Chủ đề về loa

Chào
Tôi đã thấy có sách nói về cách đo thông số của loa. Bạn thử kiếm lại xem. Hình như là cần mấy cái máy phát tín hiệu, máy đo điện và máy đo âm thanh gì đó.

Hình như chủ đề này không lý thú nên sao không thấy ai po st bài lên.Buồn quá!tui chờ chắc 2 tháng mà vẫn không thấy ai.
Tui muốn làm cái máy phát sóng.Cái mạch phát xung vuông mà tui định làm sử dụng nguồn đơn ,vậy sóng nó phát ra là sóng dạng xungchỉ có 1 chu kỳ dương ,không biết dùng nó làm máy phát sóng âm tần đo cái loa được không vậy?tui nghĩ sóng âm tần thì sóng phải có xung âm và xung dương,mà muốn như vậy thì dùng nguồn đôi để sóng ở đầu ra sẽ dao động quanh điểm đất.Mọi người đọc sách "vi mạch và mạch tạo sóng " chưa,nó có mạch làm cái tần kế để đo tần số đó.

Hình như chủ đề này không lý thú nên sao không thấy ai po st bài lên.Buồn quá!tui chờ chắc 2 tháng mà vẫn không thấy ai.
Tui muốn làm cái máy phát sóng.Cái mạch phát xung vuông mà tui định làm sử dụng nguồn đơn ,vậy sóng nó phát ra là sóng dạng xungchỉ có 1 chu kỳ dương ,không biết dùng nó làm máy phát sóng âm tần đo cái loa được không vậy?tui nghĩ sóng âm tần thì sóng phải có xung âm và xung dương,mà muốn như vậy thì dùng nguồn đôi để sóng ở đầu ra sẽ dao động quanh điểm đất.Mọi người đọc sách "vi mạch và mạch tạo sóng " chưa,nó có mạch làm cái tần kế để đo tần số đó.

Có một cách rất dễ để tạo sóng âm là dùng phần mềm và máy tính có sound card. Có thể tạo sóng sin hoặc sóng vuông tuỳ thích. Nếu bác cần tôi sẽ tìm lại phần mềm này cho. Chẳng biết để vào chỗ nào rồi.
Còn có cả phầm mềm dùng sound card trong máy tính làm thành dao động ký (oscilloscope) nữa.
Planets

Có một cách rất dễ để tạo sóng âm là dùng phần mềm và máy tính có sound card. Có thể tạo sóng sin hoặc sóng vuông tuỳ thích. Nếu bác cần tôi sẽ tìm lại phần mềm này cho. Chẳng biết để vào chỗ nào rồi.
Còn có cả phầm mềm dùng sound card trong máy tính làm thành dao động ký (oscilloscope) nữa.
Planets

Nếu bạn muốn làm máy phát sóng âm thì có thể dùng phần mềm và soundcard. Cách đây vài năm tôi có dùng CoolE***96 và CoolE*** Pro (download trên mạng +kiếm crack).
Bạn cũng có thể search phần mềm dùng soundcard làm osciloscope, tôi không nhớ rõ tên .
Tôi chưa đọc qua quyển sách của bạn đề cập nhưng mạch đo thì cách đây 1 thời gian tôi đã làm mạch số rồi.
Nguyên lý cho mạch đo tần là :
Tín hiệu (sóng hình sin)--> Comparator (chuyển từ sóng hình sin sang sóng vuông ở mức TTL (0-5V) ----->nối vào CPLD , lập trình con này dùng VHDL để đếm xung trong 1 khoảng thời gian (VD 1ms). Chuyển giá trị từ hệ số 2 sang hệ số 10 rồi hiển thị trên 7-segment display.
Nguyên lý cho mạch đo độ lớn là:
Tín hiệu (sin)--> ADC --->CPLD -->hiển thị

Nếu bạn muốn làm máy phát sóng âm thì có thể dùng phần mềm và soundcard. Cách đây vài năm tôi có dùng CoolE***96 và CoolE*** Pro (download trên mạng +kiếm crack).
Bạn cũng có thể search phần mềm dùng soundcard làm osciloscope, tôi không nhớ rõ tên .
Tôi chưa đọc qua quyển sách của bạn đề cập nhưng mạch đo thì cách đây 1 thời gian tôi đã làm mạch số rồi.
Nguyên lý cho mạch đo tần là :
Tín hiệu (sóng hình sin)--> Comparator (chuyển từ sóng hình sin sang sóng vuông ở mức TTL (0-5V) ----->nối vào CPLD , lập trình con này dùng VHDL để đếm xung trong 1 khoảng thời gian (VD 1ms). Chuyển giá trị từ hệ số 2 sang hệ số 10 rồi hiển thị trên 7-segment display.
Nguyên lý cho mạch đo độ lớn là:
Tín hiệu (sin)--> ADC --->CPLD -->hiển thị

