Tôi vẫn cho rằng văn hóa phát triển ra bên ngoài, thể hiện ra bên ngoài. Văn hóa là vỏ bọc cho cuộc sống nội tâm của con người trong xã hội. Văn hóa "cổ điển" vẫn có thể tồn tại song song với những hình thức văn hóa hiện đại, miễn là nó không kiềm hãm, không chi phối, không lũng đoạn văn hóa hiện đại. Văn hóa cổ điển Vietnam là thứ văn hóa kín và tĩnh, nó mang tính ẩn dụ nên nó luôn cần những mối liên hệ liên thông, như thế nó buộc phải chi phối và lũng đoạn mọi xu hướng văn hóa mới. Như ta thấy trong xã hội ta hiện nay, mọi xu hướng văn hóa mới đều bị chính văn hóa cổ điển lũng đoạn bằng tính ẩn dụ của nó. Văn hoá cổ điển chỉ là 1 sự thiên lệch, như sự thiên lệch giữa gã nhạc sĩ này và gã nhạc sĩ nọ, hoặc giữa fan của ca sĩ này và ca sĩ kia. Bản chất của văn hóa, tôi nghĩ không phải thế, văn hóa phải mang lại sự cân bằng cho người trong xã hội - làm việc - vui chơi - giải trí, đó là văn hóa đích thực. Nội tâm của bạn ư ? Đó là điều bất khả xâm phạm. Tôi không đồng ý với công việc, lương bổng...Tôi yêu cô A hơn cô B...Những điều đó cũng phải được thể hiện 1 cách có văn hóa, đúng hơn là sự sáng tạo ra văn hóa, của chính bạn. Còn cổ điển ư ? Tại sao người ta lại nói quá nhiều về cõi lòng của nhân vật này nhân vật kia ? Họ thể hiện qua tác phẩm, qua công việc của họ chưa đủ sao ? Cái đó đâu phải sáng tạo. Tại sao thanh niên nam nữ cứ phải qua cưới hỏi mới nên vợ chồng ?

Tôi thì thích lấy ví dụ về ''Sex'' của TT hơn.
Tóm lại: Văn hoá là cái bên ngoài ''lá mít''
Cái ưu tư, tri thức hay cảm thức lại thuộc về bên trong, gọi là nội tâm - cái riêng tư, cá nhân.
Tóm lại điều này đúng cho cả về mặt tự nhiên và xã hội.
Gã say lại luôn miệng nói rằng mình chưa say.
Cô gái kia ''tình trong như đã, mặt ngoài còn e''. Cứ ứ ừ...
Cứ thế thì mới chứng tỏ rằng mình có ''văn hoá''.
Ở đây tôi không có ý kiến rằng con người cần có văn hoá hay không cần văn hoá. Mà tôi ủng hộ quan điểm con người cần làm ra văn hoá, tức tạo ra văn hoá, làm mới nó hoặc tạo ra cái khác. Như thế mới văn minh được. Nhưng nếu ta chỉ dùng ''văn hoá cũ'' làm nguyên liệu, thì không thể làm mới nó được mà chỉ là kiểu ''rượu cũ bình mới''. Tức là phải cầu cứu tới sự mô phỏng tự nhiên, sự sáng tạo của tự nhiên rồi ''chế biến'' nó thành văn hoá. Ừ, mà văn hoá cũ cũng từng làm như thế đấy chứ? Nhưng ''tri thức về tự nhiên'' ngày xưa quá lạc hậu rồi. Ngày xưa xem tự nhiên chỉ gồm ''đất'', ''nước'', ''lửa'' v..v. hoặc ''kim'', ''mộc'', ''thuỷ'', ''thổ'', ''tả''. Đến thời này, đã khác rồi, ấy vậy mà ối kẻ ''mắc dịch'' vẫn lấy ra xào đi, nấu lại, đem ra cho mọi người nếm rồi miệng thì cứ tấm tắc: ''Ôi, ngon quá! Lạ quá, xuyệt vời''. Thế có tâm thần không?
Đáng lẽ chỉ nên lấy ''cái lõi'' của việc ''nghiên kíu'' đó thì lại đem nó ra xài như một ''mốt thời thượng''.
Tức là nó không hợp thời, và có thể xem như là một ''căn bệnh tự kỷ''.

