Hệ Thống Quân Sự Thời Lý Trần ?

Hệ Thống Quân Sự Thời Lý Trần ?

Chào các bác ...em mún tìm hỉu về hệ thống quân sự Vn thời Lý và Trần như thế nào.....đương nhiên là tìm đầy đủ càng tốt hơn ....ví dụ một chuyện nhỏ như là chiến sỉ dùng món Lăng Khiên thì tên đơn vị binh chủng là gì cũng là em lao đao.
Các bác nào rành tìm giúp em nhé ....quan trọng lắm đó .

Vẫn còn đang phát triển game hả bạn? Gọi đại nó là "Đội trảm mã" hay "Đội chém chân ngựa" đi. Tên đúng của nó là Lăn chứ không phải lăng (lăn quanh người, chủ yếu là chống cung tên). Binh khí kết hợp với nó là "Địa Đường đao" (tác giả Phạm Ngũ Lão), Kỹ thuật này tôi đã được học. Quan trọng nhất là bộ pháp. Bạn có thể search trên mạng các video clip về bộ pháp tenkan (thân hoán pháp) của aikido. Có thể coi là tương đương, nhưng có khom người để dùng khiên che phía trên.
Hì hì! Lục lọi trong quyển "Binh Thư Yếu lược" (một quyển "ngụy thư") vẫn chưa tìm thấy nói về tổ chức quân sự.
Được cuonglhvt sửa chữa / chuyển vào 10:29 ngày 23/07/2007
Được cuonglhvt sửa chữa / chuyển vào 10:53 ngày 23/07/2007

Cuốn binh thư yếu lược bây giờ bán ở ĐInh Lễ, Tui đã đọc qua. Nó là tổng hợp của nhiều người viết (có cả của Đào Duy Từ nữa). Đọc tham khảo cũng hay lắm.
Về Binh Thư Yếu Lược của Trần Hưng Đạo, cơ bản dựa trên các sách binh thư thời bấy giờ, có giản lược cho phù hợp với tình hình quân sự Đại Việt. Tinh thần là "quý hồ tinh bất quý hồ đa", lấy ít địch nhiều, lấy đoản binh khắc chế trường trận, lấy nhu hoá cương, dĩ dật đãi lao....
Nhưng bản binh thư yếu lựoc đã bị thất truyền từ lâu. Nhưng có điều chắc chắn trong binh thư yếu lược không có cách đánh thành đoạt ải, chiến đấu kiểu dàn trận đánh mà chỉ là các cách dùng binh và đương đầu với kẻ địch mạnh Nguyên Mông mà thôi.