Xin phép tác giả Đào Chi Lăng (34A Trần Phú - HN) cho tôi được đăng lên đây cho các bạn trên diễn đàn TTVNOL cùng thảo luận:
Chế tạo loa nghe nhạc (chứ không phải loa phóng thanh) là một
công việc khá phức tạp và thú vị, vì nó liên quan đến nhiều lĩnh vực
hơn ta tưởng. Bạn đừng nghĩ đơn giản là chỉ cần loa kêu to. Xin
cung cấp cho bạn vài nét sơ lược về cấu tạo loa hiện đại, nếu bạn
thực sự thích nghe nhạc và muốn chế tạo hoặc chọn mua loa có
chất lượng âm thanh tốt.
Trước hết, hoá ra âm học (môn nghiên cứu về âm thanh) lại là một
trong những lĩnh vực khá mới mẻ của vật lý hiện đại. Việc tái tạo
tiếng động với độ trung thực cao là bí quyết của các nhà chế tạo loa
nổi tiếng thế giới. Các bí quyết này có được không hề nhờ kinh
nghiệm lâu năm (vì thực ra người ta mới chỉ phát minh ra loa điện
cùng thời kỳ phát minh ra các thiết bị điện tử, mới vài chục năm tuổi)
mà nhờ vào những phòng thí nghiệm đắt tiền cách âm tuyệt đối nằm
sâu trong lòng đất với các test rất phức tạp. Các lý thuyết âm học
ngày nay cũng chưa phải đã hoàn chỉnh nên các sản phẩm sẽ còn
liên tục được cải tiến.
Việc tạo ra âm bổng (treble) thoả mãn ngưỡng thính của tai khá đơn
giản (40 000Hz) đối với các loa treble điện ly không sử dụng màng
loa mà nhờ sự rung động của các phân tử khí bị ion hoá. Nhưng tái
tạo âm trầm mới nan giải và đây chính là cốt lõi vấn đề. Tai người có
thể nghe được tần số thấp tới 20Hz nhưng thực ra ta không chỉ nghe
nhạc bằng tai mà còn ?ocảm? nhạc bằng cả cơ thể. Dù có cặp
headphone ?oxịn? nhất, không bao giờ nó cho ta khoái cảm sánh
bằng khi nghe loa công suất lớn, tức là do cơ thể không bị rung
động bởi sóng âm. Cơ thể ta có thể cảm nhận hạ âm có tần số vài
Hz, vậy thì cần tái tạo được cả những giải hạ âm này, dù tai không
còn cảm nhận được.
Để có được sự cộng hưởng âm trầm (bass) có bước sóng dài, ta
cần thùng loa có cột khí cũng phải dài, chứ không phải cần thùng
loa thể tích lớn như trước đây mọi người vẫn nghĩ. Theo tính toán, ta
cần thùng loa dài bằng ¼ bước sóng âm, tức là nếu muốn có âm
trầm tới 20Hz (bước sóng 15m), ta cần thùng loa dài 3,75m. Để rút
ngắn chiều dài này, có thể nhồi bông đặc biệt với một mật độ chính
xác nào đó, ta chỉ còn cần khoảng 3m. Nếu cuộn tròn cột khí này lại
như cái vỏ ốc, ta có thể chỉ cần thùng loa có kích thước phủ ngoài to
bằng chiếc hộp máy tính (nên biết tai người cũng có cấu tạo vỏ ốc
để thu nhận âm thanh đầy đủ, gọi là ốc nhĩ). Rõ ràng là không thể
dùng gỗ để đóng được thùng loa có cấu tạo rắc rối đến thế. Chúng
thường được làm bằng gốm hoặc vật liệu tổng hợp. Các thùng loa
không thật sự cao cấp (nhưng người Việt nam cho là cao cấp) vẫn
được chế tạo bằng gỗ và chấp nhận giải pháp tạo các lối đi ziczac
để kéo dài cột khí cho âm thanh. Vì vậy, tại các tần số khác nhau,
cường độ âm có thể không giống nhau. Căn cứ vào chất lượng thì
thùng loa bass hiện nay rất gọn so với những cây loa to vật vã trước
đây. Bản thân miệng loa cũng bé lại nhiều, miệng loa ngày trước có
thể to như cái nón mà âm trầm vẫn thiếu sức nặng.
Cuối cùng là nghệ thuật và kỹ thuật kết hợp các âm thanh của những
loa treble và bass, sao cho không có cảm giác ?ogợn? tại những tần
số tiếp giáp của các loại loa này, nhờ vậy, âm thanh mới đạt được
tính trung thực cao. Các bộ phân tần sẽ đưa âm thanh bổng đến các
loa treble và giữ âm trầm lại cho loa bass. Sơ đồ nguyên lý thì đơn
giản nhưng giá trị các đại lượng vật lý và chất lượng các linh kiện lại
là bí quyết. (Một số amplifier mới có cổng chia sẵn cho từng đường
loa.)
Hệ thống loa hiện nay gồm một thùng loa trầm và một số loa nhỏ
(stereo 2.1 hoặc surround 5.1 và 7.1). Do âm thanh trầm không có
tính định hướng nên bạn có thể để thùng bass chỗ khuất nào cũng
được, chỉ cần nằm giữa một đường chân tường nào đó; việc đòi hỏi
loa thật gọn không nên đặt ra vì sẽ không thể có chất lượng như ý.
Các loa treble sẽ cho ta cảm giác về vị trí âm thanh (có cảm giác
tiếng bass phát ra từ các loa treble chứ không phải từ thùng loa
bass), cần đặt cân xứng với vị trí người nghe, do nó nhỏ nên rất dễ
bố trí.
Tôi cũng đã từng tự làm loa để nghe nhưng chất lượng không thật
ưng ý (dù có hơn hẳn một số loa đắt tiền trên thị trường). Các miệng
loa ngoài thị trường không có đầy đủ các thông số kỹ thuật. Các
thông số cần cho tính toán thiết kế ngoài điện trở, công suất còn là
độ cứng màng loa, độ nhún mép loa, tần số cộng hưởng riêng,
trọng lượng màng, độ đàn hồi gân? Sau hàng chục công thức tính
toán rất phức tạp (nếu bạn học vật lý ở đại học, nên biết các công
thức rùng rợn nhất chính là ở phần học về giao động), ta sẽ có một
thiết kế chính xác đến từng milimetr. Song không kiếm đâu ra ông
thợ mộc nào đủ trình độ để hoàn tất công việc cho ra hồn. Chỉ sai vài
li, có vài khe hở nhỏ là ?omất thiêng? ngay. Các loại gỗ đóng tủ và bàn
ghế cũng chẳng phải là thứ vật liệu thích hợp cho những ?otác phẩm?
nghệ thuật và kỹ thuật này.
"Những việc cần làm ngay"
Được nvl sửa chữa / chuyển vào 14:31 ngày 18/03/2003

