Cộng hoà I-ta-li-a


1. Diện tích: 301.249 km2

2. Dân số (7/2000): 57,6 triệu người

3. Thủ đô: Roma

4.Vị trí địa lý:Nằm ở phía Nam châu Âu, ba mặt giáp Địa Trung Hải, bắc giáp Nam Tư (cũ), Áo, Thuỵ Sĩ, Pháp.

5.Khí hậu:Khí hậu Địa Trung Hải, ôn hoà.

6. Tôn giáo:83,2% theo đạo Thiên chúa giáo.

7. Ngày quốc khánh: 2/6

8. Ngôn ngữ Tiếng Italia; Lire/EUR = 1936,27

9. Tiền tệ Đồng Lira

10. Lực lượng lao động (2000) 23,4 triệu; trong đó: nông nghiệp (7%), công nghiệp (32%), dịch vụ (61%)

11. Tỷ lệ biết chữ 98%

12. Tỷ lệ tăng dân số (2000) 0,09%

13. Tỷ lệ thất nghiệp (1999) 10,4 %

14. Thông tin liên lạc 25.600.000 đầu máy điện thoại (99) ,TV: 30,3 triệu (97) ,ISP: 219 (99)

15. Giao thông Đường sắt: 19.394 km, đường bộ: 654.676 km, đường thủy trong nước: 2400 km, hàng không: 136 sân bay

 

Thể chế chính trị của đất nước Italia.

1.Thể chế nhà nước
- Italia theo chế độ Cộng hoà.

- Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, do hội nghị liên tịch hai viện bầu ra, nhiệm kỳ 7 năm.

- Quốc hội là cơ quan lập hiến tối cao, gồm hai viện : thượng viện 315 ghế, Hạ viện 630 ghế. Nhiệm kỳ 5 năm.

- Chính phủ là cơ quan hành pháp cao nhất, đứng đầu là Thủ tướng (do Tổng thống chỉ định). Thủ tướng đứng ra lập Nội các và đề nghị danh sách các Bộ trưởng. Chính phủ phải được Quốc hội tín nhiệm thông qua bỏ phiếu.

2.Các đảng phái chính trị
Italia có nhiều đảng phái chính trị tham gia vào các liên minh khác nhau.
+Liên minh Trung Tả: giành 35% số phiếu trong bầu cử 5/2001, với 242 ghế tại Hạ viện và 126 ghế tại Thượng Viện, trong đó:

- Đảng Những người Dân chủ cánh tả (DS), chiếm 16,7% phiếu, trước là Đảng Cộng sản, từ tháng 10/1990 đảng đổi thành Đảng Dân chủ cánh tả (PDS), sau đó chuyển thành DS, chủ trương đoàn kết với tất cả các lực lượng dân chủ ở trong nước và ở châu Âu.

- Đảng Cộng sản Tái lập (PRC) : một số đảng viên bất đồng với việc đảng cộng sản đổi thành PDS đã tách ra thành lập Đảng Cộng sản tái lập., chiếm 5% phiếu bầu.

- Đảng những người Cộng sản Italia (PDCI) thành lập năm 1998, tách ra từ Đảng Cộng sản Tái lập, số đảng viên hiện khoản 30.000 người. Tổng bí thư đảng này đã thăm Việt Nam tháng 1/2001, chiếm 1,7% phiếu bầu.

- Liên minh Trung dung và Dân chủ Tự do, chiếm 14,7% phiếu trong Quốc hội.

+ Liên minh trung hữu: chiếm 49,4%, với 368 ghế tại Hạ Viện và 177 ghế tại Thượng Viện, bao gồm:

- Đảng nước Italia tiến lên (Forza Italia) thành lập tháng 1/1994, đứng đầu là nhà tỉ phú - Thủ tướng Silvio Berlusconi, chiếm 29,4% phiếu.

- Liên minh Dân tộc (Alleanza nazionale) : trước là Phong trào xã hội Italia MSI mà thực chất là đảng phát xít mới, chiếm 12% phiếu.

- Liên đoàn miền Bắc (Lega Nord): Đảng của những người theo đuổi lợi ích địa phương cục bộ và chủ trương tăng cường quyền lực cho địa phương miền Bắc giầu có, xây dựng một nhà nước kiểu liên bang, chủ trương bài ngoại, chiếm 3,9%.

+ Liên minh Trung dung : chiếm 3,2%

3.Đối ngoại :

Chính sách nền tảng của Italia là hội nhập châu Âu, tham gia đồng tiền chung, ủng hộ việc tiến tới thống nhất về chính trị, đối ngoại và an ninh, ủng hộ việc thành lập nền quốc phòng riêng của EU, việc cải cách thể chế và mở rộng EU. Tiếp tục coi liên minh với Mỹ trong khuôn khổ NATO là cơ bản. Tích cực thúc đẩy quan hệ với Iran, Libi, Algerie. Với Châu á - Thái Bình Dương, Italia coi trọng quan hệ với Trung Quốc, Nhật Bản, ấn Độ, Hàn Quốc, chủ yếu vì lợi ích thương mại. Italia cũng coi trọng vai trò ASEAN trong khu vực.

 

Kinh tế

Kinh tế Italia có những bước chuyển mạnh mẽ từ sau Thế chiến thứ II. Từ một nền kinh tế nông nghiệp sang một nước công nghiệp phát triển đứng hàng thứ 5 trên Thế giới, nằm trong khối các nước công nghiệp phát triển G-8, thành viên của Liên minh Châu Âu và OECD.

Italy không có nhiều nguồn tài nguyên thiên nhiên, đất đai không hợp cho việc trồng trọt và chăn nuôi nên là một quốc gia nhập khẩu thực phẩm thường xuyên. Hầu hết nguyên vật liệu dùng cho sản xuất và khoảng 80% nguồn năng lượng tiêu dùng là nhập khẩu. Điểm mạnh của kinh tế Italy là chế biến và sản xuất hàng hoá, chủ yếu là tại các công ty vừa và nhỏ mang tính gia đình. Lĩnh vực chính của những công ty này là chi tiết máy chính xác, xe máy, hoá chất, dược phẩm, các sản phẩm điện tử, thời trang và quần áo.

