do_re_mi viết
Báo Công an TPHCM Tản mạn về các nhân vật trong Tây Du Ký
(Chủ nhật , 01/06/2008, 15:51)
(BNS) Gần 50 năm trước đây, Trung Quốc đã sản xuất bộ phim ?oTề Thiên đại thánh đánh Bạch Cốt Tinh?. Thời đó 1à một bộ phim nhựa đen trắng dài hơn 120 phút. Bộ phim 1à một phần của truyện Tây Du Ký. Một trong các thầy giáo dạy chúng tôi ở lớp báo chí 1957 đã nói về bộ phim này và lưu ý: ở Trung Quốc, nhân dân được xem phim và trao đổi về cuốn phim này, phân tích từng nhân vật để học tập mặt tốt, tránh mặt xấu của mỗi người. Hồi ấy còn nhỏ, lại chưa trải qua nhiều năm công tác nên tôi cũng thờ ơ với sự nhắc nhở của thầy.
Hiện nay trên VTV đang phát sóng bộ phim hấp dẫn này, tôi sực nhớ lời thầy cách đây 50 năm. Thử tìm hiểu từng nhân vật trong Tây Du Ký - như thầy đã dạy... * * *
Năm thầy trò Đường Tăng đã phản ảnh được toàn cục những nhân vật có mặt trong bất kỳ xã hội nào đang vận động để đi lên. Thật sự qua năm nhân vật này, ta cũng nhìn ra một xã hội thu nhỏ đáng để xem xét và bình luận. Ông Đường Tăng - Tam Tạng là một người có đức độ, có uy tín, được vua Đường giao nhiệm vụ quan trọng: đi thỉnh kinh tận Tây Trúc muôn vàn khó khăn trên quãng đường gay go, ác liệt. Chí quyết tâm và lòng trung thành với Đức Phật, với vua Đường đã không bao giờ cho phép ông phản bội. Đó 1à một ?ocán bộ? tốt, trung thành và quyết tâm. Đáng buồn là, ông ta không biết sức mình, chủ quan vào sự hiểu biết hạn chế của mình, dựa vào sự tín nhiệm của vua nên coi thường sự trợ giúp của cấp dưới, gây nên nhiều khó khăn nguy hiểm cho công việc. Sự kém hiểu biết của ông ta lại được Phật Bà Quan Âm ban cho thần chú để kìm kẹp Tôn Ngộ Không. Sự thành công của ông ta là nhờ các đồ đệ, còn ông ta ngoài trách nhiệm ?otrưởng đoàn? không có đóng góp gì cho công việc. Đã vậy còn dựa vào ?ouy lực? của cấp trên trao cho, gây khó khăn và nguy hiểm cho cấp dưới. Đó cũng 1à tư chất của một số cán bộ hiện nay: ít hiểu biết nhưng lại tự đắc và chủ quan, coi thường cấp dưới để dẫn đến nhiều sai trái ảnh hưởng nhiệm vụ được giao. Họ lại dựa vào uy quyền do cấp trên giao, dọa dẫm, trù dập cán bộ bên dưới. Đường Tăng là mẫu người đáng để cho cán bộ chúng ta suy gẫm, nhìn lại mình.
Trư Bát Giới, thành viên trong đội ngũ của Đường Tăng, là người có đóng góp rất ít nhưng gây trở ngại thì rất nhiều. Trư Bát Giới là một kẻ ham ăn, hiếu sắc, lười biếng và hay gian dối, hay tìm cách bỏ nhiệm vụ. Y gây trở ngại nhiều cho đoàn, bàn lùi vì sợ khó, sợ hiểm nguy, xúi giục Đường Tăng cản trở công việc của Tôn Ngộ Không.
Đây là loại ?ocán bộ? thoái hóa biến chất hiện nay. Ham ăn, ham gái, sợ khó nên bàn lùi, xúi giục cấp trên cản trở công việc của mọi người. Cơ quan đơn vị nào mà chẳng có loại ?oTrư Bát Giới thời hiện đại? này! Sa Ngộ Tĩnh là một thành viên cần mẫn, không tị nạnh, đùn đẩy, hết lòng theo thầy, ủng hộ Tôn Ngộ Không. Đáng tiếc, anh ta hay ?oba phải?. Có ý kiến, có quan điểm đúng nhưng không biết bảo vệ, đấu tranh đến cùng. Sa Ngộ Tĩnh có lúc thấy Tôn Ngộ Không đúng nhưng ậm ờ trước thái độ của Đường Tăng, thậm chí không dám đấu tranh trước cả sai phạm của Trư Bát Giới.
