1. Tuyển Mod quản lý diễn đàn. Các thành viên xem chi tiết tại đây

Phương ngữ miền Tây

Chủ đề trong 'Miền Tây' bởi neweco, 01/05/2007.

  1. 1 người đang xem box này (Thành viên: 0, Khách: 1)
  1. neweco

    neweco Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    24/07/2005
    Bài viết:
    237
    Đã được thích:
    0
    Phương ngữ miền Tây

    Người miền Tây, trải qua 300 năm khai hoang lập đất, có sử dụng những từ ngữ rất riêng, rất đặc thù. Trong topic này, chúng ta cùng bàn về những từ ngữ mộc mạc, dân dã của những Hai Lúa miền Tây nha các bạn!
  2. neweco

    neweco Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    24/07/2005
    Bài viết:
    237
    Đã được thích:
    0
    Đầu tiên, các bạn miền Tây có thể giải thích giùm mình, một người ở nơi khác, những từ ngữ sau được không?
    - Các bạn phân biệt giùm mình nghĩa của các từ chỉ phương tiện lưu thông trên sông nhé: ghe, xuồng, tắc ráng, tàu, thuyền. Và còn có từ gì nữa nhỉ???
    -Các bạn giải nghĩa giùm mình các từ sau được không?: lung, bàu, láng, giồng, cù lao. Và còn từ gì nói về địa hình đất nữa nhỉ???
  3. thtr321

    thtr321 Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    13/03/2006
    Bài viết:
    1.183
    Đã được thích:
    0
    Cù Lao: là một dải đất dài nằm ở giữa lòng một con sông rộng. Trên cù lao có làng mạc và ruộng rẫy phì nhiêu vì thường xuyên được phù sa bồi đắp. Vd: Bến Tre được hình thành bởi 3 Cù Lao
    - Cù lao An Hoá: gồm một phần huyện Châu Thành, huyện Bình Đại.
    - Cù lao Bảo :gồm một phần huyện Châu Thành, huyện Giồng Trôm, huyện Ba Tri và thị xã Bến Tre.
    - Cù lao Minh: gồm huyện Chợ Lách, huyện Mỏ Cày và huyện Thạnh Phú.
    [​IMG]
    Hình như nhỏ hơn Cù Lao là Cồn . Vd: Cồn Ốc, Cồn Phụng... (Bến Tre)
    - Từ Bàu thì ít nghe, đoán chỉ đầm - hồ... có lẽ tùy địa phương. Vd: ở Bến Tre có địa danh Bàu Dơi (thuộc xã Hưng Nhượng Huyện Giồng Trôm).Theo Sách Địa chí Bến Tre ghi xưa kia quanh bờ hồ có nhiều cây cổ thụ, hàng ngàn con dơi tụ tập trên các tầng cây , do đó gọi là Bàu Dơi.
    Giồng: Trích từ trang này:http://www.mpi.gov.vn/quyhoach-ptktxh.aspx?lang=4&matinh=635
    Đất Trà Vinh là một dải đồng bằng ven biển, không có núi đồi, độ cao trung bình từ 2m đến 3m so với mực nước biển. Nhìn chi tiết, dải đất đồng bằng Trà Vinh có nhiều chỗ gợn lên như lớp sóng, bởi tác động của thuỷ triều biển Đông trên vùng đất phù sa bồi tụ. Người ta gọi những chỗ đất gợn lên như vậy là "gò", là "giồng" và đặt tên cho từng gò, giồng đất đó. Hợp chất đất ở các gò, giồng là cát pha sét, một số nơi có phù sa mùn. Các giồng gò thường trải dài theo hướng đông bắc - tây nam. Nó có kích thước khác nhau về chiều rộng, chiều dài và độ cao; chiều rộng khoảng từ 100 m đến 200 m, chiều dài khoảng từ 400 m đến 2000 m, độ cao từ 2 m đến 5 m so với mực nước biển. Hiện nay trên lãnh thổ Trà Vinh có hàng trăm giồng đất như thế, song mật độ phân bố và tuổi các giồng đất có khác nhau, nói chung càng gần biển các giồng đất càng thêm dầy và trẻ.
    Láng: có nhiều địa danh bắt đầu bằng từ Láng: Láng Thé,Láng Biển, Láng U Minh... đó là những cánh đồng mênh mông, bằng phẳng, về mùa mưa nước ngập lai láng mênh mông.(trích quyển Đồng Bằng Sông Cửu Long - Phan Quang)
    Cảm ơn bác nhờ bác hỏi mấy câu hỏi này mà em chịu khó đọc lại mấy quyển sách cũ nhà em.. để lâu nó đóng bụi hết. Bác nào biết thì bổ sung thêm hộ.
    Được thtr321 sửa chữa / chuyển vào 17:41 ngày 01/05/2007
  4. boysaigon