Thời Lý Trần, vương quốc Đại Việt với mong muốn ổn định trật tự xã hội, sắp xếp chính quyền, đồng thời tăng cường lực lượng quân sự đủ sức đưa đất nước vượt qua các trở ngại bảo vệ nền độc lập dân tộc. ĐẶc biệt đến thời Trần, quân đội nhà Trần được phát triển và hoàn thiện theo mấy hướng sau:
Về tổ chức, phiên chế. Quân chủ lực gồm cấm quân và quân các lộ. Quân các lộ ở đồng bằng gọi là chính binh, ở miền núi gọi là phiên binh (phiên/phên - binh lính vùng phên dậu).
Năm 1239, Trần Thái Tông hạ chiếu tuyển trai tráng làm binh lính, chia làm ba bậc thượng, trung, hạ. Nhà Trần đặc biệt chú ý cấm quân, gọi là quân túc vệ. Thường trực quân túc vệ đóng ở Thăng Long và ngoại vị có đến 5000 người. Năm 1246, thời điểm quan trọng đánh dấu một bước tiến lớn trong công cuộc xây dựng quân đội, đặc biệt là cấm quân. Cấm quân hầu hết được lựa chọn những người mạnh khoẻ, dẻo dai và được huấn luyện tinh thông một vài loại binh khí. Chủ yếu lấy người vùng Long Hưng (Thái Bình) và Thiên Trường (Nam Định) vì đây là quê nội, ngoại của nhà Trần. Dưới đây là một số thông tin về quân quấn vệ thời Trần:
Năm 1246, Trần Thái Tông đặt các vệ quân tứ thiên, tứ thánh, tứ thần:
- Quân các Thiên Trường, Long Hưng nhập vào quân Thiên Thuộc, Thiên Cương, Chương Thánh, Củng Thần. Đây là đạo quân tinh nhuệ nhất, tin cậy nhất của Nhà Trần.
- Quân các lộ Hồng Châu, Khoái Châu (quânthuộc vùng Hải Dương ngày nay) nhập vào các quân tả hữu Thánh Dực.
- Quân các lộ Trường Yên, Kiến Xương nhập vào các quân Thánh Dực, Thần Sách.
Năm 1267, Thánh Tông lập thêm Toàn Kim Cương đô, Chân Thượng đô, Cấm Vệ Thủy dạ xoa đô, Chân Kim đô. Sang thế kỉ XIV, cấm quân được tăng cường và phiên chế chặt chẽ:
- Năm 1311, Anh Tông lập thêm quân Vũ Tiệp.
Duệ Tông (1373- 1377) lập thêm các quân Uy Tiệp, Bảo Tiệp, Long Tiệp, Long Dực, Tả Ban, Hữu Ban.
- Năm 1378, Phế Đế lập thêm các quân Thần Dực, Thiên Uy, Hoa Ngạch, Thị Vệ, Thần Vũ, Thiên Thương, Thiết Giáp, Thiết Liêm, Thiết Hồ, Ô Đồ.
Như vậy, bộ phận cấm quân của nhà Trần ngày càng được tăng thêm, phiên chế càng phức tạp và chặt chẽ hơn. Bộ phận này có tám quân, đứng đầu mỗi quân là một đại tướng quân. Mỗi quân có ba mươi đô, chỉ huy mỗi đô có chánh phó đại đội. Mỗi đô lại có năm ngũ, chỉ huy mỗi ngũ là đầu ngũ. Nếu theo cách tính này thì số cấm quân ngày thường có khoảng gần 20.000 (đóng, ở Thăng Long, Tức Mặc và một số địa phương quan trọng). Đây là quân chuyên nghiệp và thường trực. Tuy nhiên, cũng do bí mật quân sự và cách nói thậm xưng lên, con số thực có lẽ ít hơn con số 20.000 người.
Cấm quân ở kinh thành có thích chữ ''''thiên tử quân'''' vào trán, là do tôn thất hoặc là người được đặc biệt. tin tưởng như Phạng Ngũ Lão chỉ huy gọi là điện tiền chỉ huy sứ gọi tắt là điện súy). Chức phiêu kị tướng quân phải do chính hoàng tử nắm giữ. Trong chiến tranh chống Mông Nguyên thì toàn quân đặt dưới quyền của một vị tiết chế do quý tộc Trần Quốc Tuấn phụ trách. Cấm quân là nòng cốt cho các binh lính khác.
Quân đội ở các địa phương chia làm các lộ quân, có khoảng 20 phong đoàn. Khi có chiến sự xảy ra, các lộ quân có thể huy động được vài ngàn người. Giữa thế kỉ XIV Dụ Tông ( 1341-1369) đặt thêm bình hải quân ở Hải Đông. Sang đời Duệ Tông (1373- 1377) lại tăng thêm số quân ở các lộ Thiên Trường, Bắc Giang, Thanh Hóa, Nghệ An, Lâm Bình, Thuận Hoá. Lúc thời bình, quân ở các lộ được ở nhà cày ruộng, theo một thời hạn nhất định thì tập trung huấn luyện, khi nào hữu sự mới dùng đến. Cách làm kiểu "ngụ binh ư nông" này rất thuận lợi, vừa tăng gia sản xuất, vừa cần kíp thì huy động được ngay.
Ngoài ra, còn có lực lượng vũ trang của các quý tộc, hoàng thất, những người được phong đất đai, được ban tặng nô lệ... Họ có tiền và được tuyển mộ binh lính. Hầu hết là những người mồ côi, có tài nghệ (như Yết Kiêu, Dã Tượng là gia tướng của Trần Hưng Đạo), số này gọi là thân binh/gia binh.
