Quản lý chồng chéo tạo “đất sống” cho thực phẩm bẩn

(SUẤT ĂN CÔNG NGHIỆP) - An toàn thực phẩm (ATTP) là câu chuyện chưa bao giờ “hạ nhiệt”, đặc biệt khi Bộ NN&PTTN đã và đang ráo riết đẩy mạnh công tác kiểm soát chất cấm trong chăn nuôi.



Bộ NN&PTTN đã và đang ráo riết đẩy mạnh công tác kiểm soát chất cấm trong chăn nuôi.

Tuy nhiên, ý kiến, sự nỗ lực của riêng từng bộ, ngành không thể đem lại thực phẩm an toàn mà cần có sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía, thậm chí cần lập riêng một Ủy ban ATTP.



Những chuyển biến

Đánh giá đợt cao điểm hành động “Năm vệ sinh an toàn thực phẩm” (từ tháng 11-2015 đến 2-2016) của Bộ NN&PTNT, ông Phạm Tiến Dũng, Trưởng phòng Thanh tra chuyên ngành, Thanh tra Bộ NN&PTNT cho rằng: Đợt cao điểm đem lại hiệu quả khá lớn, tác động mạnh mẽ tới dư luận xã hội.



Đây là lần đầu tiên công tác thanh tra, kiểm tra đã vẽ ra được “bức tranh” tổng thể về việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, phát hiện sự thật có những chất cấm như Vàng Ô vốn là phẩm màu trong công nghiệp đã được sử dụng khá lâu trong chăn nuôi.



Trên thực tế, Thanh tra Bộ NN&PTNT ngay sau khi phát hiện chất Vàng Ô đã có văn bản gửi tới các cơ quan chuyên ngành để kiểm tra. Kết quả cho thấy, chất này sử dụng trong chăn nuôi về lâu dài có thể gây ung thư cho người sử dụng sản phẩm chăn nuôi nên Thanh tra Bộ đã kiến nghị Bộ NN&PTNT ban hành Thông tư 42/2015/TT-BNN&PTNT, bổ sung 5 chất Vàng Ô vào danh mục hóa chất, kháng sinh cấm NK, sản xuất, kinh doanh và sử dụng trong thức ăn chăn nuôi gia súc, gia cầm tại Việt Nam.



“Điều quan trọng là cơ quan chức năng đã vạch rõ những phương thức, thủ đoạn sử dụng chất cấm trong chăn nuôi”, ông Dũng nhấn mạnh.



Cũng theo ông Dũng, trong khoảng thời gian cuối đợt cao điểm, lực lượng chức năng đi tái kiểm tra tại các nhà máy đã phát hiện sử dụng chất cấm trước đó cũng như một số nhà máy nghi sử dụng chất cấm. Với 5 đoàn kiểm tra, thu thập 207 mẫu chất cấm thì kết quả đều là âm tính. Đây là kết quả đáng ghi nhận thể hiện sự chuyển biến rất rõ rệt việc sử dụng chất cấm trong chăn nuôi.



“Nhờ có sự vào cuộc, thanh tra, kiểm tra quyết liệt, tạo dư luận xã hội mạnh mẽ, vấn đề sử dụng chất cấm trong chăn nuôi đã được Quốc hội đưa ra bàn thảo và được hình sự hóa, đưa vào Bộ luật Hình sự năm 2015, chính thức có hiệu lực từ ngày 1-7-2016. Động thái này kỳ vọng sẽ tăng tính răn đe đối với những đối tượng sử dụng chất cấm trong chăn nuôi, tạo chuyển biến tích cực hơn nữa trong thời gian tới”, ông Dũng nói.



Cần lập Ủy ban ATTP

Trên thực tế, mặc dù đợt cao điểm vừa qua của Bộ NN&PTNT phần nào củng cố niềm tin của người tiêu dùng, song phải thừa nhận thực phẩm bẩn đã, đang và vẫn tràn lan, đe dọa an toàn trong bữa ăn của từng gia đình. Bàn sâu hơn về vấn đề vì sao bao năm qua, thực phẩm bẩn vẫn có “đất sống”, ông Dũng cho rằng mấu chốt là bởi sự phối hợp của các bộ, ngành liên quan trong quản lý ATTP chưa được như mong đợi. Trên thực tế, mỗi bộ, ngành chủ yếu làm tròn phần việc của mình mà không có sự phối hợp chặt chẽ.



“Việc kiểm soát chất Salbutamol NK thời gian qua là ví dụ khá điển hình. Trong khi đây là chất cấm dùng trong nông nghiệp thì bên ngành y tế lại được dùng và cho phép NK. Điều đáng nói là khi phát hiện Salbutamol được sử dụng tràn lan trong chăn nuôi, ngành y tế không có động thái vào cuộc cùng giải quyết mà ngành nông nghiệp phải chủ động truy ngược, tìm hiểu lại vấn đề, thậm chí còn tranh cãi về số lượng Salbutamol NK.



Lẽ ra khi nảy sinh vấn đề này, ngành Y tế phải nhanh chóng vào cuộc, đưa ra được căn cứ như nhu cầu thực tế là gì, từ căn cứ đó cho phép các DN NK Salbutamol ra sao. Sau khi NK, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) cũng phải quản lý được xem lượng Salbutamol được sử dụng như thế nào, có đúng mục đích đề ra hay không”, ông Dũng lý giải.



Xung quanh vấn đề, vì sao năm này qua năm khác, dù đủ cuộc họp lớn nhỏ được tổ chức, các bộ, ban, ngành bàn đi tính lại mà ATTP vẫn luôn “nóng”, luôn nhức nhối, ông Đào Thế Anh, Phó Viện trưởng Viện Cây Lương thực và Cây thực phẩm (Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam), Bộ NN&PTNT đánh giá: Hiện có tới 3 bộ cùng tham gia quản lý ATTP là Bộ: NN&PTNT, Y tế, Công Thương, tuy nhiên chủ yếu là “mạnh ngành nào ngành ấy chạy”. “Để giải quyết tình trạng này, cần xây dựng lộ trình quản lý ATTP phù hợp hơn, trong đó có những phân công, tiến độ cụ thể giữa các bộ, ngành như cùng một vấn đề bao giờ phải làm xong, làm đến đâu, không làm được sẽ chịu trách nhiệm như thế nào, ai chịu trách nhiệm?…”, ông Thế Anh hiến kế.



Còn theo ông Dũng, muốn quản lý ATTP hiệu quả rất cần thành lập một Ủy ban ATTP trực thuộc Chính phủ, chịu trách nhiệm chung, trực tiếp. Đồng tình với quan điểm này, ông Đào Thế Anh làm rõ thêm: Tại nhiều nước phát triển, xu hướng là phải lập ra một cơ quan quản lý ATTP độc lập trực thuộc Chính phủ hoặc một số nước là cơ quan đó trực thuộc Bộ Y tế. Việc này sẽ tránh được tình trạng đầu tư dàn trải cả về cơ sở hạ tầng, con người…, đảm bảo độ khách quan, hiệu quả trong quản lý ATTP. Về lâu dài đây cũng là hướng đi cần thiết, đúng đắn trong quản lý ATTP tại Việt Nam. Cơ quan quản lý ATTP phải chuyên nghiệp, được đầu tư khoa học công nghệ bắt kịp với thế giới để có thể phân tích đầy đủ nguyên nhân ngộ độc, phân tích các chất bảo quản… không chỉ đối với thực phẩm trong nước mà cả hàng NK.

Nguồn: Suat an cong nghiep