Cần cân bằng các lợi ích tại các khu nhà chung cư cũ nát

Hàng trăm người dân ở các khu Chung cư cũ Sắp Sập tại TP.HCM vẫn không chịu di dời vì đâu? Hiện nay trên địa bàn TPHCM, vẫn còn tới hơn 50.460 căn hộ đến từ 533 chung cư được xây dựng trước năm 1975 đang trong tình trạng hư hỏng, xuống cấp trầm trọng, thậm chí còn có nguy cơ sụp đổ bất cứ lúc nào. Để cải tạo nơi ở và nâng cao chất lượng sống cho các hộ dân, chính quyền TPHCM đã ban hành nhiều biện pháp khắc phục đồng thời chỉnh trang quy hoạch đô thị khang trang hơn thế nhưng hiệu quả cách làm này dường như vẫn chưa được như mong đợi.

Người dân quyết “bám nhà” tới cùng

Đến thăm chung cư 727 Trần Hưng Đạo, quận 5 trong thời gian này, không khó để bắt gặp tình cảnh đìu hiu, vắng lạnh khi cả khu từng nhộn nhịp người ra kẻ vào giờ đây chỉ còn lại một vài ô ánh đèn leo lét giữa đêm khuya phố thị Sài Gòn.

Tiến vào cổng khu Nhà chung cư đã xuống cấp, nứt nẻ tứ phía điều làm chúng tôi ngạc nhiên là ban đêm ở đây vẫn còn là người túc trực. Chỉ một vài ba câu thăm hỏi về tình trạng khu nhà và vấn đề di dời tại đây, không khí có phần nhộn nhịp khi góp chuyện cùng chúng tôi đã có khá đông người dân hiếu kì muốn chia sẻ câu chuyện của họ. Thắc mắc tình cảnh vắng vẻ ở đây, chúng tôi được các hộ dân cho biết, trong tổng số 500 hộ dân tại khu chung cư này, phần lớn đã dời tới nơi ở mới hai khu chung cư trên đường Nguyễn Biểu, một chung cư trên đường Phan Văn Trị, một trên khu dân cư Hai Thành, Bình Tân và chung cư bố trí tái định cư còn lại là chung cư 155 Nguyễn Chí Thanh, quận 5 tuy nhiên vẫn còn 12 hộ gia đình vẫn chưa muốn chuyển chỗ do những vướng mắc chưa thỏa đáng còn tồn đọng chưa được giải quyết.

Khu chung cư 727 Trần Hưng Đạo trơ gan cùng tuế nguyệt hơn nửa thế và có thể sập bất kỳ lúc nào nhưng người dân vẫn chưa chịu di dời​

Chủ một Căn hộ chung cư trên lầu 10 đồng thời cũng là đại diện cho 12 hộ dân chưa di dời tại đây, anh Nguyễn Lộc Thành cho hay: “Hơn ai hết, chúng tôi mới là nhà muốn dọn đến nơi ở mới vì với nhân khẩu 9 người, có cả mẹ già đã hơn 90 tuổi tuy nhiên với số tiền đền bù của quận cho căn hộ 24m2 của tôi còn chưa tới 150 triệu đồng thì biết đi đâu mua nhà mới. Nhiều lần kiến nghị lên trên quận nhưng họ cứ vận động hộ gia đình chúng tôi cứ dọn đi rồi sẽ giải quyết nhưng tình hình này thì nếu chấp nhận đi có khi chúng tôi sẽ chẳng thể có nổi một nơi ở đàng hoàng để che mưa nắng với số tiền ít ỏi này”. Kiên quyết bám trụ lại để chờ câu trả lời thỏa đáng, các hộ dân còn lại tại đây đành phải chấp nhận điều kiện sinh hoạt tạm bợ, tồi tàn, thậm chí còn nguy hiểm đến tính mạng bởi tòa chung cư này có thể sụp ngay bất cứ lúc nào.

Tình trạng trên cũng là hoàn cảnh của hàng chục hộ dân đang “bám nhà” tại khu D, tòa chung cư Cô Giang (quận 1) do chưa thể tìm được tiếng nói chung với chính quyền địa phương. Cảnh dằng co giữa hai bên có thể nói là đã kéo dài từ lâu nay trong khi hiện trạng khu nhà thì ngày một xuống cấp nặng, nhiều nơi tường đã nứt, hành lang và các mảng sơn, trần nhà thi nhau bong tróc, gãy đoạn, sụp lún rất nguy hiểm.

Chung cư cũ nát TP.HCM tường trần bong tróc xuống cấp nghiêm trọng​

Theo như ý kiến của 36 hộ dân còn tại tại đây cho biết, sở dĩ họ không chịu chuyển chỗ là do mức tiền bồi thường và các vấn đề liên quan đến việc bố trí nơi ở mới của chính quyền quận 1 TPHCM vẫn chưa thỏa đáng. Còn về phía UBND quận 1, thì thành phố đã chủ trương lên kế hoạch chuẩn bị sẵn 40 căn hộ tại nơi định cư mới, sẵn sàng đón các hộ dân ở khu D chung cư Cô Giang (quận 1) dọn về sinh sống và dự kiến sẽ giải quyết tái định cư dứt điểm trong cuối tháng 6 năm này tuy nhiên hiện nay bất chấp các nỗ lực vận động, lý giải thì 36 hộ dân nói trên vẫn kiên quyết không chịu chuyển qua nơi bố trí tái định cư mới.