Trích:

Tran_Thang viết Văn hóa "cổ điển" vẫn có thể tồn tại song song với những hình thức văn hóa hiện đại, miễn là nó không kiềm hãm, không chi phối, không lũng đoạn văn hóa hiện đại. Văn hóa cổ điển Vietnam là thứ văn hóa kín và tĩnh, nó mang tính ẩn dụ nên nó luôn cần những mối liên hệ liên thông, như thế nó buộc phải chi phối và lũng đoạn mọi xu hướng văn hóa mới. Như ta thấy trong xã hội ta hiện nay, mọi xu hướng văn hóa mới đều bị chính văn hóa cổ điển lũng đoạn bằng tính ẩn dụ của nó.

Tôi không đồng ý với quan điểm này. Bởi vì sao?
Bởi vì không chỉ riêng gì Việt Nam, mọi nền văn hoá đều mang tính ẩn dụ.
Nhìn kìa. Cái ''lá mít'' ẩn dụ về cái gì? ''Con rắn'' kia ẩn dụ về cái gì? ''Bộ quần áo kia'' có nói gì về anh - về tính cách? Chiếc xe anh lái nói gì?
Chẳng thế mà người ta có câu: Mọi con đường đều dẫn tới thành ''Nhôm'' hay : Mọi con đường đều dẫn đến ''Miên Man Ôn''.
Uhmm. Nếu không có tính ẩn dụ, mọi tư duy chỉ còn lại khái niệm, là những cuộc sinh sôi, nảy nở của ''những con chữ''.
Nhưng thực tại đâu phải ''những con chữ'' phải không ạ? Thực tại là những biểu tượng, ẩn chứa một điều tự nhiên trong chúng - đó là sự tồn tại vĩnh cửu - ý nghĩa và là cứu cánh của cuộc đời. Chính nó - bản thể chi phối mọi ''văn hoá'', chứ không phải ''văn hoá'' chi phối văn hoá.
Do vậy có thể thấy, văn hoá cũ không thể tồn tại với văn hoá mới, mà nó chỉ tồn tại trong miền thời gian xác định của nó. Nếu nó còn rơi rớt lại thì nó là sự thể hiện cảm xúc ''nuối tiếc'', ''hoài cổ'' hay ''tín ngưỡng'' hơn là điều cần thiết. Chỉ có thể học được ở nó cái cách mà người ta đã làm ra nó tức là học cái ''tính ẩn dụ'' của nó.
Đúng vậy, văn hoá Việt Nam là tĩnh và rất ổn định. Nó thể hiện sự trì trệ, chậm biến đổi, phát triển do ở quá lâu trong văn hoá phong kiến - hàng nghìn năm. Tâm lý đó gây ảnh hưởng, kéo dài quán tính (nhiều phong tục lắm) và sự trì trệ của nó - ấy là tâm lý ''nuối tiếc'', hoài cổ. Tôi có thể gọi là ''văn hoá chén lại'' hơn là ''văn hoá phát triển'' - ''Yếu tố tự nhiên mới mẻ'' rất ít thay đổi. Chẳng lẽ thời phong kiến, ''tự nhiên'' đã được Người VN nghiên cứu hết rồi sao? Không! Cả nghìn năm vẫn thế! Vẫn xài tranh thuỷ mặc, hoặc chỉ mấy bức tranh Đông Hồ, vẫn ''kim'', ''mộc'', ''thuỷ'', ''thổ'', ''tả'' và ngoài những thứ đó ra, toàn là những ''văn hoá ăn lại'' như ''vẽ chữ'' - mà ngày nay người ta đang gọi là ''bút pháp''.
Ấy cái ''tĩnh'' của văn hoá VN là thế. Nó cũng chẳng hay ho hay tiến bộ gì trong cái thời đại sôi động, tranh đua này.

Trích:

Tran_Thang viết Văn hoá cổ điển chỉ là 1 sự thiên lệch, như sự thiên lệch giữa gã nhạc sĩ này và gã nhạc sĩ nọ, hoặc giữa fan của ca sĩ này và ca sĩ kia.