Xin phép tác giả Đào Chi Lăng (34A Trần Phú - HN) cho tôi được đăng lên đây cho các bạn trên diễn đàn TTVNOL cùng thảo luận:
Chế tạo loa nghe nhạc (chứ không phải loa phóng thanh) là một
công việc khá phức tạp và thú vị, vì nó liên quan đến nhiều lĩnh vực
hơn ta tưởng. Bạn đừng nghĩ đơn giản là chỉ cần loa kêu to. Xin
cung cấp cho bạn vài nét sơ lược về cấu tạo loa hiện đại, nếu bạn
thực sự thích nghe nhạc và muốn chế tạo hoặc chọn mua loa có
chất lượng âm thanh tốt.
Trước hết, hoá ra âm học (môn nghiên cứu về âm thanh) lại là một
trong những lĩnh vực khá mới mẻ của vật lý hiện đại. Việc tái tạo
tiếng động với độ trung thực cao là bí quyết của các nhà chế tạo loa
nổi tiếng thế giới. Các bí quyết này có được không hề nhờ kinh
nghiệm lâu năm (vì thực ra người ta mới chỉ phát minh ra loa điện
cùng thời kỳ phát minh ra các thiết bị điện tử, mới vài chục năm tuổi)
mà nhờ vào những phòng thí nghiệm đắt tiền cách âm tuyệt đối nằm
sâu trong lòng đất với các test rất phức tạp. Các lý thuyết âm học
ngày nay cũng chưa phải đã hoàn chỉnh nên các sản phẩm sẽ còn
liên tục được cải tiến.
Việc tạo ra âm bổng (treble) thoả mãn ngưỡng thính của tai khá đơn
giản (40 000Hz) đối với các loa treble điện ly không sử dụng màng
loa mà nhờ sự rung động của các phân tử khí bị ion hoá. Nhưng tái
tạo âm trầm mới nan giải và đây chính là cốt lõi vấn đề. Tai người có
thể nghe được tần số thấp tới 20Hz nhưng thực ra ta không chỉ nghe
nhạc bằng tai mà còn ?ocảm? nhạc bằng cả cơ thể. Dù có cặp
headphone ?oxịn? nhất, không bao giờ nó cho ta khoái cảm sánh
bằng khi nghe loa công suất lớn, tức là do cơ thể không bị rung
động bởi sóng âm. Cơ thể ta có thể cảm nhận hạ âm có tần số vài
Hz, vậy thì cần tái tạo được cả những giải hạ âm này, dù tai không
còn cảm nhận được.
Để có được sự cộng hưởng âm trầm (bass) có bước sóng dài, ta
cần thùng loa có cột khí cũng phải dài, chứ không phải cần thùng
loa thể tích lớn như trước đây mọi người vẫn nghĩ. Theo tính toán, ta
cần thùng loa dài bằng ¼ bước sóng âm, tức là nếu muốn có âm
trầm tới 20Hz (bước sóng 15m), ta cần thùng loa dài 3,75m. Để rút
ngắn chiều dài này, có thể nhồi bông đặc biệt với một mật độ chính
xác nào đó, ta chỉ còn cần khoảng 3m. Nếu cuộn tròn cột khí này lại
như cái vỏ ốc, ta có thể chỉ cần thùng loa có kích thước phủ ngoài to
bằng chiếc hộp máy tính (nên biết tai người cũng có cấu tạo vỏ ốc
để thu nhận âm thanh đầy đủ, gọi là ốc nhĩ). Rõ ràng là không thể
dùng gỗ để đóng được thùng loa có cấu tạo rắc rối đến thế. Chúng