Như vậy, cấm quân là chủ lực tinh nhuệ, dùng để bảo vệ Thăng Long, Tức Mặc, và là lực lượng chiến đấu nòng cốt trong chiến tranh chống ngoại xâm. Ngoài ra, cấm quân có thể được điều động đi các địa phương phối hợp với các lộ quân tổ chức tác chiến tuỳ vào tình hình cụ thể. Lộ quân/địa phương quân có nhiệm vụ phòng giữ địa phương trong lộ. Lực lượng thân binh, gia binh thì tuỳ thuộc do các vương hầu, quý tộc điều động, nhưng phải có lệnh vua. Tuỳ theo khả năng và danh tiếng của các quý tộc nhà Trần mà huy động gia binh. Thông thường chỉ độ vài chục người, nhưng đôi khí cũng có trường hợp rất đông (như trường hợp của Hoà Văn Hầu Trần quốc Toản huy động đến 600 người).
Chính vì nhiều thứ quân như vậy, Khi giặc Mông Nguyên kéo sang, Lực lượng vũ trang nhà Trần đã lên tới gần 20 vạn người. Có thể nói đây là lần điều động lớn nhất trong lịch sử quân sự phong kiến, bao gồm các lực lượng cấm vệ quân, các lộ quân, gia binh, dân quân...
Quân số thời bình, cả "cấm vệ và các lộ khoảng mười vạn người''''. So với dân số đương thời, số quân trên không phải là ít nhưng quân thường trực tại ngũ theo chính sách ngụ binh ư nông lại ít hơn. Chính sách này chỉ thực hiện cho các chính binh (quân các lộ): ''''Nhà Trần theo phép nhà Lý, binh túc vệ đều cấp bổng hàng năm, số bổng bao nhiêu không rõ. Còn binh các đạo đều chia phiên về làm ruộng cho đỡ tốn lương''''. Có thể xem đây là sự kết hợp giữa xây dựng kinh tế và quốc phòng, kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp và tổ chức vũ trang của thời đại đó.
Nâng cao chất lượng binh lính bằng các biện pháp tuyển quân; tuyển tướng, huấn luyện binh pháp là rèn luyện tư tưởng. Coi trọng vũ thuật là lối sống của trai tráng các tầng lớp xã hội từ quý tộc đến nô tì. Sử cũ ghi, bây giờ các vương hầu đánh nhau bằng tay không và một mình đi ?oăn cướp'''' thì cho là dũng cảm''''. Thượng hoàng Nhân Tông thường nói với các tướng lĩnh ''''nhà ta vốn là người hạ bạn, đời đời ưa chuộng hùng dũng, thường trổ hình rồng vào đùi, nếp nhà theo nghề võ nên trổ rồng vào đùi là tỏ ra không quên gốc''''.
Nhà Trần rất coi trọng binh pháp và kĩ thuật quân sự. Năm 1253, Trần Thái Tông lập Giảng Võ đường để cho các võ quan tập trung học hỏi binh pháp rèn luyện võ nghệ. Giảng Võ đường là trường cao cấp quân sự đào tạo võ quan.
Lịch sử giữ nước của nhân dân ta đến thời Trần đã có những công trình tổng kết chiến tranh do vị danh tướng thiên tài Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn tiến hành. Trần Quốc Tuấn tham gia lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Mông Cổ lần thứ nhất (1258), là tư lệnh tối cao trong hai cuộc kháng chiến lần thứ hai và thứ ba (1285, 1288) được nhân dân ta đời đời tôn sùng, biết ơn. Trần Quốc Tuấn, soạn hai bộ Vạn Kiếp tông bí truyền thư và Binh thư diệu lí yếu lược. Tuy văn bản gốc không còn nhưng dựa vào bài hịch viết năm 1284 của ông và lời tựa của Trần Khánh Dư thì rõ ràng Trần Quốc Tuấn đã tìm hiểu và tổng kết kinh nghiệm chiến tranh của Trung Quốc cổ đại từ Xuân Thu đến tận thời Tống, Nguyên. Hai tập sách trên ra đời là bộ giáo khoa quân sự với mục đích mà như ông đã nói với tướng sĩ: Các ngươi, ai biết chuyên tập sách này, theo lời ta dạy thế là thầy trò đời đời. Ai mà trái lời ta dạy thế là nghịch thủ đời đời".
Lí luận quân sự của Trần Quốc Tuấn được tổng kết từ bản thân của lịch sử nước nhà từ thời chống Bắc thuộc đến Đinh, Lê, Lý có tham khảo lí luận của Trung Quốc cổ đại được thể hiện trong tư tưởng nổi bật: "Giặc cậy trường trận, ta có đoản binh, lấy ngắn đánh dài là việc thường trong binh pháp. Nếu thấy quân giặc kéo đến ồ ạt như lửa cháy gió thổi thì dễ bề chế ngư. Nếu nó đi chậm như tằm ăn lá, không cần được chống thì phải chọn dùng tướng giỏi, xem xét quyền biến như đánh cờ vậy, tùy thời mà làm, có thu được quân lính một lòng như cha con thì mới dùng được. Vả lại, khoan thư sức dân để làm kế sâu gốc bền rễ, đó là thượng sách để giữ nước".
Thực tiễn cuộc kháng chiến chống Mông Nguyên đã thể hiện tổ chức quân đội và chính sách xây dựng lực lượng vũ trang của nhà Trần trong thế kỉ XIII là đúng đắn, sáng tạo. Đó là quân đội có số lượng đông khi cần thiết, có chất lượng tinh vào loại mạnh trên thế giới đương thời. Hàng loạt các chiến thắng Đông Bộ Đầu (1258), Hàm Tử, Tây Kết (1285) và đặc biệt là Bạch Đằng (1288) là hình ảnh tiêu biểu của quân đội Đại Việt thời Trần trong thời kì hưng thịnh.

