khoỏÊng 14 ngàn cÂy sỏằ' vuông ,mỏằTt trong 4 tỏằ?nh lỏằ>n nhỏƠt cỏằĐa Viỏằ?t Nam và câng là tỏằ?nh có mỏưt 'ỏằT dÂn cặ thỏƠp nhỏƠt ( < 900 ngàn cặ dÂn - 2005 ) , nỏm sĂt biên giỏằ>i Lào Viỏằ?t vỏằ>i chiỏằu dài 250 cÂy sỏằ' .

Bỏc giĂp Yên BĂy ,
Đông , Đông Bỏc giĂp Phú Thỏằ và Hoà Bơnh .
Nam giĂp Ai Lao ,
TÂy giĂp Lai ChÂu .

CĂch thỏằĐ 'ô Hà NỏằTi khoỏÊng 310 cÂy sỏằ' vỏằ hặỏằ>ng TÂy .

Đỏằi vỏằ>i tỏằ?nh Yên BĂy , vỏằ>i nhiỏằu ngỏằn núi cao tỏằô 2000 mât 'ỏn 3000 mât ; phưa TÂy nam có nhiỏằu núi rỏằông trạng trạng 'iỏằ?p 'iỏằ?p chỏĂy dỏằc theo biên giỏằ>i Lào Viỏằ?t .

Tỏằ?nh lỏằà SặĂn La nỏm trên mỏằTt cĂnh 'ỏằ"ng và xa xa chÂn trỏằi là nhỏằng rỏãng núi cao.

QuĂ trơnh cỏƠu tỏĂo 'ỏằng tÂy bỏc õ?" 'ông nam , song song vỏằ>i dÊy Hoàng Liên SặĂn ỏằY mỏĂn bỏc ,thu hỏạp mỏằTt dỏÊy cao nguyên 'Ă vôi ỏằY giỏằa . Chia lÊnh thỏằ. SặĂn La thành hai khu vỏằc sông lỏằ>n : sông Đà và sông MÊ .

Phưa bỏc SặĂn La là dÊy núi có 'ỏằT cao khoỏÊng 2000 mât vỏằ>i 'ỏằ?nh Phu Sa Phin ( 2874 mât ) .
Phưa tÂy là dÊy núi biên giỏằ>i Lào Viỏằ?t có 'ỏằT cao tỏằô 1400-1800 mât .
Trung tÂm tỏằ?nh SặĂn La có dÊy Su Xung ChỏÊo Chai khĂ cao , kâo dài tỏằô Thuỏưn ChÂu qua Mai SặĂn , Yên ChÂu và cỏưn kỏằ tỏằ?nh Hoà Bơnh .

Theo chiỏằu dài bỏc nam cỏằĐa tỏằ?nh là 2 cao nguyên MỏằTc ChÂu và SặĂn La .
Cao nguyên SặĂn La bỏt 'ỏĐu tỏằô Thuỏưn ChÂu xuỏằ'ng 'ỏn Cò Nỏằ"i ( cao khoỏÊng 500 õ?" 700 mât ) , nhiỏằu 'ỏằ"i núi .
Cao nguyên MỏằTc ChÂu tỏằô Yên ChÂu 'ỏn suỏằ'i Rút , 'ỏằT cao trung bơnh là 1000 mât , tặặĂng 'ỏằ'i bỏng phỏng , nhiỏằu cĂnh 'ỏằ"ng bỏưc thang .

Đỏãc 'iỏằfm nỏằ.i bỏưt vỏằ mỏãt 'ỏằn , chia cỏt 'ỏằi 'ỏằT dỏằ'c tỏằô 25 'ỏằT trỏằY lên , phỏĐn còn lỏĂi dặỏằ>i 15 'ỏằT õ?ƯĐiỏằu này 'Ê tỏĂo cho SặĂn La vỏằ>i nhiỏằu cĂnh 'ỏằ"ng bỏưc thang , và diỏằ?n tưch trỏằ"ng trỏằt không 'ặỏằÊc phĂt triỏằfn cho lỏm õ?Ư( gỏĐn 50 % là 'ỏƠt trỏằ'ng hay 'ỏằ"i trỏằc õ?" thưch hỏằÊp cho viỏằ?c chfn nuôi gia súc ) .