thường được làm bằng gốm hoặc vật liệu tổng hợp. Các thùng loa
không thật sự cao cấp (nhưng người Việt nam cho là cao cấp) vẫn
được chế tạo bằng gỗ và chấp nhận giải pháp tạo các lối đi ziczac
để kéo dài cột khí cho âm thanh. Vì vậy, tại các tần số khác nhau,
cường độ âm có thể không giống nhau. Căn cứ vào chất lượng thì
thùng loa bass hiện nay rất gọn so với những cây loa to vật vã trước
đây. Bản thân miệng loa cũng bé lại nhiều, miệng loa ngày trước có
thể to như cái nón mà âm trầm vẫn thiếu sức nặng.
Cuối cùng là nghệ thuật và kỹ thuật kết hợp các âm thanh của những
loa treble và bass, sao cho không có cảm giác ?ogợn? tại những tần
số tiếp giáp của các loại loa này, nhờ vậy, âm thanh mới đạt được
tính trung thực cao. Các bộ phân tần sẽ đưa âm thanh bổng đến các
loa treble và giữ âm trầm lại cho loa bass. Sơ đồ nguyên lý thì đơn
giản nhưng giá trị các đại lượng vật lý và chất lượng các linh kiện lại
là bí quyết. (Một số amplifier mới có cổng chia sẵn cho từng đường
loa.)
Hệ thống loa hiện nay gồm một thùng loa trầm và một số loa nhỏ
(stereo 2.1 hoặc surround 5.1 và 7.1). Do âm thanh trầm không có
tính định hướng nên bạn có thể để thùng bass chỗ khuất nào cũng
được, chỉ cần nằm giữa một đường chân tường nào đó; việc đòi hỏi
loa thật gọn không nên đặt ra vì sẽ không thể có chất lượng như ý.
Các loa treble sẽ cho ta cảm giác về vị trí âm thanh (có cảm giác
tiếng bass phát ra từ các loa treble chứ không phải từ thùng loa
bass), cần đặt cân xứng với vị trí người nghe, do nó nhỏ nên rất dễ
bố trí.
Tôi cũng đã từng tự làm loa để nghe nhưng chất lượng không thật
ưng ý (dù có hơn hẳn một số loa đắt tiền trên thị trường). Các miệng
loa ngoài thị trường không có đầy đủ các thông số kỹ thuật. Các
thông số cần cho tính toán thiết kế ngoài điện trở, công suất còn là
độ cứng màng loa, độ nhún mép loa, tần số cộng hưởng riêng,
trọng lượng màng, độ đàn hồi gân? Sau hàng chục công thức tính
toán rất phức tạp (nếu bạn học vật lý ở đại học, nên biết các công
thức rùng rợn nhất chính là ở phần học về giao động), ta sẽ có một
thiết kế chính xác đến từng milimetr. Song không kiếm đâu ra ông
thợ mộc nào đủ trình độ để hoàn tất công việc cho ra hồn. Chỉ sai vài
li, có vài khe hở nhỏ là ?omất thiêng? ngay. Các loại gỗ đóng tủ và bàn
ghế cũng chẳng phải là thứ vật liệu thích hợp cho những ?otác phẩm?
nghệ thuật và kỹ thuật này.
"Những việc cần làm ngay"
Được nvl sửa chữa / chuyển vào 14:31 ngày 18/03/2003