Tôi đã nói về điều này: Đó chẳng qua là hệ quả của tâm lý ''trì trệ'', ''hoài cổ'' thôi, khi trình độ, khả năng thẩm định, đánh giá (thẩm thấu nghệ thuật) chưa đủ, chưa tiến bộ thì mới thiên vị thế.
Bởi vì rằng nếu hỏi tại sao thích người này mà không thích người kia, thì ngay lập tức ta nhận được câu trả lời: Bởi vì bên này ''hay'', bên kia ''không hay'' rất cảm tính hoặc mơ hồ. Hoặc là câu trả lời rằng: ''Tao thích thế''. Số đông là như vậy.

Trích:

Tran_Thang viết Bản chất của văn hóa, tôi nghĩ không phải thế, văn hóa phải mang lại sự cân bằng cho người trong xã hội - làm việc - vui chơi - giải trí, đó là văn hóa đích thực. Nội tâm của bạn ư ? Đó là điều bất khả xâm phạm. Tôi không đồng ý với công việc, lương bổng...Tôi yêu cô A hơn cô B...Những điều đó cũng phải được thể hiện 1 cách có văn hóa, đúng hơn là sự sáng tạo ra văn hóa, của chính bạn. Còn cổ điển ư ? Tại sao người ta lại nói quá nhiều về cõi lòng của nhân vật này nhân vật kia ? Họ thể hiện qua tác phẩm, qua công việc của họ chưa đủ sao ? Cái đó đâu phải sáng tạo. Tại sao thanh niên nam nữ cứ phải qua cưới hỏi mới nên vợ chồng ?

Đoạn trên của bạn tôi đồng ý. Nhưng có một điều xin bổ sung là đa phần, dân ta chưa đạt tới trình độ ấy. Có thể hàng ngàn năm phong kiến đã tạo nên ''bệnh tự kỷ'' quá nặng chăng? Nên chăng ta chỉ học được ''cách mô phỏng ẩn dụ'' của văn hoá cổ điển hơn là mang nó ra xài?
Còn đoạn vàng vàng, tôi xin lý giải như sau:
Hàng ngàn năm phong kiến đã đóng kín xã hội với bên ngoài, với tự nhiên. Hoặc là người ta đã ''văn hoá'' cả tự nhiên. Văn hoá ổn định, không hề có sự khác biệt, cái mới mẻ. Chính điều đó làm cho XH rất nhiều người ''có văn hoá'' (văn hoá cũ). Và những ''cao thủ văn hoá cũ'' đã thừa nhận: Lòng vả cũng như lòng sung. Nguyễn Du cũng chẳng thoát ra khỏi thứ ấy. Ông cũng chẳng thách đố chúng ta đó sao? - ''300 năm sau, ai người khóc tố như''
Tức là sao? Sự đồng cảm trong XH đã đạt mức thượng thừa nhờ sự ổn định của Văn hoá (cũ). Cho nên, người ta chỉ nói ẩn dụ một tí, là hiểu cả tấm lòng nhau rồi.
Trận Xích Bích, hai thằng ''vẽ'' hai chữ ''Hoả công'' vào tay rồi so với nhau cười khà khà đó sao?

Thằng Tây nó khá đấy. Nó giong buồm ra khắp bốn bể năm châu, và ngày nay, thậm chí nó còn giong buồm ra ngoài vũ trụ (VN mình khá hơn thằng Tàu đấy nhỉ, mình bay vào vũ trị trước ló )
Nó thu lượm tri thức về tự nhiên, đặt ra các khái niệm về nó (ẩn dụ cấp 1) rồi đem ra giảng giải cho dân chúng, ẩn dụ bằng những điều bình thường (ẩn dụ cấp 2) như các quyển sách nó viết về thiên văn học, nhưng dùng ngôn ngữ ''bình dân'' chẳng hạn.
Phải công nhận một điều, nó văn minh hơn mình. Bởi vì nó đi nhanh, đi nhiều, đi gấp và nhặt nhạnh được nhiều (như nhặt nấm ấy nhỉ). Nó ''siêng'' hơn mình đấy. Nó xài ít ''tốn văn hoá'' hơn mình.
Nhưng ''văn hoá'' nó tạo ra thì ối đấy.