    boysaigon Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    12/03/2003
    Bài viết:
    10.485
    Đã được thích:
    0
    Ba lá, vỏ lãi, ca nô, ho bo.
    Chưa tính, cùng là ghe, nhưng ghe bầu thì lại rất lớn. Có nơi dùng ghe và xuồng cho cùng 1 loại phương tiện giao thông. Với lại, ở miền Tây không dùng "thuyền". Chỉ có ghe, xuồng dùng để chỉ "thuyền" mà thôi. Nên mới có 1 câu thơ Bút Tre đại loại thế này:
    "Miền Nam gọi thuyền là ghe..."
    [​IMG]
    Một chiếc ghe có thể di chuyển bằng máy đẩy hoặc bằng tay chèo
  5. ngthhuan

    ngthhuan Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    18/03/2002
    Bài viết:
    1.391
    Đã được thích:
    0
    Phương ngữ nè :
    So sánh : Dỡ òm = quá dỡ.
    Nhỏ hơn sông, lần lượt là : ngòi, kênh, rạch, xẻo, mương, luồng, lạch.
    Khác : Cà chớn = láu cá.
    Hôm nào nhớ liệt kê tiếp.
  6. ngthhuan

    ngthhuan Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    18/03/2002
    Bài viết:
    1.391
    Đã được thích:
    0
    Sự đa dạng các loại thuyền của miền Tây :
    (Xuồng) ba lá : loại thuyền đóng bằng gỗ ván, được ghép lại từ 3 miếng ván nên mới có tên gọi là xuồng ba lá. Sau này nhiều cơ sở đóng xuồng có sự biến đổi như : xuồng 5 lá, xuồng 7 lá.
    Vỏ lãi : Lọai thuyền được thiết kế để chạy với tốc độ tương đối cao (Có thể chạy với các loại máy đẩy có công suất từ 5 đến 16 mã lực - HP - horse power). Ban đầu cũng đượn đóng bằng gỗ ván, nhưng tốc độ không được cao, nên sau này mọi người thường xài loại làm bằng nhựa composite hơn.
    Ca nô : là loại tàu nhỏ chạy trên sông hoặc biển, có độ bền cao và tốc độ lớn, vỏ bằng hợp kim nhẹ, bền, hoặc bằng composite; động cơ đẩy là các loại máy có công suất vài trăm mã lực. Ở Cà Mau có những loại canô chạy với tốc độ cao có thể đua với xe máy chạy dọc trên bờ.
    Hô bo là loại tàu chủ yếu trên biển, đôi khi cũng chạy trên các sông ở cửa biển. Có sức chứa lớn hơn canô. Ở Phú Quốc, loại này được gọi là tàu tăng-bo.
  7. thtr321