(Đào Chi Lăng - tiếp)
Tôi mày mò nghiên cứu kỹ thuật tính toán và thiết kế loa đã từ khá lâu, nay
không có điều kiện (thời gian) để làm tiếp nữa, sách vở cũng đã "kính biếu"
hết cả rồi. Hầu hết những kiến thức mới "cập nhật" được là từ các tài liệu
kỹ thuật rải rác trong nhiều bài báo trong hoặc ngoài nước, cũng như trong
các catalog một số thùng loa hiện đại.
Theo tôi biết, các miệng loa trên thị trường hiện nay, chủ yếu là loại chất
lượng thấp và không đồng nhất, là của Trung quốc. Cũng có một số loa cũ
được tháo ra từ các thùng loa Nhật, Anh, Mỹ... Loại này thường đã được
cuốn lại hoặc rách màng, cũng không phải thứ đáng dùng.
Dù chất lượng miệng loa thế nào, nhưng nếu không có đủ các thông số cần
thiết cho việc tính toán, kết quả cũng sẽ không được như mong muốn. Các
thông số này sẽ quyết định các kích thước thùng loa, để đảm bảo cho ra âm
bass có tần số thấp và cường độ tương đối bằng nhau tại các tần số khác
nhau (đáp tuyến tần số phải khá bằng phẳng).
Khi đã có đủ các thông số (không được phép suy diễn từ những miệng loa
khác), bạn cũng cần biết loại miệng loa đó thích hợp với cấu trúc thùng loa
kiểu gì (thùng kín hay thùng hở). Có thể căn cứ vào chỏm cầu ở tâm loa,
nếu nó kín, tức là loa đó dành cho kiểu thùng kín và nếu nó có lỗ tổ ong thì
dùng cho loại thùng hở. Tất nhiên, nguyên tắc này không quá cứng nhắc và
nhiều khi vẫn bị vi phạm nhưng không ảnh hưởng nhiều lắm tới chất lượng
âm thanh.
Bạn nên thử đóng kiểu loa "subwoofer", là kiểu khá dễ tính và chất lượng
cũng đáng kinh ngạc. Kiểu này không cần miệng loa chất lượng cao nhưng
lại cho âm bass khá tròn và nặng. Bạn cần tối thiểu miệng 2 loa bass gân
cao su với đường kính chừng 12cm (có thể dùng 4, 6, 8... miệng loa). Các
miệng loa này được lắp úp (các khối nam châm hướng ra ngoài) vào một
thùng có dung tích chừng 8lit (nếu là 2 loa) và có lỗ thông hơi đường kính
chừng 8cm, cùng phía các lỗ miệng loa. Toàn bộ thùng 8lit này lại được úp
khít vào một thùng lớn hơn, dung tích gấp đôi (16lit). Đáy thùng 16lit có lỗ
thoát âm ra ngoài với đường kính chừng 10cm. Tối kỵ các kích thước là bội
số 2 của nhau, bạn tính toán sao cho các kích thước hơn kém nhau 1,3
hoặc 1,7 lần để tránh cộng hưởng quãng 8. Tại các lỗ thoát hơi của cả hai
thùng (càng xa nhau càng tốt), có gắn các ống nhựa với đường kính phù
hợp với lỗ thoát. Bạn điều chỉnh chiều dài các ống nhựa này cho tới khi có
được âm thanh bass như tiếng sấm. Trong khi điều chỉnh, bạn không thể
gắn chắc các ống nhựa vào lỗ, hãy dùng đất nặn của học sinh để trát kín
tạm thời các khe hở nhỏ. Lưu ý độ kín khít và chắc chắn của các chỗ tiếp
nối sau khi hoàn tất. Thùng loa này sẽ phát tiếng trầm chung cho cả hệ
thống và hiện là trào lưu thời thượng của hệ âm thanh đa chiều.
Chúc thành công!
"Những việc cần làm ngay"