những thai đổi của thai nhi mà phương pháp sàng lọc trước sinh mới phát hiện được

Trước khi thực hiện, thai phụ ăn sáng, đo điện tim, làm một số xét nghiệm cần thiết trước khi làm thủ thuật như: công thức máu, nhóm máu ABO, Rh, đông cầm máu, viêm gan siêu vi B, HIV...

Chẩn đoán trước sinh là sử dụng những phương pháp sàng lọc trước sinh thăm dò bao gồm siêu âm, siêu âm chọc hút nước ối, lấy máu tĩnh mạch rốn, sinh thiết bánh nhau cho thai phụ trong thời kỳ thai nghén nhằm phát hiện những bất thường về hình thái, bất thường về nhiễm sắc thể của thai.



Trong giai đoạn mang thai, cơ thể người phụ nữ có những thay đổi liên tục và khó dự đoán. Bên cạnh đó, các bệnh lý trong thai kỳ ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp, nhất là đối với những phụ nữ trên 35 tuổi.

TS. BS. Trần Nhật Thăng, Trưởng đơn vị Chẩn đoán trước sinh bệnh viện Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh, cho biết tỉ lệ thai phụ mắc nhiều bệnh lý nội, ngoại khoa kết hợp hoặc có liên quan thai kì như thiếu máu di truyền (Thalassemie), cường giáp, tim mạch, viêm gan siêu vi B, tiền sản giật và đái tháo đường thai kì ngày càng gia tăng.

Theo đó, qua thống kê của Hiệp hội Sản phụ khoa thế giới (FIGO), tỷ lệ mắc đái tháo đường trong thai kỳ ngày càng gia tăng, chiếm khoảng 16% trên tổng số các bà mẹ mang thai và tiền sản giật chiếm 3 – 5%. Tuy nhiên, đa số các trường hợp được phát hiện khá muộn, thường là vào 3 tháng cuối thai kỳ.

"Không được phát hiện kịp thời, các bệnh lý này không những gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của thai phụ mà thai nhi còn buộc phải sinh ra trong những hoàn cảnh ngặt nghèo (chủ động sinh non) hoặc thậm chí không có cơ hội sống (chủ động kết thúc thai kỳ nhằm bảo vệ người mẹ)", TS. BS. Nhật Thăng cho hay.

Theo các bác sĩ, ở mỗi một thời điểm của thai kỳ, thai phụ sẽ có những kiểm tra khác nhau. Theo đó, thời gian vàng để làm xét nghiệm sàng lọc trước khi sinh đối với xét nghiệm Double test (xét nghiệm đánh giá một số nguy cơ mắc hội chứng Down) là ở thời điểm thai kỳ từ 11 -13 tuần 6 ngày; còn ở tuần thứ 17 của thai kỳ thì xét nghiệm Triple test (xét nghiệm nhằm phát hiện các thai có nguy cơ cao bị dị tật bẩm sinh).

Trong khi đó, siêu âm thường được thực hiện từ tuần 11-13 để đánh giá sự hiện diện của xương mũi cũng như đo khoảng sáng sau gáy thai nhi (thường gọi là độ mờ da gáy). Ngoài ra, ở thời điểm thai 20 – 22 tuần, thai phụ được siêu âm 4 chiều để khảo sát đầy đủ hình thái bên ngoài cũng như cấu trúc các cơ quan quan trọng trong cơ thể.

Khi kết quả nguy cơ cao thì sản phụ được tư vấn làm thủ thuật sinh thiết gai nhau (ở tuổi thai từ 11-13 tuần) hoặc chọc ối (tuổi thai từ 16-18 tuần). Trước khi thực hiện, thai phụ ăn sáng, đo điện tim, làm một số xét nghiệm cần thiết trước khi làm thủ thuật như: công thức máu, nhóm máu ABO, Rh, đông cầm máu, viêm gan siêu vi B, HIV...

Theo các bác sĩ, việc khám phương pháp sàng lọc trước sinh thường xuyên và định kì là biện pháp quan trọng nhằm đánh giá rủi ro, phát hiện sớm các biến chứng thai kỳ thường gặp, cũng như chẩn đoán sớm và đầy đủ những dị tật bẩm sinh của thai nhi, nhằm có một kế hoạch ra đời an toàn và điều trị sơ sinh kịp thời cho những khiếm khuyết bẩm sinh còn cơ hội sửa chữa.

TS BS. Trần Nhật Thăngnhấn mạnh, không nên chờ đến khi xuất hiện những triệu chứng bất thường mới đi khám, mà nên bắt đầu chăm sóc tiền sản ngay từ 3 tháng đầu thai kì và duy trì việc thăm khám định kì cho đến ngày sinh nở.