Bác phuongak kiến thức rộng thật đấy, trình độ của bác chắc cũng tương đương với nhóm tác giả bộ sách Đại cương LS Việt Nam của NXB Giáo Dục.

Cảm ơn các đồng chí ...nhờ có các tài liệu này mà em viết thêm 1 mớ nữa nhưng phần tên gọi của binh chủng và vũ khí mới làm em điên....
Tạm gọi chú cầm Lăn Khiên là Trảm Mã Binh nhé các bác .... khi chờ tên nào hay hơn

xem phim chưởng HK hình như tôi nhơ không nhầm là phim Hoàng Phi Hồng thì fải, có cảnh quân Thanh dùng khiên bằng sắt, xung quanh cái khiên tròn cắm toàn dao nhọn, dùng để đánh thấp dưới chân, hoặc ném để gây sát thương cho kẻ địch, nó phát huy uy lực khi 1 nhóm người (10 - 15 người) phối hợp với nhau, được tập luyện kỹ càng. Cái loại vũ khí đấy có thể được gọi là lằng khiên.
Thời nhà Lý, trong mặt trận Như Nguyệt, trong đám cận vệ của Lý Thường Kiệt có người tên là Nguyễn Địa Lô biết dùng loại binh khí này, lúc đầu là để đánh giặc ngăn chúng xung phong. Sau có người phát hiện báo với Lý thái uý nên ngài chọn lựa các lính khoẻ mạnh, nhanh nhẹn, lập thành các đội cảm tử quân, chuyên dùng lăng khiên đánh nhau với giặc. Những người dùng loại vũ khí này thân hình nhỏ bé và nhanh nhạy, cứ lăn ở dưới chân người ngựa mà đánh, kết quả thu được mỹ mãn, góp phần vào thành công buộc quân Quách Quỳ, Triệu Tiết fải rút lui.
Trong cuộc chiến đó, còn 1 loại vũ khí nữa mà quân Đại Việt ứng dụng đó là nỏ liên châu. Người sáng tạo và cải tiến loại nỏ này là Lý Ngân, con nuôi của Lý thường Kiệt. Bắn được nhiều mũi tên 1 lúc, nhưng tầm bắn gần, mũi tên nhỏ nên thích hợp dùng cho đánh du kích, ám sát, quấy rối quân địch.
Nếu bác nào đọc cuốn "Câu thơ Yên Ngựa" - xuất bản từ cuối những năm 70 thì sẽ tổng hợp được nhiều kiến thức về binh chế, binh khí của thời Lý. Em đọc lâu quá rồi nên chỉ nhớ mang máng như thế. Bác nào có kiến giải thêm.