Sông Ngòi và Khư Hỏưu

Hai con sông chưnh chỏÊy qua tỏằ?nh SặĂn La là sông Đà và sông MÊ .

Sông Đà còn gỏằi là Hỏc giang , chỏÊy qua toàn tỏằ?nh SặĂn La theo hặỏằ>ng tÂy bỏc õ?" 'ông nam , dài 239 cÂy sỏằ' , trong 'ỏằc lâ , nặỏằ>c sông chỏÊy xiỏt trong 'ỏằT cao khĂc biỏằ?t tỏằô thặỏằÊng nguỏằ"n 'ỏn 'ỏằ"ng bỏng khĂ lỏằ>n ( 100 mât ) và tỏĂo ra nhiỏằu ghỏằnh thĂc ỏằY mỏằTt vài 'oỏĂn cỏằĐa dòng sông . Hai phỏằƠ lặu quan trỏằng cỏằĐa sông Đà là sông Nỏưm Chiỏn ( bỏằ trĂi cỏằĐa sông Đà ) dài 51 cÂy sỏằ' và sông Nỏưm Bú ( bỏằ phỏÊi sông Đà ) bỏt nguỏằ"n tỏằô dÊy nại Su Xung ChỏÊo Chai ỏằY 'ỏằT cao 1100 mât .

Sông MÊ chÊy trong tỏằ?nh SặĂn La dài 93 cÂy sỏằ' và bao gỏằ"m 11 dòng phỏằƠ lặu nhỏằ .

Ngoài ra, SặĂn La có rỏƠt nhiỏằu suỏằ'i nguỏằ"n nhặ Nỏưm Ban , Nỏưm Lỏạ , Nỏưm MuỏằTi , Nỏưm Sỏưp , Nỏưm TÂn , Nỏưm Nu , Nỏưm Chiên , Nỏưm Lỏạ õ?Ưcạng vỏằ>i nhiỏằu suỏằ'i nặỏằ>c nóng ỏằY Sen Pen cĂch tỏằ?nh lỏằà SặĂn La 32 cÂy sỏằ' và rỏÊi rĂc nhiỏằu nặĂi khĂc .

Thuỏằã lỏằT cỏằĐa SặĂn La rỏƠt thưch hỏằÊp cho viỏằ?c xÂy dỏằng nhà mĂy thỏằĐy 'iỏằ?n , nhặ công trơnh ThỏằĐy Điỏằ?n SặĂn La ( sông Đà ) 'ang tiỏn hành vào nfm 2005 , dỏằ trạ 10 nfm xÂy dỏằng ( 2015) , sỏẵ cung cỏƠp 'iỏằ?n nfng cho cĂc tỏằ?nh Bỏc phỏĐn Viỏằ?t Nam vỏằ>i khỏằ'i lặỏằÊng 3600 MW ( megawatts ).

Khư hỏưu SặĂn La có phỏĐn khỏc nghiỏằ?t , chỏng qua là sỏằ bao phỏằĐ 'ỏằ"i núi chung quanh nặĂi thỏằ< tỏằâ ( thung lâng - 'ỏƠt trâng ) . Vỏằ mạa khô , khư hỏưu tặặĂng 'ỏằ'i dỏằ. chỏằi mạa nặỏằ>c lâ , trên dòng sông Đà , nỏĂn lâ lỏằƠt thặỏằng xỏây ra , nặỏằ>c 'ỏằTc do xĂc lĂ rỏằông ,xĂc thú dỏằ hoà tan vào mỏĂch nặỏằ>c , khiỏn cho nặỏằ>c sông Đà không thỏằf uỏằ'ng 'ặỏằÊc õ?Ư( vạng VỏĂn Yên , VỏĂn Bú và Tà Bú )
NgặỏằÊc lỏĂi ỏằY nhỏằng vạng cao nguyên vỏằ>i cao 'ỏằT tỏằô 900 õ?" 1000 mât thơ khư hỏưu dỏằf chỏằ
Tóm lỏĂi , SặĂn La là mỏằTt tỏằ?nh có khư hỏưu 'a dỏĂng do ỏÊnh hặỏằYng cỏằĐa núi 'ỏằ"i và thung lâng , nhiỏằu nât 'ỏãc thạ nhặng vỏôn mang tưnh chỏƠt cỏằĐa khư hỏưu
gió mạa . Nhiỏằ?t 'ỏằT trung bơnh hàng nfm là 21 'ỏằT C , chia làm 2 mạa rà rỏằ?t : mạa 'ông lỏĂnh và khô , mạa hă mặa nhiỏằu .

