Dịch tên phim bằng tiếng Anh sang tiếng Việt

Dịch tên phim bằng tiếng Anh sang tiếng Việt

Chào các bạn, mình là Thùy Dương sinh viên năm cuối trường Ngoại Ngữ Hà Nội. Hiện tại mình đang chuẩn bị tài liệu cho khóa luận tốt nghiệp. Chủ đề của mình là "Dịch tên phim từ tiếng Anh sang tiếng Việt" (Translation of English movie title into Vietnamese). Và mình đang gặp khó khăn trong vấn đề tìm tài liệu cho chủ đề này. Mình mong các bạn trong box Điện ảnh - những người yêu thích phim ảnh và nhiều kinh nghiệm thấy thú vị với đề tài của mình và gợi ý cho mình một số nguồn tài liệu cũng như bình luận về đề tài này. Dịch tên phim dễ hay khó? Tiêu chí của một tên phim dịch hay là gì?Cách dịch tên phim thế nào?... Rất mong được các bạn giúp đỡ.

Dịch từ tiếng ANh sang tiếng Việt một tiêu đề phim là một viêckhộng dễ dàng bạn ạ. Theo tôi, quan trọng nhất là phải xem và nắm được nội dung phim.Ví dụ cho bạn phim "The Glass House" có thể dịch là ngôi nhà kính, nhưng xem trong phim thì đó lại là ngôi nhà của gia đình mang tên là Glass, nhưng đồng thời đó cũng là ngôi nhà làm bằng kính.
Hay phim "the Ring" vừa có thể dịch là tiếng chuông (vì trong phim có tiếng điện thoại reo báo hiệu người xem cuốn băng sắp chết) cũng có thể dịch là "vòng tròn tử thần" (tượng trưng cho miệng giếng nơi con ma chui ra)....

"Translation of English movie titles" - theme of graduation thesis này của bạn rất hay và cũng khó bởi vì ít tài liệu.
Bạn đã có đề cương chưa?
Nên có đề cương cụ thể để tìm tài liệu cho dễ hơn và có định hướng cụ thể hơn về tài liệu cần tìm.
Có thể chia translation theo từng loại movie title. Ví dụ:
_ Movie title is a meaningful phrase (Farewell My Concubine)
_ Movie title is a specific noun (Gigi, Grandhi)
_ Movie title is a noun phrase (Summertime, My Fair Lady)
...
Nhưng để dịch được một movie title vừa đảm bảo sát nghĩa English title và thể hiện được nội dung phim thì bạn phải xem phim. . Việc này sẽ tốn khá nhiều thời gian, tiền bạc và công sức nếu bạn không phải là một người hay xem phim từ trước đến giờ
Còn nếu bạn chỉ giới hạn theme của mình ở việc nghiên cứu về thực trạng dịch movie titles ở các rạp chiếu phim tại VN thì bạn phải liên hệ với Fafilm và các rạp chiếu phim để có được số liệu và danh sách các bộ phim nước ngoài đã được nhập và được dịch sang tiếng Việt.
Dưng mà dù thế nào đi chăng nữa thì bạn cũng vẫn nên xem và biết nhiều phim, như thế mới có thể nhận xét được là movie title đó đã được dịch sát với nội dung phim chưa. Còn về mặt tiếng Anh với bạn thì chắc là ổn rồi.
Chúc bạn thành công!

Cám ơn các bạn đã quan tâm đến topic của mình và đã đóng góp những ý kiến giúp ích cho mình rất nhiều. Đúng là dịch tên phim không hề dễ dàng như bạn GL1600 đã nói. Và cũng đúng là nếu không xem phim thì không thể nhận xét được về tên phim đó. Điều này mình đồng ý hoàn toàn với bạn ecran. Ecran đã cho mình một gợi ý hay đó là nên phân loại theo tên phim. Mình thì lại phân loại theo cách dịch nên đang thấy bế tắc. Có lẽ mình sẽ phải nghĩ thêm về vấn đề này.
Mình thích phim ảnh nhưng không có nhiều thời gian để xem. Mình chỉ đủ thời gian để đi xem ngoài rạp thôi, ko có thời gian để thuê băng đĩa hay xem trên TV. Và nếu cần tên phim nào mà chưa được xem, chắc là mình lại nhờ các movie fan vậy.
Topic của minh nhằm 2 mục đích. Một là nhận xét về cách dịch movie title nói chung (khoảng 20-30 trang). Hai là đưa ra những strategies có thể áp dụng để dịch tên phim (ít nhất la 50 trang. Hic!) .
Outline:
I.Overview -Movie translation in the world and Vietnam (tình hình dịch phim nói chung)
-Reason for choosing the topic
II.Movie title
-Role of movie title in general
-Importance of movie title translation
III.Criteria of a well-translated movie title (một tên phim dịch hay cần các yếu tố nào?)
1.Content (context) (có thể bao hàm nội dung hoặc chủ đề chính của phim)
2.Literary factor (tên phim nghe phải có tính nghệ thuật, tạo cảm xúc)
3.Commercial factor (làm thế nào để hút khách - tính thương mại: tên phim phải gợi tò mò hay kêu kêu một chút)
4.Cultural factor (đảm bảo phù hợp văn hoá người Việt - nghe phải tự nhiên và đúng là tiếng Việt)
5. Genre (tên phim phải phù hợp với thể loại phim)
IV. Possible strategies for movie title translation
1.Basing on the original title (literal translation)
2.Basing on the content (adaptation)
hoặc theo hướng của ecran:
1. Proper noun (Titanic, Casablanca, Troy, Bridget Jones...)
(có thể giữ nguyên tên hoặc giải thích thêm cho tên riêng đó)
2. Noun phrase
(Full translation or partial translation)
3. Sentence
.....
V. Conclusion
Có lẽ khi bắt tay vào làm mới thấy nhiều vấn đề. Hic! Mong các bạn tiếp tục góp ý cho mình. Thanks a lot!

