SÀI GÒN TẢ- PỈ -LÙ ( tài liệu cho HƯớng dẫn Viên)

SÀI GÒN TẢ- PỈ -LÙ ( tài liệu cho HƯớng dẫn Viên)

Phải biết rằng đây là một đề tài được các nhà
nghiên cứu, học giả, Tây lẫn ta, tốn rất nhiều thì giờ
và công sực Cho đến nay thì có khoảng 5 giả thuyết về
xuất xứ của chữ Sài Gòn, trong đó có 3 thuộc loại quan
trọng hợn kevin Xin trích ghi lại 3 thuyết quan trọng hơn dưới đây: các bạn nào có tailiệu liên quan post lên 1 phát nghiên cứu luôn chơi :

1. Sài Gòn từ Thầy Ngòn (Đề Ngạn), Xi- Coón (Tây Cống):

Đây là thuyết được đưa ra bởi 2 tay thực dân Pháp là
Aubaret và Francis Garnier (yes, người bị Cờ Đen phục kích).
Theo Aubaret, Histoire et description de la Basse-Cochinchine và
Garnier, Cholen, thì người Tàu ở miền Nam, sau khi bị Tây
Sơn tàn sát, đã lập nên thành phố Chợ Lớn vào năm 1778
và đặt tên cho thành phố đó là Tai-ngon hay Ti-ngạn Sau
dó, người Việt bắt chước gọi theo và phát âm thành Sài
Gọn

Thuyết này được hai học giả là Vương Hồng Sển và Thái
Văn Kiểm đồng ý. Quả thật, trên phương diện ngữ âm,
thì Thầy Ngòn, Xi Coón, rất giống Sài Gòn! Tuy nhiên, theo
lịch sử thì không phại Vì sao? Vì lịch sử chứng minh
rằng SG có trước, rồi người Tàu mới đọc theo và đọc
trại ra thành Thầy Ngòn, Xi Coọn

Theo Phủ Biên Tạp Lục của Lê Quý Đôn viết năm 1776, năm
1674 Thống Suất Nguyễn Dương Lâm vâng lệnh chá Nguyễn
đánh Cao Miên và phá vở "Luỹ Sài Gòn" (theo Hán Nho vít
là "Sài Côn"). Đây là lần đầu tiên chữ Sài Gòn xuất
hiện trong tài liệu VN. Vì thiếu chữ viết nên chữ Hán
"Côn" được dùng thế cho "Gòn". Nếu đọc theo Nôm là
"Gòn", còn không biết đó là Nôm mà đọc theo chữ Hán thì
là "Côn".

Như vậy, ngay từ năm 1674 đã có địa danh SG! Thì làm gì
phải đợi đến 1778 khi người Tàu ở Cù Lao Phố bị Tây
Sơn tiêu diệt rồi chạy xuống lập nên Thầy Ngòn tức
Đề Ngạn, hay Xi Coón tức Tây Cổng

Ngoài ra, về nghĩa lý thì cả hai chữ này hâu như vô nghĩa
theo tiếng Hạn Dịch sát thì "Đề Ngạn" là "nắm lấy
(đề) bờ sông cao dốc (ngạn)". Theo Nguyễ Đình Đầu trong
"Địa Chí Văn Hoá ", p. 219, vọl 1, thì "thành phố trên
bến dưới thuyền nào mà không có ''bờ sông cao dốc, mà
không là ''đề ngản"

Cuối cùng, nếu tính theo hiện tượng thì việc người Tàu
đặt tên cho địa danh ở miền Nam hâu như không cọ
Ngược lại, họ gọi theo địa danh của ta bằng tiếng của họ
thì cọ Thí dụ như Đồng Nai biến thành "Nông Nại" theo
tiếng Tạu

2. Sài Gòn từ Củi Gòn, Cây Gòn, Prey Kor.

Thuyết này được Petrus Trương Vĩnh Ký đưa ra dựa theo
sự "nghe nói" như sau:

"Sài là mượn tiếng viết theo chữ Hán có nghĩa là củi
gỗ; Gòn là tiếng Nam chỉ bông gòn . Người ta nói rằng
tên đó phát sinh bởi sự kiện nhiều cây bông gòn do
người Cao Miên đã trồng chung quanh đồn đất xưa của họ,
mà dấu vết nay vẫn còn ở chùa Cây Mai và các vùng lân
cận" P. Trương Vĩnh Ký, Souvenirs historiques sur Saigon et ses
environs, trong Excursions et Reconnaissance X. Saigon, Imprimerie
Coloniale 1885.

Nên chú ý rất kỹ chỗ "người ta nói", nguyên văn "*** on"
về thuyết nạy Không biết tại sao mà sau này Louis Malleret
và Vương Hồng Sển lại quả quuyết thuyết này là "của"
TVK, mặc dù ngay sau đoạn này, TVK lại viết tiếp "Theo ý
tôi, hình như tên đó là của người Cao Miên đặt cho xứ
này, rồi sau đem làm tên gọi thành phộ Tôi chưa tìm ra
được nguồn gốc đích thực của tên đó". Ịd

Tương tự, có nhiều thuyết phụ theo nói rằng SG từ "Cây
Gòn" (Kai Gon) hay "Rừng Gòn" (Prey Kor) mà rạ Nói chung, các
thuyết này đều dựa trên một đặc điểm chính: cây bông
gọn

Nhưng thuyết này phần lớn đã bị bác bỏ vì lý do đơn
giản là không ai tìm được dấu tích của một thứ "rừng
gòn" ở vùng SG, hay sự đắc dụng của củi gòn ở miền Nam,
kể cả TVK. Ngay vào thời của TVK (1885) tức khoảng hơn 100
năm sau mà đã không còn dấu tích rõ ràng của thứ rừng
này, mặc dù lúc đó không có phát triển gì lặm Ngay cả
khi Louis Malleret khảo nghiệm lại, hình như cũng không có
dấu vết gì của một rừng gòn ở SG.