Chi cục DS-KHHGĐ Khánh Hòa vừa tổ chức Hội nghị tổng kết công tác DS-KHHGĐ năm 2017, hưởng ứng Tháng hành động quốc gia về Dân số nhân kỷ niệm Ngày dân số Việt Nam 26/12.

Tham dự Hội nghị gần 100 đại biểu là đại diện lãnh đạo Sở Y tế, Ban chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ các huyện thị, thành phố, các ban ngành đoàn thể, cộng tác viên tiêu biểu…

Năm 2017, ngành Dân số Khánh Hòa trải qua nhiều khó khăn và thử thách, kinh phí đầu tư cho chương trình DS-KHHGĐ chưa được cấp ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các hoạt động của ngành; mức sinh chưa đồng đều giữa miền núi và thành thị, nông thôn. Tỷ suất sinh 2 huyện Khánh Sơn và Khánh Vĩnh vẫn còn ở mức cao 19,4%o; tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên trên 21,3% và số phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ vẫn còn đông chiếm 29.0% tổng số dân; tỷ lệ giới tinh khi sinh cao 110.2 trẻ em trai/100 trẻ em gái; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh thấp 27,3% .

Tuy nhiên, ngành dân số toàn tỉnh được sự quan tâm chỉ đạo, lãnh đạo của cấp ủy đảng và chính quyền từ trung ương đến cơ sở, sự phối hợp nhiệt tình của các ban ngành và sự ủng hộ của nhân dân; sự hỗ trợ nguồn lực của địa phương đã giúp ngành triển khai các hoạt động theo kế hoạch đề ra. Theo đó mức giảm tỷ suất sinh 0.23%o (0.10%o KH); mức giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên giảm 0.28% so với năm 2016, tỷ lệ các cặp vợ chồng áp dụng biện pháp tránh thai hiện đại đạt 75.1%, số cặp vợ chồng sử dụng BPTT mới trong năm 97.912 cặp đạt 104.1% KH.

Ngoài ra, ngành còn hoàn thành các nhiệm vụ khác như đảm bảo hậu cần và cung cấp dịch vụ KHHGĐ; tầm soát các dị dạng, bệnh tật bẩm sinh và kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh; nâng cao năng lực, truyền thông và giám sát, đánh giá thực hiện chương trình; đề án kiểm soát Dân số các vùng biển, đảo và ven biển…

Ths.BS Trần Thị Kim Oanh, Chi cục trưởng Chi cục DS-KHHGĐ Khánh Hòa nêu ý nghĩa Tháng hành động Quốc gia về Dân số và kỷ niệm ngày Dân số Việt Nam năm 2017 với chủ đề "Thực hiện, tầm soát, chẩn đoán sớm bệnh tật trước sinh và sơ sinh góp phần nâng cao chất lượng dân số" nhằm kêu gọi phụ nữ mang thai, nam/nữ thanh niên, nam/nữ thanh niên chuẩn bị kết hôn hãy thực hiện sàng lọc chẩn đoán trước sinh, sơ sinh để phát hiện, can thiệp và điều trị sớm các bệnh, tật, các rối loạn chuyển hóa, di truyền ngay trong giai đoạn bào thai và sơ sinh giúp trẻ sinh ra bình thường, tránh được những hậu quả nặng nề về thể chất và trí tuệ, giảm số người tàn tật, thiểu năng trong cộng đồng, góp phần nâng cao chất lượng dân số.

Đồng thời tăng cường các giải pháp đồng bộ, bảo đảm duy trì vững chắc mức sinh thay thế, tiếp tục thực hiện cuộc vận động mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con, giảm tốc độ gia tăng mất cân bằng giới tính khi sinh, chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tại cộng đồng.

Đề án sàng lọc trước sinh và sơ sinh đã được triển khai tại Khánh Hòa năm 2011, thí điểm tại 30 xã thuộc 5 huyện, thị xã, thành phố. Năm 2012, Chi cục DS-KHHGĐ mở rộng đề án thêm ở 42 xã, với chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh là 6%.

Bước sang năm 2013, đề án đã được triển khai rộng khắp ở 8 huyện, thị, thành phố với 92 xã; chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh cũng được nâng lên ở mức 23%. Năm 2014 Chi cục DS-KHHGĐ tham mưu Sở Y tế và triển khai mở rộng thêm 45 xã còn lại nhưng chỉ tiêu tỷ lệ sàng lọc sơ sinh giảm còn 18% (năm 2014 do kinh phí bị cắt giảm). Năm 2015, 2016, 2017 tiếp tục triển khai trên toàn địa bàn tỉnh với chỉ tiêu được giao là 35% trên tổng số trẻ sinh ra. tìm hiểu thêm về chi phí sàng lọc trước sinh

Tại Hội nghị các đại biểu còn được nghe báo cáo tổng kết công tác DS-KHHGĐ năm 2017 và định hướng kế hoạch năm 2018.