Song thai cùng trứng và những điều cần biết

Phát hiện mình đang mang thai đôi mang lại bất ngờ và hạnh phúc gấp bội cho các ông bố bà mẹ. Sinh đôi chiếm đến 90% tỉ lệ các trường hợp mang thai hơn một bé; 10% còn lại là sinh ba, sinh tư hay nhiều hơn. Những năm gần đây, tỷ lệ sinh đôi ngày càng tăng. Nguyên nhân là do độ tuổi mang thai, sự hỗ trợ của các kỹ thuật y khoa, hoặc có thể do dùng thuốc. Tỷ lệ các cặp song sinh chào đời khỏe mạnh cũng cao hơn trước đây khá nhiều.

​

Có hai khả năng khi bạn mang thai đôi: sinh đôi cùng trứng hoặc sinh đôi khác trứng.

Sinh đôi ngày nay không còn là một hiện tượng hiếm nữa. Cứ 100 bà bầu thì có khoảng 5 người mang thai đôi. Tuy nhiên có những trường hợp gọi là sinh đôi giả khi có một phôi thai ngưng phát triển.

Mang thai đôi cùng trứng hình thành thế nào?

Mang thai đôi cùng trứng xuất hiện khi trứng sau khi được thụ tinh thì phân chia thành hai phôi và từ đó phát triển thành hai cá thể riêng rẽ. Quá trình này hình thành ngay từ giai đoạn đầu tiên, khi phôi thai chỉ là một chùm tế bào. Trẻ sinh đôi cùng trứng sẽ giống nhau hoàn toàn về hình thức, giới tính.

Một khả năng khác dẫn dến việc sinh đôi cùng trứng là dưới sự hỗ trợ của các kỹ thuật y khoa, đưa một trứng đã được thụ tinh vào tử cung của người phụ nữ. Trứng có thể phân chia làm hai và hình thành song bào thai cùng trứng.

Khả năng sinh thai đôi cùng trứng thường thấp hơn so với sinh đôi khác trứng: Chỉ có 1/3 các trường hợp sinh đôi là cùng trứng. Và khả năng này không phụ thuộc vào các vấn đề giống nòi, hay quốc tịch hoặc di truyền như nhiều người lầm tưởng.

Làm thế nào để tăng khả năng mang thai đôi cùng trứng?

• Sinh đôi cùng trứng chỉ xảy ra một cách ngẫu nhiên và không phụ thuộc vào di truyền hay các vấn đề tương tự như sinh đôi khác trứng. Nếu mẹ hay bà của bạn đã từng mang thai đôi khác trứng, tỉ lệ mang thai đôi của bạn sẽ cao hơn đấy!
• Ngay cả đối với những gia đình có nhiều trường hợp mang thai cùng trứng, di truyền cũng không được cho là nguyên nhân chính mà thường do sự kết hợp của may mắn và ngẫu nhiên.

Song bào thai khác trứng hình thành như thế nào?

Song bào thai khác trứng được hình thành do hai sự thụ tinh xảy ra cùng một thời điểm. Hai trứng rụng ở cùng một thời điểm kết hợp với hai tinh trùng khác nhau tạo thành hai hợp tử. Bạn có thể coi như đây là anh em ruột nhưng sinh ra cùng một thời điểm vậy!

Các cặp sinh đôi khác trứng có thể có cùng hoặc khác giới tính. Không như sinh đôi cùng trứng, hai bé sinh ra sẽ có cùng một giới tính.

Có nhiều người nghĩ cứ cách một thế hệ thì sẽ có một trường hợp mang thai đôi, và điều này là không chính xác đâu nhé!

Làm thế nào để tăng khả năng mang thai đôi khác trứng?

• Độ tuổi mang thai. Phụ nữ ở độ tuổi 30 hay 40 có thể có khả năng mang thai đôi cao hơn. Tỷ lệ này thấp hơn nhiều ở phụ nữ trẻ.
• Khi được hỗ trợ dùng thuốc kích thích rụng trứng hoặc các kỹ thuật khác. Điều này khá hợp lý vì sẽ có nhiều hơn các trứng đủ điều kiện để được thụ tinh.
• Phụ nữ mang thai càng nhiều thì khả năng sinh đôi càng cao
• Nếu bạn là có anh chị em sinh đôi, hoặc gia đình bạn có người sinh đôi, thì có thể bạn cũng sẽ mang thai đôi đấy
• Một điểm thú vị về giống nòi là phụ nữ châu phi có khả năng mang thai đôi cao hơn các phụ nữ khác.