Thêm nữa là cây gòn thời đó dùng làm hàng rào chứ không
làm cụi Và theo Lê Trung Hoa trong "Địa Danh TPHCM" thì "sài"
chỉ xuất hiện trong các từ ghép Hán Việt, như "sài Tân"
chứ chưa bao giờ được dùng như 1 từ đơn, nên không
thể nói củi đước là sài đước, củi gòn là sài gòn
được

Vậy, thuyết SG là "củi gòn" đã bị bác bỏ bởi thực tế
địa lý và ngữ học

3. Sài Gòn từ Prei Nokor

Đây là thuyết mà thoạt đầu khó có thể chấp nhận nhứt
(về ngữ âm), nhưng hiện nay được coi như là "most likely".

Chính Petrus Trương Vĩnh Ký là người đưa ra thuyết nạy
Trong Tiểu Giáo Trình Địa Lý Nam Kỳ, ông đã công bố 1 danh
sách đôi chiếu 187 địa danh Việt Miên ở Nam Kỳ, như Cần
Giờ là Kanco, Gò Vấp là Kompăp, Cần Giuộc là Kantuọc
và Sài Gòn lạ Prei Nokọr

Cả 2 Nguyễn Đình Đầu và Lê Trung Hoa đều đồng ý với
thuyết này, dựa theo lịch sử và ngữ ậm

Trước nhứt, theo sử Cao Miên được dịch lại bởi Louis
Malleret, vào năm 1623, một sứ thần của chúa Nguyễn đem
quốc thư tới vua CM và ngỏ ý muốn mượn xứ Prei Nokor (SG)
và Kras Krabei của CM để đặt phòng thu thuệ

Tiếp theo, như ta đã biết, na)m 1674, Cao Miên có biến, chúa
Nguyễn sai Nguyễn Dương Lâm đánh và phá luỹ Sài Gọn
Vậy, từ 1623 tới 1674, vùng Prei Nokor hay Sài Gòn đã phát
triển lắm, nên mới có luỵ

Năm 1747, theo danh mục các họ đạo trong Launay, Histoire de la
Mission Cochinchine, có ghi Rai Gon Thong (Sài Gòn Thượng) và Rai
Gon Hạ (Sài Gòn Hạ).

Đó la theo sử sách, còn theo tiếng nói thì Prei Nokor (hay
Brai Nagara theo tiếng Phạn mà người Miên mượn), có nghĩa
là "thị trấn ở trong rừng", Prei hay Brai là rừng, Nokor hay
Nagara là thị trận Dây là vùng mà chúa Nguyễn đã mượn
làm nơi thu thuế như đã nói ở trện

Theo tiến trình của ngôn ngữ, Prei hay Brai biến thành RAI,
thành "SÀI", Nokor bị bỏ "no" thành "kor", và từ "kor" thành
"GÒN".

Xin để cho hải ngoại chư quân quyết định thuyết nào có
lý nhựt Bây giờ SQ tui xin bàn về chữ SÀI CÔN mà BV quả
quyết là từ "tiếng Thuỷ Chân Lạp" mà ra, và được sửa
lại thành Sài Gòn, theo Giáo Sư Vũ Văn Mẩu trong "Cổ
Luật".

Xin nhắc lại là không bao giờ có thuyết nào nói rằng Sài
Gòn là từ Sài Côn mà rạ Tất cả các tác giả, từ Vương
Hồng Sển đến Nguyễn Đình Đầu, Lê Trung Hoa, đều biết
rằng Sài Gòn là tiếng kêu thường ngày hay "tục danh". Khi
viết, thì chữ SÀI trong chữ Hán có nên được mượn
nguyên con, còn chữ GÒN thì vì chữ Hán không có nên ông
bà ta phải mượn đở chữ CÔN là chữ gần giống âm thanh
để mà thay thệ Vì vậy, khi viết là SÀI CÔN mà đọc
thì Sài Gọn Không hề có chuyện người Thuỷ Chân Lạp
đặt tên là Sài Côn rồi phe ta mới sửa lại thành Sài Gòn
như Bé Việt nhà ta gán cho GS VVM.

Chuyện viết một đàng, đọc một nẻo không phải là chuyện
lạ Hậu quân Võ Tánh đã được sửa lại thành ... Vũ
Tính, núi Châu Thới thành núi ... Chu Thại Cụ Vương đã
kêu trời về chuyện này trong Sài Gòn Năm Xưa, ai không tin
kiếm đọc!

BTW, không có "người Thuỷ Chân Lạp" hay "tiếng Thuỷ Chân
Lạp" mà chỉ có tiếng Miên hay Khmer, người Miên hay Khmer,
và vùng TCL là để chỉ Nam Kỳ hiện nay để phân biệt với
Lục Chân Lạp là CM hiện nạy

Còn sở dĩ có Saigon viết dính nhau là do các giáo sĩ Tây
Phhương đã bỏ mát dấu và gắn liền nhau khi ịn Sau khi
chiếm nước ta, để khỏi đọc "sai" ra "sê" thao giọng Pháp
nên Saigon được viết với hai dấu chấm trên chữ ị

mệt quá rồi hix hix hix choáng cả mặt mày , anh em nào có tài liệu nào sưu tầm thêm post lên nhe
--------------------------------------------------------------------------------