Nghe đâu, bên kia dãy núi có gã bảo: Đối với cái ấy, phải ''kính nhi, viễn chi''.
Hồ Xuân Hương mượn thế đe: ''Chốn ấy hang hùm chớ mó tay'' (Hỏi làm sao tiến bộ được )
Thằng Tây ''mất dại'' lắm. Nó không sợ, nó cứ mon men, mon men. Bây giờ, ngoài chuyện nó ''nghe ngóng'', nó còn chĩa hàng triệu cái ống nhòm, lớn có, bé có. Lại còn đưa cả ra ngoài vũ trụ nữa chứ (Hubble). Và lẽ dĩ nhiên rốt cục thì nó vẫn chỉ biết rằng nó chỉ nhìn thấy mấy cái ''lỗ'' (Lỗ đen - Black Holes). Nhưng bọn chúng vẫn máu.

Xã hội phương Tây, tôi nghĩ, tuân theo biện chứng về phát triển hơn, nghĩa là các mặt đối lập lôi kéo thuyết phục lẫn nhau, của các tầng lớp giai cấp xã hội. Xã hội VN lại là sự đan xen của các tầng lớp. Không phải văn hóa tĩnh là con người tôn trọng lẫn nhau, họ vẫn lôi kéo nhau bằng tính ẩn dụ mà ta vẫn thường gọi là tình nghĩa ấy. Nó phá hoại chúng ta từ bên trong. Tại sao lại là sự phá hoại từ bên trong ? Vì chính bản chất của văn hóa đấy. Văn hóa phát triển ra bên ngoài, mà là ở chính mỗi cá nhân, chứ không phải cá nhân, vì tình, vì nghĩa, mà tiếp nhận nó, để rồi nó phải được thể hiện ra bên ngoài, ngoài ý muốn của ta. Như thế là phá hoại nhân cách. Tôi đã nói rồi, như con ngựa gỗ thành Troa, sự cảm nhận văn hoá qua ẩn dụ sẽ có người "bại" kẻ "thắng", người "được" kẻ "thua". Dĩ nhiên những kẻ tham chiến là những kẻ mô phỏng, mô phỏng những điển tích, những tình huống mà chúng xem đó là điển hình, là tiêu chuẩn về văn hóa. Khi bạn khám phá được rằng văn hóa cổ điển là như thế thì bạn phải đặt lại vấn đề về nó. Cái gọi là văn hóa thì nó phải làm cho mỗi con người chúng ta đều cảm thấy rằng mình là kẻ chiến thắng chứ, đúng không ? Thực sự thì xã hội chúng ta đang sống trong đó đang dần biến thành gì ? Tôi là người thích ẩn dụ, tôi sẽ mô tả về những tổ mối, tổ ong. Tôi là người thích tổ hợp, tôi sẽ sáng tạo những hính thức văn hóa đối lập. Tôi không muốn là kẻ thừa mứa về văn hóa trong khi lại có những kẻ thiếu thốn về nó, như thế không văn hóa...

Đấy, vấn đề là ở đấy. Ẩn dụ có phải là văn hoá không ? Tôi nghĩ là không. Ai chẳng biết cái duyên thầm của cô thôn nữ xưa. Vì sao các cụ lại ngợi ca cái duyên thầm kín, e ấp của các cô ? Vì họ ngây thơ, họ không biết cách thể hiện mình. Còn những hình thức khác như hội hè, ca hát, nhảy múa, tại sao các nhà văn hóa lại xem những hình thức như thế là "cổ điển" ? Trong khi chính những hình thức đó là những biểu hiện hết sức "tích hợp" của văn hóa, xã hội, tri thức, tâm lý.

Một cô ca sĩ VN là A chẳng hạn. Cô ta có thể nghĩ rằng nhiều fan "mơ" về mình (chẳng gì vô duyên hơn), nên cứ phải lập lờ về chuyện tình duyên, sợ rằng các fan chẳng còn...mơ về mình nữa. Đấy là cô nàng vẫn có tâm lý ẩn dụ về mình. Chính phong cách nhạc hiện đại của cô cũng đầy nét mô phỏng 1 ca sĩ khác...Trong khi nhiều ca sĩ Tây họ công khai nói về nửa kia của họ mà họ không hề sợ mất fan...