Nền kinh tế Italia đang ở thời kỳ phục hồi chậm. Từ năm 1992, chính sách kinh tế của Italia chú trọng nhiều đến việc giảm thiếu hụt ngân sách nhà nước và kiểm soát các khoản nợ quốc gia. Chính phủ Italia đã thành công trong việc cắt giảm chi tiêu cũng như tạo ra những thay đổi tích cực . Cán cân thanh toán trong năm 2002 khoảng 7,3 tỉ euro .

Italia là nước có quan hệ bạn hàng gần gũi nhất với các nước trong khối liên minh châu Âu chiếm khoảng 54,4% tổng số quan hệ giao dịch thương mại ( số liệu năm 2002 ) trong đó thị phần của một số nước như sau: Đức ( 15,5% ), Pháp ( 11,6% ), Anh ( 5,9% )

Một số chỉ số kinh tế cơ bản:
GDP ngang giá sức mua: 1,2 nghìn tỷ USD (2002)
Mức tăng trưởng GDP thực tế: 0,4% ( 2002 )
Thu nhập bình quân đầu người: 21,500 USD (2002)
Tỷ lệ lạm phát (theo giá tiêu dùng) (2002): 2,8%
Tỷ lệ thất nghiệp (tháng 7/ 2002): 8,7%

Các ngành công nghiệp then chốt: du lịch, chế biến thực phẩm, ô tô - xe máy, quần áo và giày dép, hàng dệt, hóa chất.

Tiền tệ: Đồng EUR

Đối tác thương mại chính: Các quốc gia trong khối EU đặc biệt là Đức, Pháp, Anh.

Xuất nhập khẩu

Kim ngạch XK (2000) : 241,1 tỷ USD
Kim ngạch NK (2000) : 231,4 tỷ USD

Mặt hàng XK chủ yếu
Cơ khí, may mặc, máy sản xuất, ô tô, thiết bị giao thông vận tải, hóa chất, thực phẩm, khoáng sản

Mặt hàng NK chủ yếu:
Máy móc và thiết bị vận tải, máy tính và thiết bị văn phòng, linh kiện và thiết bị viễn thông; dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ

Bạn hàng XK chính:
EU 56% (Đức 16,5%, Pháp 12,7%, Anh 7,2%, Tây Ban Nha 5,8%, Hà Lan 2,9%), Mỹ 8,5%

Bạn hàng NK chính:
EU 61% (Đức 18,8%, Pháp 13,12%, Anh 6,47%, Hà Lan 6,2%, Bỉ 4,7%), Mỹ 5,1%

Các ngành kinh tế mũi nhọn Du lịch, máy móc, sắt thép, hóa chất, chế biến thực phẩm, dệt may, ô tô, giầy dép, gốm

Quan hệ thương mại, đầu tư với Việt Nam

XK sang Việt Nam năm 2000 75,4 triệu USD
NK từ Việt Nam năm 2000 102,3 triệu USD

Mặt hàng XK chính:

Máy móc thiết bị: 53%
NPL dệt may da: 5,97%
Dược phẩm: 2,3%
Sắt thép, NPL dược phẩm, linh kiện điện tử

Mặt hàng NK chính:

Giầy dép các loại: 40,7%
Hàng dệt may: 15,9%
Cà phê: 15,2%
Hải sản: 6,2%
Hàng thủ công mỹ nghệ: 2,2%
Máy vi tính và linh kiện: 1,86%

Đầu tư

Italia hiện có 8 dự án đầu tư trực tiếp tại Việt Nam với tổng số vốn đầu tư 36 triệu USD





Được SATHUKHONGVOTINH sửa chữa / chuyển vào 22:36 ngày 14/04/2004

Cổ kính thành Rome

Thành Rome - một phần của lịch sử thế giới

Theo truyền thuyết, Rome là tên ghép của hai anh em sinh đôi là Romulus và Remus. Họ là con của thần chiến tranh và công chúa La Tinh. Do sợ 2 đứa trẻ sau này cướp ngôi báu, nên chúng đã bị thả xuống dòng sông Tiber. May mắn thay, 2 đứa trẻ đã được chó sói vớt và nuôi dưỡng. Sau này, vào thế kỷ thứ 8 trước Công nguyên (CN), người anh Romulus đã tìm ra được một mảnh đất trù phú để xây dựng thành Rome. Rome ra đời như vậy, bởi thế biểu tượng của thành Rome chính là tượng sói cho hai đứa trẻ bú. Và Romulus trở thành vị vua đầu tiên của La Mã.

Mới đầu, Rome chỉ là sự hợp nhất của các làng trên 7 qua đồi. Từ thế kỷ thứ 6, thứ 5 trước CN, Rome bắt đầu phát triển mạnh. Thế kỷ thứ 2 trước CN cho đến vài trăm năm sau, thành Rome đã trở thành Thủ đô của Đế chế La Mã hùng mạnh nhất thế giới, và là trung tâm cai quản một miền đất rộng lớn kéo dài từ Bắc Âu qua Địa Trung Hải, đến Ai Cập. Hai thế kỷ sau của đế quốc La Mã được coi là thời kỳ vững vàng và thịnh vượngnhất của lịch sử nhân loại từ trước đó tới lúc bấy giờ, ảnh hưởng của La Mã ăn sâu vào Tây Âu. Tiếng Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và cả tiếng Anh đều xuất phát từ tiếng La Tinh.

Thành Rome cũng là nơi chứng kiến hàng triệu tín đồ Ki-tô tử vì đạo trong suốt hơn 300 năm, kể từ khi chúa Jesus ra đời. Sự mong mỏi vè một tôn giáo tình thương và những rao giảng của chúa Jesus cùng các tông đồ và lòng sẵn sàng tử vì đạo của các tín đồ đã chinh phục được xã hội đó. Ki-tô giáo trở thành tôn giáo độc nhất được đế quốc La Mã chấp thuận vào thế kỷ thứ 4 sau CN. Cho đến tận ngày nay, Rome vẫn là kinh đô của Ki-tô giáo.

