Đối điều về trầm hương

II. Ngày Tết ngoài nhang thẻ, nhang bó, nhang vòng, những nhà khá giả còn thắp trầm hương.Trầm hương là khí anh tú tụ vào cây gió sống lâu năm nơi non cao rừng rậm.Khí anh tú kết tinh trong cây gió, gọi chung là trầm hương nhưng sự thực có hai thứ là Trầm và Kỳ.Trầm nghĩa là trầm hương, kỳ nghĩa là kỳ nam. kỳ nam là thứ trầm có nhiều dầu, còn trầm là thứ kỳ có ít dầu. Trong những cây gió có trầm thỉnh thoảng vẫn có kỳ, và trong những cây gió có kỳ thì trầm xoành xoạch bao chung quanh hoặc ở bên cạnh. Thường thường kỳ ít có, và khi có cũng có ít hơn trầm.Kỳ và trầm phân biệt nhau ở hình chất và khí vị.- Trầm chất cứng và nặng, màu hơi vàng, vị đắng. Kỳ nhẹ và mềm, màu đen, vị lại đủ sâu cay ngọt đắng.- Trầm mùi ngát, kỳ mùi thanh. Khói trầm bay quành rồi tan ra, khói kỳ bay thẳng và bay vút.Ðược tánh đôi bên cũng có chỗ khác nhau.- Trầm dùng giáng khí, nghĩa là đem khí hạ xuống.- Kỳ dùng trị các chứng phong đàm, mài với nước mà uống, hay đốt xông vào lỗ mũi. Trị các chứng đau bụng cũng rất hay, chỉ ngậm trong miệng cho tiêu rồi nuốt. Nhiều khi hiệu nghiệm như thần. Trầm và kỳ còn đuổi được tà khí độc, khí ô trọc. Trầm thì đốt lên, kỳ chỉ đeo vào mình cũng đủ.- Kỳ có 4 thứ: Giá trị phân định rõ ràng trong câu ngạn ngữ “nhất bạch, nhì thanh, tam huỳnh, tứ hắc”.- Bạch kỳ nam sắc trắng, chất mềm và rất nhiều dầu.- Thanh kỳ nam, màu hơi xanh, nhiều dầu thì mềm, ít dầu thì cứng.- Huỳnh kỳ nam, màu vàng như sáp ong, chất cứng và nặng, để lâu khô dầu trở thành nhẹ.- Hắc kỳ nam, mùa đen chất cứng. Nhưng chỗ nhiều dầu lại mềm như bạch kỳ nam. Kỳ nam thường dùng làm thuốc, giá rất đắt.Trầm chia làm 4 loại:- Trầm mắt kiến, có lổ có hang do kiến đục làm tổ trước khi cây thành trầm.- Trầm rễ do rễ cây sanh ra.- Trầm mắt tử kết tạo trên nhánh cây.- Trầm tốc ở nơi thân cây.Trầm tốc có nhiều nhất và trên thị trường chia ra làm nhiều thứ giá bán khác nhau.- Tốc hoa màu vàng lạt, có những chấm lấm tấm như hoa.- Tốc nước, màu vàng lợt, chất ươn ướt và nặng.- Tốc xám, màu xam xám như tro.- Tốc lọ nghẹ, màu đen đen như mồ hóng.- Tốc đá, nặng và trông hình sắc như đá.- Tốc ớt, sắc vàng lợt, vị cay như ớt xiêm.- Tốc hương, sắc vàng lợt, hương đượm, thường bao chung quanh kỳ nam, nên có nhiều điểm, nhiều gân kỳ nam lẫn vào. Nếu dầu nhiều thêm thì tốc ký trở nên kỳ.Trầm là lâm sản quý nhất ở Khánh Hòa. Ðối với Trầm Khánh Hòa lại có một thứ hải sản cũng quý như trầm đó là yến sào. Hai thứ sản vật quý này thường đi đối với nhau.Chẳng những đi đôi với nhau, trầm hương và yến sào lại quấn quýt với nhau tạo cho người Khánh Hòa một tinh thần thanh cao, một tấm lòng chung thủy.Có dịp sẽ nói kỹ về yến sào. Ở Khánh Hòa dù là nơi sản xuất nhiều yến sào nhưng ít nhà dùng yến sào để ăn Tết. Còn trầm hương thì không nhà nào, lúc giao thừa hay sáng mùng một mà không có một lư trầm tỏa hương nơi bàn thờ Tổ Tiên, nơi bàn thờ Phật Thánh.bởi thế các cụ ngày xưa thường bảo con cháuuân về thắm đủ trăm hoaMùi trầm hương thiếu vẫn là chưa xuân.
Minh hoạ Chuoi hat deo tay.
tham khảo tại: vòng hạt đeo tay trầm hương