VỏƠn 'ỏằ giao thông ngày nay tặặĂng 'ỏằ'i thuỏưn tiỏằ?n , ngoài quỏằ'c lỏằT 6 là trỏằƠc lỏằT giao thông chưnh cỏằĐa tỏằ?nh SặĂn La , còn có phi trặỏằng Na SỏÊn nỏằ'i liỏằn SặĂn La và Hà NỏằTi , cạng mỏằTt sỏằ' nhỏằ thỏằĐy lỏằT vÂy quanh tỏằ?nh tỏằ?nh thành õ?Ư

DÂn Cặ và Kinh Tỏ

SặĂn La là mỏằTt tỏằ?nh lỏằà tỏưp trung nhiỏằu sỏc dÂn anh em nhặ ngặỏằi ThĂi , Hõ?Tmong , Mặỏằng v.võ?Ư( 12 bỏằT tỏằTc anh em )

Đỏằ"ng bào ThĂi 'en ỏằY SặĂn La chiỏm 'a sỏằ' cặ dÂn cỏằĐa tỏằ?nh ( 55 % ) . Nhỏằng quỏưn huyỏằ?n sau 'Ây có nhiỏằu nhiỏằu ThĂi quỏĐn cặ ( 70 % ) : Quỏằnh Nhai , Thuỏưn ChÂu , Mặỏằng La , huyỏằ?n Phạ Yên chỏằ? 'ỏằT 30 % là dÂn ThĂi mà thôi .
Nhóm ThĂi 'en cặ trú khỏp nặĂi trong tỏằ?nh , nhóm ThĂi trỏng chỏằĐ yỏu ỏằY Quỏằnh Nhai , còn nhóm ThĂi 'ỏằ ỏằY MỏằTc ChÂu và Yên ChÂu .

Ngặỏằi ThĂi có tiỏng nói và chỏằ viỏt riêng vỏằ>i hặĂn 500 bỏÊn sĂch chỏằ ThĂi cỏằ. , nhỏằng 'ỏằ"ng 'iỏằ?u dÂn ca , trặỏằng ca ; hỏằ sỏằ'ng vỏằ>i nghỏằ dỏằ?t thỏằ. cỏâm cỏằ. truyỏằn vỏằ>i hặĂn 30 hoa vfn nỏằ.i tiỏng .

Sỏằ khĂc biỏằ?t giỏằa 3 dÂn tỏằTc ThĂi mà cĂc bỏĂn có thỏằf thỏâm 'ỏằ
Ngặỏằi Kinh chiỏm khoỏÊng 18 % dÂn sỏằ' toàn tỏằ?nh , phÂn bỏằ' ỏằY mỏằi nặĂi huyỏằ?n thỏằ< .