Di sản vô giá
Có lẽ, Rome là thành phố còn lưu giữ nhiều di tích kiến trúc hoành tráng từ thời cổ đại và trung đại nhất. Nổi tiếng nhất là đấu trường Coloseum do Hoàng đế Vespsia cho xây dựng từ năm 70 đến 76 sau CN. Mặc dù, xây dưng cách đây gần 2000 năm, nhưng đấu trường đã có sức chứa 5 vạn người và được thiết kế tuyệt mỹ với các vòm cuộn, cung giao thoa, tường ngang hình rẻ quạt, xây dựng trên một mặt bằng hình ê-líp. Trong suốt 4 thế kỷ, nơi đây đã diễn ra không biết bao nhiêu cuộc đấu man rợ giữa người và thú dữ. Có những trận đấu lên tới 5.000 đấu sỹ tham gia. Sau khi đế chế La Ma sụp đổ năm 476, đấu trường bị bỏ hoang phế. Dưới thời Giáo hoàng Benoit (1740 ?" 1788), Giáo hồi thiên chúa giáo đã dùng nơi đây làm lễ phong thánh, và ngày nay trở thành địa danh du lịch không thể bỏ qua của thành Rome.

Đền Pantheon được xây dựng vào năm 27 trước CN. Nó là một trong 3 công trình kiến trúc tiêu biểu của nền nghệ thuật kiến trúc La Mã cổ đại được bảo tồn tốt nhất cho đến nay, bởi ngay từ năm 609 nó đã trở thành nhà thờ thiên chúa giáo. Đền được xây dựng hình tròn, chiều cao từ mặt đất đến nóc mái vòm là 43,5m. Sàn đền được trang trí bằng đá cẩm thạch. Sảnh đền phía trước hình chữ nhật. Sự lắp rắp hài hòa giữa hai hình khối kiến trúc khác nhau và sự tráng lệ của nó đã tạo nên một nét đẹp độc đáo tương phản cho ngôi đền. Và còn rất nhiều công trình kiến trúc nguy nga, tráng lệ nữa trong lòng thành Rome như quảng trường thánh Peter, nhà thờ thánh Paul, đền thờ thần Vesta, đền thờ thần Portonus...

Những công trình kiến trúc so với thành Rome còn rất trẻ, nhưng không kém phần đồ sộ, tráng lệ như đài tưởng niệm vua Victor Emmanuel, nhà vua đầu tiên của một nước Italy thống nhất, công trình được khởi công năm 1885 và hoàn thành vào năm 1911.

Đặc biệt, bạn không thể bỏ qua đài phun nước Trevi, được hoàn thành vào năm l762. Đây là một công trình kiến trúc tuyệt đẹp và thơ mộng. Những cột nước trắng xóa, đan xen phun lên từ quần thể tượng tuyệt mỹ và tan biến, lấp lánh trong mặt hồ. Người ta cho rằng, nếu ai đó muốn trở lại thành Rome, hãy quay lưng lại đài phun, ném một đồng xu qua đầu và ước nguyện...

Thiên đường địa đàng của khách du lịch
Thành Rome hấp dẫn khách du lịch còn bởi những bảo tàng với những kiệt tác của các danh họa, các nhà điêu khắc nổi tiếng của thế giới như Leonardo De Vinci, Raphael, Boticeli... Đặc biệt là bảo tàng Vatican. Người ta nói ?oMọi ngả đường đều dẫn tới nước Ý, mọi ngả đường của nước Ý đều dẫn đến thành Rome, mọi ngả đường của Rome đều dẫn tới Vatican, và mọi ngả đường của Vatican đều dẫn đến Sistine?. Tại nhà thờ Sistine của Vatican, Michelangelo đã mất 4 năm nằm ngửa để vẽ lên trần nhà thờ và nó đã trở thành một kiệt tác của nhân loại.

Có lẽ ai cũng ước mong được ít nhất một lần được nhìn về quá khứ xa xăm, được chạm nhẹ vào quá khứ. Thành Rome đó hiện diện với hơn 2000 năm trời. Mỗi viên đá, mỗi góc phố, mỗi ngôi nhà là một phần quá khứ đã rất xa. Đến Rome, bạn như lạc với thế giới xưa. Không chỉ có thế, Rome còn là một thành phố mộng mơ bên dòng sông Tiber êm đềm. Bạn có thể thả thuyền xuôi theo dòng sông để ngắm Rome thật quyến rũ khi đêm về, khi những bức thành cổ và những chiếc cầu nên thơ im lìm lung linh soi bóng trên dòng sông, nước lăn tăn thứ ánh sáng vàng dịu tỏa xuống từ những ngọn đèn dọc bờ sông.

Người dân Italy nói chung và người dân Rome nói riêng dành rất nhiều thời gian cho ẩm thực và bóng đá. Có lẽ vì vậy mà món ăn của họ rất ngon và nổi tiếng thế giới, đặc biệt là vang. Cà phê, các quán bar và các nhà hàng có ở khắp nơi. Một điều rất thú vị, không chỉ có giọng ca Opera Pavaroti, người dân nơi đây hát cũng rất hay. Bạn có thể tới các nhà hàng vừa ăn, nhấm nháp rượu vang, vừa thưởng thức những giai điệu trữ tình bất hủ.

Với khả năng kiến trúc và thiết kế lâu đời của người dân Italy, Rome đã trở thành trung tâm thời trang quốc tế. Hàng năm có rất nhiều cuộc biểu diễn thời trang được tổ chức. Đặc biệt vào mùa hè, các cuộc trình diễn được tổ chức ngoài trời, trên quảng trường Tây Ban Nha. Cũng có thể nói, Rome là trung tâm giải trí và là thiên đường shopping. Các cửa hàng đồ hiệu như Milano, Gianni Versace, Giorgio Armani, Moschino... sáng trưng, tràn ngập hàng hoa.

Đến Rome, ban như được sống giữa những gì tuyệt diệu nhất của cuộc đời. Được thấy và cảm nhận một phần quá khứ nhân loại, được thưởng thức những gì thú vị nhất của một cuộc sống hiện đại. Có lẽ, bạn sẽ tự nhủ, thế giới sẽ tuyệt vời biết bao khi con người biết trân trọng giữ gìn và chắt lọc những gì tinh túy từ quá khứ.(TBDL)

Mọi con đường đều dẫn đến thành Roma

Roma được mệnh danh là thành phố bất tử. Trong quá khứ, thành phố này từng chứng kiến sự huy hoàng và thảm bại của nền văn minh La Mã gây xáo động lịch sử Châu Âu. Hiện tại, nó là một kho tàng mở với những kiệt tác về kiến trúc, điêu khắc, hội họa và thơ ca.