Văn hoá cũ không thừa nhận con người tự nhiên. Xem con người tự nhiên như là một sự hư hỏng, khiếm khuyết của con người (đồng bóng quá). Ấy nhưng mà lại mô phỏng tự nhiên qua những ẩn dụ của Văn Hoá. Đó là sự ám ảnh của dục vọng.
Người phương Đông, khoảnh khắc ''trên giường'' thật tĩnh lặng (biết nói gì đây? ).
Nhìn bọn Tây kìa. Chúng nó vừa ''ấy'' vừa bi ba bi bô.

Ẩn dụ không phải là Văn Hoá mà là cách làm Văn Hoá.
Mọi nền Văn Hoá đều tạo nên bởi phương pháp ẩn dụ.
Đến đây tôi có thể kết luận: Mọi tư duy đều là tư duy mô phỏng. Mô phỏng tự nhiên.
Có thể triển khai và thấy điều này thể hiện ở nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, kể cả Văn Hoá và Khoa học.

Ẩn dụ, mô phỏng đều đi đến cái lõi đời trống rỗng đấy bạn ạ. Giả cách chẳng hạn, là sự mô phỏng tính cách 1 thần tượng không thông qua LÝ LUẬN. Mô phỏng ẩn dụ nó mang tình huống giả lập vào ngữ cảnh. Vì người ta được học về tiêu chuẩn cư xử nên họ mặc nhiên, hoặc đôi chút bỡ ngỡ, chấp nhận sự tham chiếu của kẻ giả lập. Đa số chúng ta đều đọc Tam quốc thì đếu chấp nhận Tào Tháo là kẻ gian hùng. Một kẻ gọi là "lọc lõi" có thể lợi dụng những tình huống trong Tam quốc và thuyết phục người khác đồng tình với nó mà không thông qua lý luận về chính ngữ cảnh của họ. Nó bảo - Thằng đó đa nghi đó ! Lập tức người ta nghĩ ngay đến Tào Tháo gian hùng, thế là nó thắng...

Mô phỏng đúng là 1 nét văn hóa, khi nó mang theo cả những lý luận về sự mô phỏng đó. Võ thuật đấy, nó mô phỏng cách chiến đấu của muông thú, có lý luận có thực hành hẳn hoi. Không phải là ta muốn trở thành nhà toàn học, nhà văn, ca sĩ...là ta chỉ cần bắt chước phong cách của họ, cách ăn nói của họ, đó chỉ là đóng kịch, là idol hóa, tâm lý gọi là tự kỷ hay Lỗ Tấn gọi là AQ...

Một ví dụ về sự huỷ diệt của văn hóa ẩn dụ. Ví dụ về Osin hay Betty xấu xí. Nói về Osin theo lý luận thì đó là cô gái siêng năng, cầu tiến, phấn đấu có thể nói là suốt cả cuộc đời. Người ta mau chóng bỏ qua cái lý luận đó, họ mau chóng dìm hình ảnh cô Osin đáng thương ấy, gán ghép cô với những cô người làm với những công việc chẳng ra gì. Khá trái ngược với Osin, họ thích lặp lại hình ảnh cô gái văn phòng. Tại sao người tự tạo lập sự nghiệp lại bị vùi dập và kẻ làm những công việc cũng khá nhàn hạ lại được đề cao, trong văn hóa của người VN ? Họ đều là người Nhật, người Mỹ, đại diện của những nền kinh tế lớn. Qua đó ta cũng biết rằng "nền văn hóa" của chúng ta hiện nay đang thiên vị những kẻ như thế nào. Tấm lòng vàng của cô Betty kia có đáng quí hơn sự nghiệp của Osin không nhỉ ? Cô Betty công hiến cho ai và cô Osin công hiến cho ai ? Những ai trong chúng ta, những thành viên của nền văn hóa VN là người đang thua cuộc ? Và những kẻ thắng cuộc trong cái văn hóa mô phỏng họ được gì ? Vật chất hay 1 tấm lòng vàng ? Họ được cả 2. Hình ảnh Osin VN kèm theo "lý luận" tầm thường, hạ lưu và hình ảnh cô Betty VN mô phỏng, được đề cao, không chút lý luận hoặc lặp lại lý luận của chính nhân vật "hàng hiệu"!?