Ngặỏằi Hõ?Tmong chiỏm 12% tỏằ.ng sỏằ' dÂn cặ , ỏằY nặĂi vạng 'ỏƠt cao , canh tĂc ruỏằTng bỏưc thang và cĂc loỏĂi lặặĂng thỏằc khĂc . Ngoài ra , thỏằĐ công nghiỏằ?p cỏằĐa ngặỏằi Hõ?Tmong câng khĂ phĂt triỏằfn , chỏ tỏĂo cĂc dỏằƠng cỏằƠ sfn bỏn , nặặĂng bỏôy và nông cỏằƠ .Hỏằ rỏƠt thưch ca hĂt õ?Ư

Ngặỏằi Mặỏằng 'ỏằT khoỏÊng 8 % dÂn sỏằ' toàn tỏằ?nh , 'a phỏĐn tỏưp trung ỏằY huyỏằ?n Phạ Yên ( chiỏm 42 % dÂn sỏằ' huyỏằ?n lỏằà ) và huyỏằ?n MỏằTc ChÂu và Bỏc Yên .

Thêm vào nhỏằng sỏc tỏằTc anh em nhặ Dao . Khomú , Xinhmún õ?Ưsỏằ'ng rỏÊi rĂc ỏằY khỏp mỏằi nặĂi cỏằĐa tỏằ?nh .

Đa phỏĐn mỏằi ngặòi dÂn ỏằY 'Ây , tuy rỏng khĂc tên gỏằi nhặng mỏằi ngặỏằi 'ỏằu chung nhau nhỏằng tỏưp tỏằƠc cỏằ. truyỏằn cỏằĐa cha anh 'ỏằf lỏĂi nhặ thỏằ cúng ông bà , thỏĐn linh . Và 'ón Tỏt nhặ nhỏằng ngặỏằi miỏằn xuôi , e có phỏĐn nhỏằTn nhỏằ

i nhỏằng tiỏt lỏằ. 'ỏãc biỏằ?t .

SặĂn La õ?Ưlà mỏằTt trong 3 tỏằ?nh nghăo nhỏƠt Viỏằ?t Nam ( Hà Giang và Bỏc KỏĂn ) , vỏƠn 'ỏằ nông nghiỏằ?p không 'ặỏằÊc khỏÊ quan cho lỏm , lặặĂng thỏằc chỏằ? 'ỏằĐ dạng trong tỏằ?nh ( phỏĐn vơ 'ỏƠt 'ai ,canh tĂc theo lỏằ'i cỏằ. truyỏằn , nguỏằ"n nặỏằ>c bỏƠt lỏằÊi õ?Ư, lỏĂi không 'ặỏằÊc sỏằ chú ẵ cỏằĐa cĂc cỏƠp lỏÊnh 'ỏĂo trung ặặĂng ) , nông sỏÊn chưnh cỏằĐa SặĂn La là ngô , khoai và lúa gỏĂo, cạng mỏằTt sỏằ' cÂy dạng trong kỏằã nghỏằ? nhặ bông vỏÊi dÂu tỏm, mưa và trà ( trà Tô Múa là loỏĂi chă núi nỏằ.i tiỏng cỏằĐa SặĂn La ) . Riêng hai huyỏằ?n Mai SặĂn và Yên ChÂu trỏằ"ng khĂ nhiỏằu cÂy fn trĂi nhặ dỏằâa , xoài , chuỏằ'i , mỏưn ( mỏưn tam hoa , mỏưn hỏưu ) . SặĂn La rỏƠt thưch hỏằÊp cho viỏằ?c phĂt triỏằfn chfn nuôi cĂc 'àn bò sỏằưa Hoà Lan , trÂu bò và lỏằÊn ( lỏằÊn Măo ) õ?Ư
Rỏằông SặĂn La rỏƠt rỏằTng , nhiỏằu cÂy dặỏằÊc liỏằ?u , cÂy dỏĐu , lĂt hoa , cĂnh kiỏn , thông , sỏn , song , mÂy , trúc tre cạng nhiỏằu dÊ thú nhặ voi , hỏằ. , gỏƠu , bĂo õ?ƯĐỏãc biỏằ?t rỏằông có rỏƠt nhiỏằu cÂy Đào , 'ỏn mạa hoa nỏằY rỏƠt 'ỏạp , nên SặĂn La còn có gỏằi là xỏằâ Hoa Đào .