Chưa nhận được tiền đền bù nhà, thông tin phương án bồi thường và mức giá về nơi ở mới còn mập mờ còn đang là nguyên nhân khiến 11 hộ dân trong tổng số 289 hộ tại lô IV, lô VI cư xá Thanh Đa (quận Bình Thạnh) vẫn chưa chịu di dời bất chấp tình trạng sụt lún đang ngày càng nghiêm trọng tại cư xá này.

Cần cân bằng lợi ích cho các bên

Với quy mô 50.460 căn hộ đến từ 533 chung cư có thâm niên hoạt động hơn 40 năm trên địa bàn TPHCM, đến nay chính quyền thành phố đã lên kế hoạch tháo dỡ, nâng cấp hoặc xây mới hoàn toàn 445.000m2 sàn chung cư, cư xá đã xuống cấp, hư hỏng tuy nhiên do nhiều lý do khác nhau như: mâu thuẫn về mức tiền bồi thường, nơi bố trí tái định cư quá xa chỗ làm việc, học tập của các hộ dân, thị trường rơi vào giai đoạn khủng hoảng, thiếu kinh phí đền bù… đã và đang dẫn tới việc chậm trễ thời gian thực hiện khi chỉ mới đạt khoảng 61% so với tiến độ kế hoạch theo dự kiến.

Mới đây Sở Xây dựng TP đã đề xuất một số giải pháp trong đó chú trọng đến việc kiểm tra, rà soát lại toàn bộ hiện trạng các tòa chung cư cũ xây dựng theo quy hoạch địa bàn quận - huyện, thành phố và dựa trên cơ sở đó mà xây dựng kế hoạch cụ thể nhằm đẩy nhanh kế hoạch cải tạo, nâng cấp, xây mới đồng thời kết hợp với việc chỉnh trang lại bộ mặt đô thị thành phố. “Thành phố sẽ xem xét, điều chỉnh nếu cần thiết các chỉ tiêu dân số, hệ số sử dụng đất để đảm bảo tính khả thi của kế hoạch; ưu tiên giải quyết nhanh các trường hợp cần phải có chỗ ở mới khẩn cấp bằng quỹ nhà ở dự trữ đã chuẩn bị trước đó”, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết.

Còn về vấn đề địa điểm nơi ở mới, chính quyền thành phố cho biết sẽ kiểm tra quỹ đất, ưu tiên xây dựng mới các tòa chung cư, bố trí chỗ ở tái định cư gần nơi sinh sống cũ để đảm bảo điều kiện thuận lợi nhất cho công việc và học tập của người dân và con em các hộ dân. Bên cạnh đó, các quận huyện trên địa bàn thành phố cũng sẽ tuân thủ quy định xây dựng chung cư mới theo lộ trình từng năm, trong đó ưu tiên lộ trình cho các chung cư được đánh giá, kiểm định có chất lượng C, D đồng thời sẽ tiến hành xã hội hóa các chung cư còn lại đúng theo kế hoạch đã ban hành.

Nhận định về vấn đề này, Hiệp hội Bất động sản TPHCM cho rằng các biện pháp giải quyết vấn đề di dời, tái định cư cho người dân tại các khu chung cư cũ trên địa bàn TPHCM hiện nay phải dựa trên nguyên tắc hài hòa, cân bằng được lợi ích giữa các bên liên quan mới có thể mang lại hiệu quả. Theo đó, để thỏa mãn nhu cầu của người dân thì nơi ở mới, tức các khu chung cư xây mới phải điều chỉnh bổ sung nguyên tắc hoán đổi để căn hộ nơi ở mới phải có diện tích bằng hoặc lớn hơn căn hộ chung cư cũ. Ngoài ra, trường hợp hộ gia đình có đông nhân khẩu cùng sinh sống hoặc số diện tích tối thiểu chưa đủ theo quy định thì phải xem xét cho các hộ dân nói trên được mua căn hộ chung cư mới xây với mức giá ưu đãi ( giá đã được kiểm định cộng thêm 10% lợi nhuận), tùy theo tình hình thực tế của dự án đó và địa phương nơi có dự án chung cư xây mới.

Về phía chủ đầu tư, Hiệp hội Bất động sản TPHCM cũng cho rằng không thể giữ nguyên hệ số sử dụng đất áp dụng cho các chung cư cũ mà nên tăng hệ số này lên gấp 3 lần hệ số cũ để phù hợp với tình hình thực tiễn hiện nay. Ngoài ra, nếu quy hoạch dự án cho phép xây dựng thì cũng không nên hạn chế chiều cao công trình. “Bởi một khi chỉ tăng tổng diện tích sàn xây dựng mà không tăng quy mô dân số lên cho tương xứng thì dù có cố gắng tới đâu thì hiệu quả khai thác, khả năng thu vồn vốn đầu tư không những sẽ bị hạn chế mà nguy cơ bất khả thi kế hoạch còn là điều khó tránh khỏi”, ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Nhà Đất TPHCM nhận định.

Nhà Đất Online ndv.vn