Quốc gia trong thành phố
Roma mang trong mình cả một quốc gia có quân đội, cảnh sát và thể chế chính trị riêng, đó là Vatican. Quốc gia này nằm trên một quả đồi cùng tên, nằm nép bên con sông Teneuvre hiền hòa với những nét kiến trúc nhuốm vẻ đẹp hùng tráng và tinh xảo.

Được xây dựng trong suốt thời Trung Cổ, Vatican đến giờ vẫn là thiên đường mơ ước của hàng triệu tín đồ công giáo. Họ ấp ủ một lần được đến đây để chiêm ngưỡng nhà thờ chính tòa của Giáo hội Công giáo, đền Thánh Phêrô. Những ngày lễ lớn, trung tâm đền Thánh luôn đông kín những tín đồ đến nhận lễ ban phép lành và những lời răn dạy của Giáo hoàng. Sát hông đền Thánh Phêrô có một bảo tàng tranh tượng thời Phục Hưng mà ấn tượng nhất là bức họa "Ngày phán xét cuối cùng" gồm hàng chục hình người uốn lượn trên mái vòm đền sống động như thật. Bước vào bên trong tòa thánh Vatican, bạn cũng có thể thấy vô số những đường nét chạm khắc tinh xảo, mỹ miều trên tất cả các trần nhà, cột trụ, đặc biệt là các tác phẩm bằng đá cẩm thạch trau chuốt mềm mại thể hiện tình yêu nhân loại đối với Thánh Chúa.

Bảo tàng những quảng trường
Đến Roma, người ta như ngợp đi trước những quảng trường nổi tiếng nhất, từng là trường đua ngựa của Hoàng đế Domiziano thời cổ đại. Trải dài trên khuôn viên rộng 15.600m2, quảng trường Navona có tâm chính là nhà thờ Thánh nữ Agnese, gần đó là một quần thể vòi phun nước, tượng và điêu khắc khỏa thân sinh động. Navona là nơi thường xuyên đăng cai các lễ hội truyền thống vui nhộn của thành Roma.

Khác hẳn với Navona, quảng trường Colloseum một thời khét tiếng nay âm thầm như tiếng thở dài của quá khứ. Đấu trường La Mã này xây dựng vào năm 72 sau Công nguyên-thời hoàng đế Vespasian, và hoàn thành năm 80-thời Titus Vĩ đại. Đây là nơi diễn ra những cuộc chơi xương máu khi thân phận con người buộc phải đối đầu với nhau hoặc thú dữ để mua tiếng cười cho các bậc đế vương. Đấu trường gốm bốn tầng đai vòng bọc bằng đá hoa cương. Ba tầng đầu theo kiến trúc mái vòm với nửa phần cột được chạm trổ biểu trưng cho thứ bậc người La Mã.

Quảng trường Trevi lại hấp dẫn du khách bởi đài phun nước may mắn. Hàng trăm người tin vào điều kỳ diệu hàng ngày vẫn chen nhau đến đây để thả đồng xu xuống đài nước với ước nguyện được quay lại thành Roma.

Kiệt tác nghiêng
Chỉ cách thành Roma chừng 300km là biểu tượng của nước Ý-tháp nghiêng Pisa. Nằm trong quần thể kiến trúc giáo đường của thành phố Pisa, tháp (khởi công năm 1174) có chiều cao 56,7m hình trụ đứng. Ngay trong quá trình xây dựng, tháp đã bị nghiêng do chịu một sức nặng khoảng 14.500 tấn đè lên phần móng sâu 3m. Khi hoàn thành, tháp nghiêng hơn 1,5m. Đến khi tháp nghiêng tới 5,2m thì người ta buộc phải đóng cửa nó. Sau 11 năm "điều trị", nhờ phương pháp tạo lực đối trọng bằng cách gắn khối chì nặng 1.000 tấn ở chân tháp, Pisa đã được dựng đứng trở lại 44cm. Cả nước Ý thở phào nhẹ nhõm vì biểu tượng quốc gia của họ ít ra có thể vững vàng như thế trong vòng 300 năm tới. Mở cửa lại vào thàng 12 năm 2001, du khách khi leo lên 294 bậc thang sẽ cảm thấy mình chông chênh hẳn về phía nghiêng của tháp Pisa.(TBDL)

Thành phố La Mã

Ngày 21.4, tại thủ đô La Mã, Ý, đã tổ long trọng tổ chức lễ kỷ niệm 2.756 năm thành lập thành phố La Mã. Hình ảnh những chiến binh La Mã thời cổ trong tiếng trống quân nhạc hào hùng diễu hành qua những di tích đồi Palatine, điện Pantheon, đường Appia Antica, cổ kính như gợi nhớ một thời hào hùng của đế quốc La Mã xưa kia.


Đồi Palatine - Đất tổ của La Mã


Tái diễn lại hình ảnh dũng sĩ giác đấu

Ngoài nền văn minh Lưỡng Hà, thuộc vùng Trung Á, còn có một nền văn minh khác thuộc Châu Âu cũng lâu đời và vĩ đại không kém là nền văn minh Hy La (Hy Lạp và La Mã). La Mã cổ đại là một quốc gia phát nguyên từ bán đảo Ý. Cư dân chủ yếu và có mặt sớm nhất ở đây là người Ý (Italoes). Trong đó, một bộ phận sống ở vùng Latium được gọi là người La tinh. Về sau, một nhánh người La tinh đã dựng nên thành La Mã ở cạnh bờ sông Tibre, từ đó họ được gọi là người La Mã.