KhoĂng sỏÊn thơ có 'ỏằ"ng , kỏẵm , chơ và than õ?Ư

Tuy nhiên , do 'ỏằ

Cơm Lam Sơn La

(Chuẩn bị cho bữa ăn)
Cơm lam vẫn thấy trong các tiệc tùng lễ hội của nhiều dân tộc trên núi rừng Sơn La. Nhưng với người Thái, nó còn có trong từng bữa ăn thường ngày. Cũng là từ hạt nếp nương, nhưng cơm lam là loại cơm đặc biệt ngon vì nó không được nấu theo cách thức thông thường mà được nướng trên rừng rực than củi trong những ống nứa. Gạo nếp ngâm ủ qua đêm được cho vào từng ống nứa non, một loại tre rừng đặc biệt có lớp vỏ lụa mỏng bên trong lòng đốt, thêm nước vừa đủ và nút lại bằng lá chuối khô rồi đưa lên bếp đốt cho đến khi vỏ ống tre cháy sém. Sau đó chẻ tách phần cật nứa chỉ còn lại lớp lụa mỏng bó chặt từng cây cơm trắng nõn nà. Trên lớp vỏ lụa trắng mỏng ấy có thoáng chút mặn, chút hương của rừng và của khói làm cho miếng cơm dẻo thật sự thăng hoa. Ăn cơm lam, ngoài muối vừng, không thể thiếu một loại thức chấm có tên là chẩm chéo. Chẩm Chéo được chế biến từ muối, ớt tươi nướng, hành, rau mùi?, đặc biệt không thể thiếu loại trái rừng có tên là mắc khén, tất cả được đâm nhuyễn. Không có mắc khén không làm ra chẩm chéo, không có chẩm chéo không thành bữa cơm lam.Cơm lam Sơn La thường được bán vào mùa đông. Vì loại ống nứa để nướng cơm lam mùa này mới có. Để thưởng thức được một ống cơm lam. Thì bạn có thể ra cầu sắt Sơn La bán với giá 5k/ống. Nếu có nhiều tiền hơn mà đông bạn bè thì có thể vào suối nước nóng ở trong Hua La. Cách trung tâm thị xã khoảng 8Km với cái giá khoảng 200k/5 người. Là bạn đã có thể thưởng thức được một bữa ăn dân tộc, bao gồm cả cơm lam, thịt gà nướng, lòng gà xào măng, cá nướng.Trong khi chờ đợi để họ chuẩn bị cho bữa ăn. Bạn có thể ngâm mình trong những bồn nước nóng. Là nước suối tự nhiên chảy trong khe đá ra. Lưu ý là chọn nơi để thưởng thức thì hãy chọn những ngôi nhà sàn của người dân tộc. Lúc đó bạn mới cảm thấy được hết hương vị của bữa ăn người Sơn La

may quá,mình cũng đang cần tìm 1 số thông tin,k biết có ai giúp được mình k.

===Mình đang có ý định lên đấy học,k biết ai có thông tin j về trường này k,k biết baoh nhập học...Ai biết thì giúp mình nhé.thanks

cho mình hỏi truờng đó học từ baoh.có mấy đợt học,học ở đấy thế nào.Lúc nào online thì trả lời giúp mình nhé.thanks

Mình ko phải Sơn La có zô đây được ko

Viết đơn thành lập BOX Sơn La đi, tôi sang ủng hộ cho.

Bravo pác Tuan lờ quờ ! và cháu sẽ Bravo Pác hơn nếu Pác tổ chức cái bóc này nó xôm xôm tí,tỉ dụ như tổ chức ọp ẹp ấy...heheee...lên SLa này cháu chỉ khoái nhất cái món ...
Chứ vào xóm mình thấy lèo tèo cũng chán quá Pác Tuan ạh!

hì nhưng Sơn La của mình ít quá thì phải. Với lại dạo này không có thời gian muốn cho nó xôm lắm chứ. Ai chả muốn giới thiệu về quê hương mình. Mong các bạn ủng hộ nhé