Tôi có một số phim theo truyện của Stephen King, mà chưa dịch tên ra tiếng Việt, bạn có thể giúp tôi?!
Download phim tại http://www.nhipcau.net/forums/showthread.php?t=785
01 - Carrie (1976)
02 - Salem''s Lot (1979) / Vùng đất ma quỷ
03 - The Shining (1980) / Ám ảnh chết người
04 - Knightriders (1981)
05 - Creepshow (1982)
06 - Cujo (1983)
07 - The Dead Zone (1983)
08 - Christine (1983)
09 - The Woman In The Room (1983)
10 - Firestarter 1 (1984)
11 - Children Of The Corn 1 (1984)
12 - Cat''s Eye (1985)
13 - Silver Bullet (1985)
14 - Maximum Overdrive (1986)
15 - Stand By Me (1986)
16 - The Running Man (1987)
17 - A Return To Salem''s Lot (1987)
18 - Creepshow 2 (1987)
19 - Pet Sematary (1989)
20 - It (1990)
21 - Tales From The Darkside: The Movie (1990)
22 - Graveyard Shift (1990)
23 - Misery (1990)
24 - Golden Years (1991)
25 - Sometimes They Come Back (1991)
26 - The Lawnmower Man 1 (1992)
27 - Sleepwalkers (1992)
28 - Pet Sematary 2 (1992)
29 - The Tommyknockers (1993)
30 - Children Of The Corn 2: The Final Sacrifice (1993)
31 - The Dark Half (1993)
32 - Needful Things (1993)
33 - The Stand (1994)
34 - The Shawshank Redemption (1994)
35 - Children Of The Corn 3: Urban Harvest (1994)
36 - The Mangler 1 (1995)
37 - Dolores Claiborne (1995)
38 - The Langoliers (1995)
39 - Thinner (1996)
40 - Sometimes They Come Back... Again (1996)
41 - Children Of The Corn 4: The Gathering (1996)
42 - Ghosts (1997)
43 - Quicksilver Highway (1997)
44 - Night Flier (1997)
45 - The Shining (1997)
46 - Trucks (1997)
47 - Children Of The Corn 5: Fields Of Terror (1998)
48 - Apt Pupil (1998)
49 - Sometimes They Come Back... For More (1999)
50 - Storm Of The Century (1999)
51 - The Rage: Carrie 2 (1999)
52 - Children Of The Corn 666: Isaac''s Return (1999)
53 - The Green Mile (1999) / Dặm xanh
54 - Hearts In Atlantis (2001)
55 - Children Of The Corn 7: Revelation (2001)
56 - The Mangler 2 (2001)
57 - Firestarter 2: Rekindled (2002)
58 - Rose Red (2002)
59 - The Dead Zone (2002)
60 - Dreamcatcher (2003) / Kẻ bắt giữ giấc mơ
61 - The Diary Of Ellen Rimbauer (2003) / Nhật ký của Ellen Rimbauer
62 - Secret Window (2004) / Cửa số bí mật
63 - Kingdom Hospital (2004)
64 - Salem''s Lot (2004)

Nhất trí. Phải hiểu thì mới dịch tên cho đúng được. Mình nhớ cách đây khoảng 3 năm (2003) đọc báo Tiền Phong thấy nó dịch "Agent Cody Bank" là "Ngân Hàng Đại Lý". Lúc đấy đang ăn nên tý nữa thì sặc.

Có cái chuyện này hơi buồn cười về dịch tên phim. Có lần đọc thấy trên một tờ báo tiếng Anh (Vietnam News) có cái tên phim là "Action Girls". Ngồi nghĩ cả buổi không hiểu Action Girls là cái phim gì.
Cuối cùng mới bổ ngửa ra: phim Tịch dương thiên sứ, tên tiếng anh So close, Việt Nam nhập về chiếu rạp đặt tên là Những cô gái hành động, báo lại dịch ngược sang tiếng Anh phát nữa ặc ặc...

Tên phim đồng thời là tên tác phẩm văn học mà dịch ra hay nhất đối với em là Gone with the wind được dịch thành Cuốn Theo Chiều Gió . Các bác có biết ai là tác giả dịch ra như thế không ạ?

Dương Tường.
Nói thật, bạn thấy dịch như vậy là bình thường. Mặc dù Dương Tường là một dịch giả lớn, và cái tên đó nghe cũng hay, nhưng Gone with the wind không phải là một cái tên khó dịch đứng về mặt ngôn ngữ.
Cái The Thornbirds của McCullough dịch sang thành Tiếng chim hót trong bụi mận gai cũng có thể nói là thành công.

Thời buổi bây giờ người ta vẫn còn nhiễm cái kiểu dịch tựa phim như cách đây cả chục năm, nghĩa là phải câu khách giật gân. Vẫn biết các nhà nhập phim muốn thông qua tựa phim phải khiến người ta đến rạp, đảm bảo doanh thu. Nhưng nhiều khi câu khách quá mức.
Gần đây, Aeonflux dịch là Thành phố hiểm nguy hay cái gì đấy. Đặc biệt là những cái tên riêng, họ sẽ không bao giờ để nguyên mà sẽ phải chế ra cái gì kiểu sát thủ, tử thần, đại loại thế. Sahara là một ví dụ.