Theo truyền thuyết, Romulus và Remus là anh em sinh đôi con của vị thần chiến tranh Mars và một công chúa xứ La tinh. Vua La tinh lo ngại hai đứa trẻ này khi lớn lên sẽ chiếm ngôi của mình, nên sai lính bỏ hai đứa trẻ vào giỏ thả xuống sông Tiber. Nhưng hai đứa trẻ này được một con sói cái cứu và nuôi bằng sữa của mình. Một thời gian sau, chúng lại được một người chăn cừu sống trong một ngôi làng cạnh bờ sông Tibre, đem về nuôi. Lớn lên, Romulus và Remus thề sẽ biến vùng đất này thành một quốc gia hùng mạnh nhất. Romulus chọn vùng đồi Palatine. Do thuận lợi về thiên nhiên địa lý, gần sông cả, đất đai trù phú?vùng đất này dần dần thành vùng thịnh vượng nhất, là trung tâm trao đổi hàng hóa của cả bán đảo Ý. Người dân các vùng khác đã đến đây sinh sống càng ngày càng đông, Romulus thành lập quốc gia. Đó chính là La Mã cổ đại. La Mã được xác định như là một đô thị (city) là hình thành khoảng năm 753 trước Công nguyên. Đến năm 30 trước Công nguyên, họ xâm chiếm toàn bộ bán đảo Ý, một phần Nam Châu Âu, Trung Đông, Ai Cập? trở thành một đế quốc hùng mạnh, rộng lớn nhất thế giới.

Đầu tiên La Mã cổ đại cũng được cai trị bởi vua (Romulus), nhưng đến năm 510 trước Công nguyên, nghĩa là sau hơn 200 năm, người dân nổi dậy lật đổ vua và chuyển giao quyền lực nhà nước cho Hội đồng (senate): gồm Nguyên lão viện và Đại hội nhân dân. Hai tổ chức trên bầu hai đại diện để chấp chính, quyền hành ngang nhau, nhiệm kỳ một năm, đó chính là chế độ cộng hòa. Vương quốc La Mã cổ đại trở thành "Cộng hòa La Mã" (Roman Republic). Từ "Repbulic" nguyên từ tiếng La tinh là "res publica- có nghĩa là "chuyện, việc của nhân dân" hoặc "công việc chính quyền". Cộng hòa La Mã kéo dài gần 500 năm (từ năm 510 đến 23 trước Công Nguyên). Đây là một kiểu cai trị rất hiệu quả và nó được sử dụng đến ngày nay.

Quảng trường La Mã: đền và Khải Hoàn Môn

Rome cổ kính hơn rất nhiều thành phố châu Âu. Rất nhiều di tích kiến trúc thời cổ đại La Mã trên dưới 2.000 năm tuổi đan xen với các di tích thời Phục Hưng thế kỷ 15, 16 cùng hàng trăm nhà thờ Thiên chúa giáo ngàn năm tuổi. Trước tiên hãy đến xem Quảng trường La Mã, nơi đây tập trung khoảng trên 20 di tích, có kiến trúc được xây từ mấy trăm năm trước CN. Đền Saturn được xây dựng năm 497 trước CN, nay còn lại một hàng 6 cột đá trắng phía trước. Đền Vespasian còn lại một pho nguyên vẹn thật sinh động, khó ai ngờ là đã được tạc từ hơn 1.800 năm trước. Đền Vesta được xây dựng năm 191, thờ Nữ thần Vesta? Trong Quảng trường La Mã, du khách còn chú ý tới 3 khải hoàn môn: Khải hoàn môn Titus được xây dựng để tôn vinh công trạng của vua Titus sau khi ông qua đời năm 81 sau CN. Khải hoàn môn Septimus cao, to, đẹp hơn, được xây dựng năm 203 để tôn vinh chiến công của Hoàng đế Septimus. Khải hoàn môn Constantino được xây dựng vào năm 315 để ca ngợi chiến công của hoàng đế Constantino.

Ngoài đền và khải hoàn môn ra, trong Quảng trường La Mã còn những nhà Basilica (Thánh đường, cung hội họp), những nhà hát, những nhà tắm? Cách đây trên dưới hai ngàn năm, người La Mã cổ đại đã có quy hoạch xây dựng thành phố Rome thật hợp lý, các công trình công cộng, tín ngưỡng đều có quy mô, kích thước to lớn, kết hợp hài hoà giữa kiến trúc và điêu khắc, là những tác phẩm nghệ thuật mẫu mực, tạo nên cảm xúc thẩm mĩ hoành tráng cho cả nhân loại về sau.

Điện Pantheon thờ danh nhân

Trong những kiến trúc cổ đại La Mã còn tồn tại nguyên vẹn đến ngày nay phải kể đến điện Pantheon thờ các danh nhân, được xây dựng tại Quảng trường Rotonda từ năm 27 trước CN. Phía trước điện, giữa quảng trường là một tháp nhỏ cao, cùng một quần thể tượng đá với nhiều vòi phun nước. Sảnh phía trước điện hình chữ nhật với 14 cột đá tròn to, chu vi khoảng 5m. Từ mặt đất đến nóc vòm cao 22m, giữa nóc vòm là một ô tròn trống để ánh sáng và không khí vào, người ta cho biết mái vòm trống như vậy nhưng không hạt mưa nào rơi vào trong điện. Nền sàn trong điện là một diện tích tròn rất rộng, đường kính là 43m, không một hàng cột được lát đá cẩm thạch chia thành những ô tròn và vuông. Trong điện có mộ của vua Emmanuel, Humbert I và hai hoạ sĩ Italy nổi tiếng thời xưa là Raphaon và Carache, ở một bên ngọn lửa vĩnh cửu thờ các chiến sĩ vô danh đã hy sinh cho đất nước luôn bốc cháy.

Lại nghĩ đến Khải hoàn môn ở thủ đô Paris do Napoléon cho xây sau khi thắng trận Austerlitz vào tháng 12/1806, Điện Panthéon ở Paris xây vào năm 1759 (sau 17 thế kỷ) và nhiều công trình kiến trúc kiểu Gothic, Roman, Cổ điển ở Paris cũng như ở nhiều thành phố châu Âu khác, ta càng hiểu sức mạnh của đế chế La Mã và nền văn hoá Hy - La đã ảnh hưởng rộng rãi đến các nước châu Âu như thế nào, càng hiểu câu nói "Mọi con đường đều dẫn đến thành La Mã".