Trong đội ngũ chúng ta hôm nay không thiếu gì những Sa Ngộ Tĩnh, tốt không ra tốt, xấu không ra xấu, ủng hộ hay phản đối không rõ ràng. Dù rằng họ không thuộc phái tiêu cực chống đối việc làm đúng, nhưng ?oba phải? là một thái độ không tốt do không ủng hộ những việc làm đúng. Cơ quan mà có nhiều ông ?oba phải? rất khó đấu tranh để xây dựng nội bộ ngày càng đúng đắn, tốt đẹp. Tôn Ngộ Không tiêu biểu cho sức mạnh và ý chí của nhân dân, hiểu biết tâm địa kẻ thù dù chúng ?othiên biến vạn hóa?. Tôn Ngộ Không kiên quyết tiêu diệt bọn ma quái, không lươn lẹo, không mất cảnh giác trước kẻ thù. Với lòng trung thành, với tài năng, Tôn Ngộ Không có thể đánh bại mọi kẻ thù, giúp Đường Tăng hoàn thành nhiệm vụ. Điều đáng tiếc là Tôn Ngộ Không lại có ông thầy Đường Tăng và hai đồng đội - kẻ tiêu cực, người ?oba phải? - nên khó hoàn thành nhiệm vụ. Lão Tôn lại còn bị ông thầy kém cỏi, chủ quan luôn đọc thần chú gây đau đớn trong lúc thực hiện nhiệm vụ.
Tôn Ngộ Không tiêu biểu cho sức mạnh của nhân dân. Chỉ có nhân dân mới có đủ minh mẫn để nhìn ra kẻ thù. Chỉ có nhân dân mới có sức mạnh to lớn để đánh bại bất cứ kẻ thù nào. Cũng như Tôn Ngộ Không, chúng ta đang bị nhiều loại cán bộ cản trở làm suy yếu sức mạnh ?odời non lấp biển?. Giá như Đường Tăng sáng suốt, tôn trọng sức mạnh nhân dân, không chủ quan lấy ?othần chú? cản trở việc làm đúng...; nếu không có loại ?ocán bộ? hủ hóa như Trư Bát Giới gây hại là chính...; nếëu không có loại ?oba phải? như Sa Ngộ Tĩnh... thì sức mạnh của nhân dân như Tôn Ngộ Không đã có thể lập nên bao kỳ tích, thu ngắn thời gian hoàn thành nhiệm vụ. Bạch Cốt Tinh tiêu biểu cho muôn loại yêu ma, thế lực cản đường thầy trò Đường Tăng. Kẻ địch có nhiều loại. Đó là bọn ?othân cận? của Ngọc Hoàng và các quan chức to, thậm chí là của Phật Bà, của Đức Phật. Chúng dựa vào sự sơ hở của cấp trên để ăn cắp ?obảo bối?, dựa vào uy quyền của chủ để gây rối, tác hại cho muôn loài. Điều quý 1à các ông bà cấp trên này biết lỗi, thu hồi hoặc nghiêm trị bọn tay chân đi gây tội ác. Bạch Cốt Tinh là tiêu biểu cho kẻ thù của Tôn Ngộ Không. Chỉ là nắm xương mà khi thì biến thành cô gái, khi biến thành ông già, bà già, che mắt Đường Tăng, làm cho ông hòa thượng này không biết đâu là giả là thực rồi mê muội ngăn cản Tôn Ngộ Không tiêu diệt kẻ thù.
Các loại kẻ thù của chúng ta hiện nay cũng như vậy. Chúng biến thành những kẻ hiền từ, thiện chí để lừa những người như Đường Tăng, Trư Bát Giới, Sa Ngộ Tĩnh... Những người tâm huyết, trung thực và trong sáng như Tôn Ngộ Không thì nhìn ra chúng rất rõ. Song đáng tiếc, có những loại Đường Tăng không nghe ý kiến đúng, mê muội trước kẻ thù. Trên đường đi đến Tây Trúc để lấy kinh, thầy trò Đường Tăng cũng gặp nhiều người tốt như các nhà sư, vua quan các nước, nhiều người dân... song phải luôn cảnh giác và thường xuyên chống lại kẻ thù ?othiên biến vạn hóa?. Phải hiểu một cách sáng suốt như Tôn Ngộ Không: giữa núi cao sao có cô gái lạc đường, giữa rừng sâu sao lại có trẻ nhỏ bị trói, để phân tích kỹ người đang chìa tay bắt. Không nghi kỵ ai cũng là ?oyêu tinh, ma quái? song không thể ôm hôn bất cứ ai mà mình chưa biết rõ. Học tập Tôn Ngộ Không bằng cách dùng ?othiên nhãn - cách mạng? để biết người tốt, người xấu mà chơi.
Điều đáng buồn trong bộ phim này là: ngay ở chỗ Phật tổ cũng có người đòi hối lộ để đưa kinh sách... Thầy trò Đường Tăng lại ?oquên mất? hỏi cách thoát tục cho ông Rùa - đã giúp họ vượt sông rộng, sóng lớn. Tiêu cực hay sai sót đó cũng dạy cho chúng ta những bài học quý. Cám ơn thầy trò Đường Tăng đã cho chúng ta nhìn lại mình, suy gẫm, tu dưỡng đạo đức để trở thành người tốt, góp phần vào thắng lợi cuối cùng. ĐINH PHONG
|