    thtr321 Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    13/03/2006
    Bài viết:
    1.183
    Đã được thích:
    0
    Miệt
    Bà con nông dân thường nói đến những Miệt sau đây:
    - Miệt trên chỉ vùng Biên Hòa, Gia Định , cũng có thể tính cả vùng Tân An .
    - Miệt dưới là Rạch giá, Cà Mau.
    - Miệt giữa: ngoài những tiếng gọi Miệt trên,Miệt dưới cho phép ta xác định vị trí của Miệt giữa.. Những người ở Miệt này tự cho mình là trung tâm, là đất gốc của đồng bằng. Đó là vùng ven sông Tiền, thuộc các tỉnh Mỹ Tho, Vĩnh Long cũ. Nói tới vùng này, người thời trước không kèm từ Miệt , mà chỉ gọi là Mỹ, Vãng.
    - Miệt Đồng Tháp: trùng với khu vực Đồng Tháp Mười.
    - Miệt Cao Lãnh : thuộc tỉnh Đồng Tháp.
    - Miệt Xà Tôn, Bảy Núi: Thất Sơn - Tri Tôn.
    - Miệt U Minh : chỉ nơi xa xôi, chưa khai phá, tối tăm mù mịt.
    - Miệt Hai Huyện: theo cách giải thích là Tân Bình và Phước Long do Chưởng cơ Nguyễn Hữu Cảnh thành lập theo lệnh của Chúa Nguyễn. Đây là hai huyện đầu tiên của Nam Bộ.
    - Miệt Thứ: Cà Mau (có bài hát Em Về Miệt Thứ )
    - Miệt Vườn.
    (Chép từ quyển ĐBSCL - Phan Quang)
  8. meoden2611

    meoden2611 Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    24/11/2006
    Bài viết:
    932
    Đã được thích:
    0
    ------------------------------------------
    -Bạn nêu tên theo thứ tự như thế này : XUỒNG, GHE, TẮC RÁNG, TÀU ( không xài chữ THUYỀN, từ này ít dùng ở Miền Tây ) để chỉ ( tương đối thôi ) mức độ thứ tự từ nhỏ đến lớn của những phương tiện giao thông thủy ở Miền Tây. Còn có các phương tiện khác như : BÈ,CHẸT, XÀ LAN, PHÀ
    -LUNG : Là khu vực đất trũng, giống như cái ao, nhưng nằm phía trong ruộng lúa hoặc nơi đất thấp ( dưới mắt nước ), thông thường thì LUNG ko có ranh giới, ko phân biệt đâu là BỜ, đâu là LUNG ( vì nó nằm dưới mặt nước, ko nhình thấy ), hình dạng to nhỏ, sâu cạn khác nhau. Nếu là người ko thông thạo địa hình ở khu vực có LUNG thì rất nguy hiểm, nhất là dân TP về quê chơi. Đa số LUNG ở miền Tây hình thành là do hố bom thời chiến tranh tạo ra, nông dân ko san lấp đc hết, lại ko trồng lúa đc nên trở thành LUNG, một số do địa hình, sông rạch bị phù sa bồi đắp cạn dần tạo thành, cái lớn và sâu hơn LUNG người ta gọi là BÀU, nhưng có một vài nơi tiếng BÀU dùng để chỉ 1 cái ao lớn
    Còn nữa : VOI, VỊNH ( từ này thì thông dụng hơn ), ĐIỀN, GÒ, KÊNH, MƯƠNG, RẠCH
  9. boysaigon

    boysaigon Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    12/03/2003
    Bài viết:
    10.485
    Đã được thích:
    0
    Không phải VOI đâu bạn ơi, mà là DOI (trong các trường hợp như Doi đất...)
  10. Alphalock

    Alphalock Thành viên mới

    Tham gia ngày:
    03/11/2006
    Bài viết:
    66
    Đã được thích:
    0
    Sai. miệt thứ là từ Thứ Một đến Thứ Mười, thuộc tỉnh Kiên Giang. Kéo dài từ Tắc Cậu đến cửa biển phía ngoài rừng U Minh. Ví dụ, thị trấn Thứ Ba là thuộc huyện An Biên, thị trấn Thứ Bảy là thuộc huyện An Minh.

Chia sẻ trang này