Đấu trường Colosseum khổng lồ


Từ Quảng trường La Mã đã nhìn thấy đấu trường Colosseum khổng lồ. Đến nơi gặp ngay những người trang phục võ sĩ xưa, đầu đội mũ đồng, mình mặc áo giáp, chân đi ủng, lưng đeo kiếm, khoác áo choàng đỏ. Nhiều du khách đã chụp ảnh với họ để kỷ niệm chuyến đi, đến với người La Mã thuở xưa. Đấu trường Colosseum ban đầu là một nhà hát ngoài trời, được xây dựng dưới thời vua Titus, sau đó bị Hoàng đế Nero đốt cháy. Đến năm 72 sau CN được vua Vespasian cho xây lại bằng đá. Đấu trường được xây dựng như một sân vận động lớn ngày nay, cao 4 tầng, hình ê-líp có chiều dài 188m, chiều rộng 156m, chu vi 524m, có 80 bậc thang ngồi vòng quanh, chứa được 87.000 người. Mặt ngoài đấu trường cao 57m, mỗi tầng có 80 vòm cửa cuốn, nay đã bị lở sạt mất một phần của tầng 4. Nên biết rằng toàn bộ công trình khổng lồ ấy được xây cách đây gần 2.000 năm, không có một tí sắt thép, bê tông, xi măng nào, chỉ có đá, gạch, vữa và lao động thủ công hoàn toàn mà vẫn còn đứng vững tồn tại đến ngày nay. Vào bên trong, giữa sân là một bãi nổi cao rộng như một sân đá bóng dùng làm nơi thi đấu, dưới các bậc ngồi là những hầm giam nô lệ, võ sĩ và thú dữ. Nơi đây đã diễn ra những cuộc thi đấu đâm chém đẫm máu giữa các nô lệ với nhau và với thú dữ để mua vui cho các hoàng đế, quý tộc, chủ nô và thị dân La Mã. Có trận đấu lên đến 5.000 nô lệ chiến đấu với mấy ngàn thú dữ như hổ, báo, sư tử, voi. Những trận đấu dã man như thế đã diễn ra trong mấy trăm năm dưới thời đế chế La Mã. Cho đến khi đế chế La Mã sụp đổ vào năm 476, đấu trường mới bị bỏ hoang phế. Dưới thời Giáo hoàng Benoit (1740-1788) nơi đây được dùng làm lễ phong thánh.

Tôi nhớ lại bài học sử năm xưa và đã hiểu rõ hơn vì sao người nô lệ anh hùng Spartacus được bọn chủ nô La Mã nuôi và huấn luyện để trở thành đấu sĩ, vào năm 73 trước CN đã kêu gọi các nô lệ bị bắt làm đấu sĩ đứng lên khởi nghĩa: "Nếu các bạn tự cho mình là những con vật thì các bạn cứ việc chờ lưỡi dao của bọn đồ tể, còn nếu các bạn coi mình là người thì hãy đứng lên theo tôi... Nếu phải chết thì chúng ta sẽ chết dưới bầu trời tự do, còn hơn là chịu chết trên trường đấu làm trò giải trí cho kẻ thù".

Vô vàn quảng trường

Sau những công trình cổ đại, du khách xem tiếp những kiến trúc của các thế kỷ sau, nhất là Thời kỳ Phục Hưng. Rome có rất nhiều quảng trường, mỗi quảng trường là một tổng thể kiến trúc và mỹ thuật khác nhau. Quảng trường nào cũng có những tượng đài, những vòi phun nước, đường sá rộng rãi, các kiến trúc xung quanh hài hoà và là những nơi thưởng ngoạn mỹ thuật, âm nhạc cho công chúng. Quảng trường Cộng hoà gần ngay nhà ga tầu điện ngầm Trung tâm Termini. Quảng trường Tây Ban Nha có nhà thờ Del Monti trên đỉnh đồi. Quảng trường Colonna chỉ có một trụ biểu tròn, xung quanh là một phù điêu quấn từ dưới lên cao, trên đỉnh có tượng vua Aurelius. Ở các quảng trường đều có những người chơi nhạc, những người hoá trang Nữ thần Tự do, người Cổ đại Ai Cập, các nhân vật cổ tích... để cho du khách chụp ảnh. Họ để một cái hộp trước mặt, tùy du khách sau khi chụp ảnh hay nghe nhạc, bỏ vào đó những đồng tiền kim loại.

Đài Chiến thắng

Đặc biệt tại Quảng trường Venezia, có Đài Chiến thắng tưởng niệm vua Victor Emmanuel II, người đã có công thống nhất nước Italy. Công trình được xây dựng năm 1885 và hoàn thành năm 1911, là một kiến trúc hiện đại xây toàn bằng đá trắng tuyệt đẹp. Đài cao có đến hàng trăm bậc chia thành nhiều đợt. Giữa sân trước là một tượng đài, trên bệ cao là tượng vua Emmanuel cưỡi ngựa bằng đồng. Bao quanh chân tượng đài bằng đá là một phù điêu nổi với tượng các nhân vật lịch sử. Trước tượng đài là một đường vòng cung kéo dài có khoảng ba chục pho tượng nhân vật, được tạc bằng đá, mỗi tượng một tư thế hoạt động khác nhau, phía trước là ngọn lửa vĩnh cửu bốc cao, hai bên có lính danh dự đứng gác. Đi vòng theo hai bên tượng đài, du khách qua nhiều bậc để lên một kiến trúc cao nhiều tầng, hơi uốn vòng cung như ôm lấy tượng đài, mặt tiền là một hàng mấy chục cột cao, to bằng cẩm thạch trắng. Hai phía tả hữu của đài nổi lên hai khối tháp trụ cao, trên nóc bốn mái dựng hai quần thể tượng Thần Chiến thắng có cánh trên cỗ xe tứ mã bằng đồng. Ba mặt xung quanh của Đài tưởng niệm được trang trí các hoạ tiết các phù điêu và nhiều pho tượng. Đài Chiến thắng là một công trình kiến trúc bất hủ hài hoà với điêu khắc và hội hoạ, hiếm có một Đài Chiến thắng nào trên thế giới sánh kịp.