Hic, phim Hoàng Phi Hồng đoạn vác khiên có mũi nhọn chĩa ra là trong lúc múa lân tranh giải thưởng, nghệ sĩ chứ ko phải quân Thanh sử dụng, trong phim chứ ko phải chuyện thật. Môn Lăn khiên (chứ ko phải lằng khiên) bác cứ đọc bài của Cuonglhvt là đúng rồi đấy, ko cần tự sáng tạo thêm hay "có thể coi là ..." nọ kia. Thực tế ko ai dùng khiên có ngạnh cả vì nó sẽ làm người sử dụng bị thương trước kẻ địch, việc sát thương đối phương là do cây đao cầm ở tay kia thực hiện. Khiên chỉ dùng để che, hạn chế chém bằng cạnh khiên vì người mình ở thấp, đối phương tấn công từ trên xuống rất khó đỡ.
"Câu thơ yên ngựa" là tiểu thuyết dã sử võ hiệp kỳ tình, tác giả là Hoàng Yến, sau dựng thành cải lương. Bác lấy tiểu thuyết võ hiệp với cải lương để tìm hiểu lịch sử đã chối, lại còn lấy râu ông nọ cắm cằm bà kia thì thật quá lắm. Trong vở đó Lý Ngân tán Hạnh Hoa con gái nuôi Lý Thường Kiệt chứ bản thân hắn ko phải con nuôi, thậm chí hắn còn là người định ám sát cụ Lý.
Đấy là mấy hiểu biết ít ỏi của nhà em về mấy thứ lăng nhăng như võ nghệ, phim ảnh, cải lương. Về lịch sử thì kính đề nghị bác bổ túc khẩn cấp rồi hẵng tự viết, tỷ như Nguyễn Địa Lô là gia nô của Trần Hưng Đạo chứ ko phải Lý Thường Kiệt, nỏ liên châu có từ trước khi Lý Thường Kiệt ra đời cả nghìn năm. Trong khi chờ nâng cấp bác cứ tiếp tục cắt dán như trước là được rồi, nhớ ghi nguồn vào thôi.
Chào thân ái và quyết thắng!

Chế nỏ liên châu rùi không bít có phải vậy hông

Vậy là Lăn Khiên không thể đánh đội hình quá 20 người vì khiên có dao nhọn ....thằng đằng trước tựa lưng vào là toi

Bác ma seo này sao lại ác cảm với em thế? Em đã đọc chuỵện đó lâu lắm không nhớ nổi nên đã có lời với các bác rồi. Phimm Hoàng Phi Hồng em cũng xem nhiều, nhưng có lẽ em nhầm, phim do Lý liên Kiệt đóng về vụ Hồng Hoa Hội ý, có vụ giải cứu 5 em bé Thiếu Lâm Ý.
Còn nhều người lên đây cũng cut past cả thôi bác ạ. Nên khiêm tốn 1 chút đi, đừng cậy làm Mod muốn nói gì thì nói.