Điều gì làm trứng đã được thụ tinh tách làm hai?

Đây vẫn là một vấn đề chưa có nguyên nhân rõ ràng. Những năm gần đây có rất nhiều nhà khoa học nghiên cứu vấn đề này, nhưng vẫn chưa đi đến kết luận chính xác. Thực tế, đây là một quá trình diễn ra tự nhiên và hoàn toàn ngẫu nhiên.

Khi nào thì hai bào thai cùng trứng mới bắt đầu phân chia?

Hầu hết các trường hợp, bào thai cùng trứng được hình thành từ rất sớm của quá trình mang thai, nhưng không phải đều cùng một thời điểm ở tất cả các trường hợp. Có trường hợp, trứng đã thụ tinh sẽ chia làm hai ở ngày thứ hai của quá trình, hay ngày thứ tư hoặc ngày thứ sáu. Quá trình này phụ thuộc vào thời điểm trứng bám vào thành tử cung. Khi phôi thai hình thành đủ 8 tế bào, quá trình hình thành DNA của bào thai bắt đầu.

Quá trình phân chia của trứng cũng phụ thuộc vào việc các em bé sử dụng chung một màng ối hay nhau thai hay không. Nếu trứng tách sớm thì khả năng mỗi bé có nhau và màng ối riêng sẽ cao hơn.

Nhưng nếu trứng phân chia quá sớm, các bé có thể không giống nhau nhiều như khi trứng chia ở giai đoạn hình thành tế bào gốc. ¼ các trường hợp sinh đôi cùng trứng sẽ giống nhau như đúc.

Hai bé sinh đôi cùng trứng vẫn là hai cá thể riêng biệt cho dù sử dụng chung một đoạn mã di truyền và DNA. Nếu ngay sau khi sinh, bạn thấy hai bé hoàn toàn giống nhau, thì dần dần khi trưởng thành, có thể dễ dàng nhận thấy nhiều sự khác biệt hơn giữa hai bé. Môi trường và tính cách riêng của mỗi bé sẽ hình thành hai cá thể khác biệt.

Làm thế nào biết bạn đang mang thai đôi?

Do quá trình phân chia xảy ra rất sớm, có thể các bà mẹ sẽ không phát hiện ra mình đang mang thai đôi. Những dau hieu co thai đôi cũng tương tự như việc mang thai một bé, và bạn có thể chỉ phát hiện ra khi đi siêu âm.

Khi nào thì bạn biết sinh đôi là cùng trứng hay khác trứng?

Ngay cả sau khi sinh, cũng rất khó để nói được đây là cặp song sinh cùng hay khác trứng. Các cặp sinh đôi cùng trứng vẫn có thể có bọc ối và nhau riêng, và đôi khi bị nhầm là sinh đôi khác trứng. Bạn cũng rất khó để nhận biết nếu chỉ nhìn qua hai bé.

Cách chắn chắn nhất để xác định là kiểm tra DNA cho bé và xem đoạn mã di truyền nào giống nhau. Bạn có thể làm kiểm tra ngay khi bé mới sinh, việc này không gây ra đau đớn hay có hại gì cho bé cả.

Một cách khác là làm kiểm tra máu và nhóm máu. Hai bé sinh đôi cùng trứng có cùng thông tin di truyền nên sẽ có nhiều điểm tương đồng.

Những điểm cần lưu ý khi mang thai đôi

• Nếu hai thai nhi cùng sử dụng một nhau thai, có khả năng tạo nên sự phát triển chênh lệch của hai thai do có một thai sẽ chiếm nhiều dinh dưỡng hơn và tạo nên chênh lệch trong chiều cao và cân nặng.
• Nếu hai thai nhi sử dụng chung buồng ối có thể dẫn đến tình trạng rối hay thắt cuống rốn do môi trường chật chội trong tử cung của mẹ.
• Những ca sinh đôi lúc nào cũng phức tạp và có nhiều rủi ro hơn so với khi sinh một. Ngoài ra, bạn còn có thể gặp khó khăn hơn trong việc cùng lúc chăm sóc cả hai bé.