Những địa danh nghệ thuật

Dù thời gian ngắn, không du khách nào không đến Đài phun nước Trevi được xây vào năm 1762, thường được gọi là "Giếng rửa tiền". Trước một lâu đài tráng lệ có nhiều pho tượng ở mặt tiền là một bể nước sâu trong vắt. Nổi lên giữa bể nước là một quần tượng đàn ông, đàn bà, tất cả đều khỏa thân, như đang vùng vẫy, đùa giỡn cùng với những con vật, được tạo bởi những đường nét mềm mại uyển chuyển dựa theo truyền thuyết. Những vòi nước từ dưới và xung quanh phun lên những cột nước trắng xoá rồi tan biến trong không trung. Tương truyền người nào đứng quay lưng lại đài phun, ném một đồng tiền qua đầu xuống bể và ước nguyện thì sẽ có dịp trở lại Rome. Du khách yêu nghệ thuật tạo hình đã đặt chân đến Rome không thể không đến Khu Borghese xem bảo tàng điêu khắc Borghese. Bảo tàng nhỏ nhưng trưng bày nhiều tác phẩm bất hủ của các nhà điêu khắc Italy nổi tiếng như Antonio Canova với tượng nàng Paoline Bonaparte, Lozenro Bernini với tượng David, tượng Enea và Anchise, tượng Pluto và Proserpina, tượng Apollo và Dafue... Nếu có thời giờ hãy tìm cách đến với các tác phẩm của Giotto, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Raphael, Boticelli... xem bảo tàng nghệ thuật Capitolini, nghe nhạc hiện đại opera Paravotti... và phải mất hàng tháng trời! Một lần đến Rome, được diễm phúc chiêm ngưỡng những tác phẩm điêu khắc, hội hoạ ở đây, du khách sẽ thấy tâm hồn mình thư thái, dịu dàng hơn, thanh cao hơn, yêu cuộc sống, yêu con người và thánh thiện hơn.

Bên cạnh những món ăn tinh thần, du khách không thể không quan tâm đến những "đặc sản" của Rome. Đó là món kem Italy nhiều mùi vị, rất ngon; bánh Pizza nổi tiếng thế giới; mì sợi Spaghetti ngon và bổ, đun lâu cũng không nát; giầy Italy rất đẹp, rẻ và bền, vàng nữ trang Italy chế tác tinh xảo và rẻ.

Đến Rome, mỗi bước chân du khách như dẫm lên những "lối xưa xe ngựa" của các hoàng đế La Mã đã vẽ nên lịch sử oanh liệt của đế chế hơn hai ngàn năm trước, tay chạm sờ vào rêu phong đổ nát của quá khứ lộng lẫy vàng son, của bao triều đại đế chế hưng vong. Ban đầu là một cảm xúc trầm lặng mơ hồ rồi chuyển dần sang u hoài man mác. Nhưng rồi trước những dấu tích vĩ đại của quá khứ, lại thấy tự hào như đã được sống, được chứng kiến một nền văn minh rực rỡ của nhân loại trên một vùng đất rộng lớn từ mấy ngàn năm trước. Bao nhiêu cảm xúc đan xen lẫn lộn cứ hiện dần và tràn ngập tâm hồn ta. Rome đã ảnh hưởng rất lớn đến cả châu Âu, đã làm giầu ý nghĩa nhân văn trong suy nghĩ của ta, nâng tâm hồn ta lên đến cõi mênh mông thánh thiện. Hạnh phúc thay đời người một lần đến Rome.

Vatican đất nước nhỏ nhất thế giới


Ðó là đất nước đặc biệt nhất thế giới, diện tích 0,44 km2 với 890 cư dân trú ngụ toàn là tu sĩ. Chỉ bước qua một hàng rào mỏng manh, Thi đã lọt vào Vatican. Một cảm giác choáng ngợp tràn lên trong tâm hồn Thi khi cô ngửa cổ nhìn lên những hàng cột tráng lệ của quảng trường Ðền thánh Phê-rô.

Một vùng đất thánh với nhiều biến cố lịch sửNằm trên ngọn đồi Vatican, phía Tây sông Tiber, giữa lòng thành phố Roma (Ý), nhưng Vatican là một đất nước riêng, có đồng tiền, con dấu, cờ và một bộ phận làm công tác ngoại giao riêng. Ra đời từ thế kỷ thứ 4, nhưng chỉ sau hiệp ước Lateran ngày 11 tháng 2 năm 1929 giữa Ý và Vatican, đất nước này mới hoàn toàn tự trị. Người điều hành đất nước là Ðức Giáo Hoàng. Hồng y đoàn là cơ quan tư vấn chính của Ðức giáo Hoàng, gồm các Hồng y giáo chủ được Ngài bổ nhiệm.

Dù chỉ có 0,44 km2, nhưng với các thánh đường, nhà bảo tàng, thư viện kiến trúc kiểu Gô-tích tráng lệ và rất nhiều cây xanh, Vatican là một đất nước thu hút hàng chục triệu khách du lịch đến tham quan hàng năm.

Đức giáo hoàng thuyết giảng tại đền thánh Phê-rô

Một căn phòng trong bảo tàng Apostolic tại Vatican

Những kho báu không gì sánh nổi ở Vatican
Bước vào khu bảo tàng có một không hai trên thế giới: Pio-Clementino; Chiaramonti; Braccio Nuovo; Apostolic; Pinacoteca. Thi vô cùng xúc động trước những bộ sưu tập các tác phẩm tranh tượng quí báu vượt thời gian, trị giá hàng chục triệu đô la mỹ.




Được SATHUKHONGVOTINH sửa chữa / chuyển vào 23:08 ngày 14/04/2004

Venise-Hòn ngọc châu Âu

Đặt chân tới nước Ý, bạn sẽ được nghe nói nhiều tới tháp nghiêng Pisa, nhà thờ xây bằng đá hoa cương, Del Duomo, trung tâm lịch sử Florence? và chắc chắn không thể thiếu một địa danh nổi tiếng nhất nhì xứ Âu này: thành phố nổi độc nhất vô nhị Venise.



Cả thành phố Venise nằm trên 118 hòn đảo trong một vịnh dài 60km, rộng 4km và được nối với đất liền bằng công trình nghệ thuật độc đáo. Giữa những toà nhà được xây dựng kiên cố và bề thế là hệ thống kênh đào và thuỷ lộ chằng chịt, đan kết vào nhau tạo thành một mạng lưới giao thông thuận tiện. Người ta tính rằng, trong thành phố có khoảng 200 kênh và 400 cầu để vượt qua các kênh đó. Nhiều cây cầu có từ thời cổ xưa và là những công trình kiến trúc quý giá, trong đó nổi tiếng nhất là cầu Rialto xây từ thế kỷ XVI, chỉ có một vòm bằng đá nối liền hai hòn đảo lớn của thành phố. Lối kiến trúc độc đáo có một không hai của những toà nhà, nhà thờ và cung điện nổi đã làm cho Venise trở thành một thành phố lãng mạn nhất thế giới.

Vào những ngày lễ hội hoá trang, thành phố này thu hút lượng du khách thật đáng kể. Lễ hội Carnival đầu tháng 2 là một lễ hội đầy màu sắc và sống động. Đây là một nét văn hoá đặc trưng không chỉ của thành phố này mà còn của cả nước Ý. Những chiếc mặt nạ tinh xảo, độc đáo và huyền bí dùng trong đêm hội hoá trang được các nghệ nhân khéo tay của thành phố chế tác đã nổi tiếng khắp mọi nơi. Ngoài ra, người dân Venise còn tổ chức rất nhiều lễ hội văn hoá khác như: lễ hội đua thuyền Vogalonga; ngày hội đám cưới trên những chiếc thuyền trang trí hoa rực rỡ Festa della Sensa vào tháng 5; lễ hội Festa del Redentore mừng ngày thành phố thoát khỏi bệnh dịch khủng khiếp năm 1576 với những màn pháo bông ấn tượng của tháng 7 và rất nhiều lễ hội mang màu sắc tôn giáo khác trong tháng 11 và 12?

Là một trong những thành phố cổ kính của châu Âu, vì vậy bạn sẽ không cảm thấy lãng phí thời gian và tiền bạc khi đặt chân đến Venise để thưởng thức nghệ thuật với rất nhiều những nhà hát, bảo tàng, gallery? Bảo tàng Ca''Rezzonico có từ thế kỷ thứ 18 là một bảo tàng nổi tiếng nhất của Venise và nó đã mở cửa trở lại vào tháng 6-2001 sau một thời gian dài sửa chữa. Đây là một tin vui cho thành phố và cả khách du lịch vì bảo tàng Ca''Rezzonico lưu giữ rất nhiều những tấm thảm thêu, đồ sơn mài và những chiếc ghế bành đặc trưng của thế kỷ 18 cũng như những tác phẩm nghệ thuật của các danh hoạ và nhà điêu khắc nổi tiếng như: Canaletto, Rosalba Carriera, Giambaltista Tiepolo và Francesco Guardi?

Một điều nữa khiến Venise luôn thu hút được sự chú ý là Liên hoan phim Venise hằng năm? Ngày 6-8-1932, tại sảnh chính của khách sạn Excelsior người ta chiếu bộ phim Bác sĩ Jekyll và ngài Hyde của đạo diễn Rouben Mamoulian. Và ngày nay hàng năm được coi là ngày sinh nhật của LHP Venise. 25 bộ phim đến từ 7 quốc gia được chọn để tham dự LHP hồi ấy chỉ trao bằng khen chứ không có giải thưởng. Vậy là cùng với những thành phố khác của châu Âu như Berlin, Cannes, Venise thơ mộng đã trở thành nơi hội ngộ của các nhà sản xuất phim, đạo diễn, minh tinh màn bạc khắp thế giới. Và cuộc đua tranh giải Sư tử vàng tại LHP Venise lần thứ 59 sẽ diễn ra vào 29-8 đến 8-9-2002.

Cuốn lịch lễ hội và sự kiện ở Venise quả thật không bao giờ lật hết. Con người nơi đây không ngừng dệt sợi chỉ nối quá khứ, hiện tại và tương lai bằng các lễ hội, các tập tục, các buổi độc tấu và hội chợ muôn màu muôn vẻ? (Theo TBDL)

Thăm xứ sở của "Bố già"

Ai đã đọc "Bố già" chắc không thể quên hòn đảo Sicilly tươi đẹp của nước Italy, một vùng đất thần thoại với nhiều kỳ quan của tự nhiên và con người.


Núi lửa Etna là điểm đến hấp dẫn nhất.

Dải đất dọc bờ biển này luôn nhuộm vàng trong nắng chiều và những vườn cam chín. Mọi người còn bắt gặp ở đây nhiều loại cây không có ở xứ mình: rừng olive bạt ngàn, vườn nho, hạnh đào và cả đồng lúa mì trải dài ngút tầm mắt, xen với những đồng hoa dại. Bạn đừng bỏ lỡ chuyến leo núi bằng xe Jeep lên đỉnh Etna, kỳ quan của châu Âu. Theo thần thoại Hy lạp, núi lửa cao 3.350 m còn hoạt động này là vương quốc của thần lửa Vulcan. Khói sương mờ ảo khiến người ta nửa sợ sệt, nửa bị mê hoặc, muốn khám phá đến tận cùng.


Sicilly là vùng đất giàu lịch sử, pha trọn nhiều nền văn hoá La mã, Hy Lạp, Ả Rập... Vì thế, không có gì lạ nếu bạn bắt gặp một nhà thờ Thiên Chúa giáo, trước đây vốn là một thánh đường Hồi giáo. Nếu "ghiền" mua sắm, Catania, thành phố được mệnh danh là "Milan của miền Nam" sẽ chào đón bạn với nhiều cửa hiệu thời trang. Trở về sau chuyến đi, ký ức sâu đậm nhất đọng lại trong mỗi du khách là những ngọn đồi xanh nắng, khí hậu ôn hoà tạo nên vẻ thanh bình. Người Sicily phóng khoáng, nồng nhiệt và rất tự hào về quê hương mình. Nếu chưa kịp yêu con người, chắc chắn bạn cũng sẽ bị hấp dẫn bởi những món ăn và phong cảnh ngoạn mục ở vùng đất này.
(Tiếp Thị & Gia Đình)