1. Tuyển Mod quản lý diễn đàn. Các thành viên xem chi tiết tại đây

THUẬT NGỮ MỚI VỀ NGỮ HỌC

Chủ đề trong 'Tiếng Việt' bởi Tran_Thang, 02/12/2018.

  1. 1 người đang xem box này (Thành viên: 0, Khách: 1)
  1. Tran_Thang

    Tran_Thang Thành viên gắn bó với ttvnol.com

    Tham gia ngày:
    07/01/2005
    Bài viết:
    4.253
    Đã được thích:
    191
    NGUYÊN HIỆU HAY NGUYÊN PHẦN?

    Chợt nhớ đến Tâm Lý Học Dạng Hình (Gestalt psychology), mình lại nghĩ ra một từ nữa, đó là "nguyên phần". Như vậy cái từ mình nghĩ ra phải thỏa 3 phương diện và đó chính là tính "hợp lý" của hệ thống tiếng Việt. À, còn một ý nữa, là những gì chưa định hình rõ rệt trong tư duy người Việt thì họ thường dùng từ "cái" ("cái biểu đạt", "cái được biểu đạt", "cái toàn thể"....).

    - I propose to retain the word sign to designate the whole and to replace concept and sound-image respectively by signified and signifier (F. de Saussure).
    - Whole language.
    - The whole is something else than the sum of its parts (Kurt Koffka).

    Vậy thì ta phải chuyển ngữ sao cho cả ba ý trên đều có sự "hợp lý" trong hệ thống tiếng Việt?

    Có lẽ nên dùng từ "nguyên phần".

    - Tôi đề xuất giữ lại từ dấu-hiệu để chỉ nguyên phần và thay thế khái-niệm và khuôn-âm lần lượt bằng thụ-hiệu và kí-hiệu (Saussure).
    - Ngữ nguyên.
    - Nguyên phần là...cái gì đó khác hơn tổng thành phần của nó (Kurt Koffka).

    Liên quan đến Tâm Lý Dạng Hình có luật "Law of Good Gestalt", tôi thấy tiếng Việt có câu "nhất dáng, nhì da, tam diện" đã diễn đạt rất đúng luật này. Vậy xin gọi luật này là Luật Nhất Dáng.

    [​IMG]
  2. Tran_Thang

    Tran_Thang Thành viên gắn bó với ttvnol.com

    Tham gia ngày:
    07/01/2005
    Bài viết:
    4.253
    Đã được thích:
    191
    KHUÔN ÂM HAY TRIỆN ÂM?

    Sáng chủ nhật giở thư pháp ra đọc chợt thấy chữ Triện lại chợt nảy ra ý nghĩ: dấu triện (nay gọi chung là "con dấu") thể hiện đúng ý của Saussure về "sound-image" (hay "sound-pattern") mà tôi gọi là "khuôn-âm". Sao ta không gọi "sound-image" là "triện-âm" nhỉ?

    "A linguistic sign is not a link between a thing and a name, but between a concept and a sound pattern. The sound pattern is not actually a sound; for a sound is something physical. A sound pattern is the hearer's psychological impression of a sound, as given to him by the evidence of his senses" (Semiotics for Beginners).

    Tạm dịch:

    Ngữ-hiệu không phải là mối nối giữa một vật và một cái tên, mà là giữa khái niệm và một triện-âm. Triện-âm không thực sự là một âm thanh; vì âm thanh thuộc vật chất. Triện-âm là ấn tượng tâm lý về một âm thanh của người nghe, có được bởi dấu ấn trong giác quan người đó.

    Vậy từ nay tôi sẽ dùng từ "triện-âm" thay cho "khuôn-âm".

    Nhiều người thi nhau lí giải hệ thức Einstein E= MCC nhưng không thấy ai lý giải tường tận định đề Saussure vốn luôn hiện diện trong cuộc sống thường nhật của chúng ta:

    - "I propose to retain the word sign to designate the whole and to replace concept and sound-image respectively by signified and signifier" (F. de Saussure).

    - Tôi đề xuất giữ lại từ dấu-hiệu để chỉ nguyên-phần và thay thế khái-niệm và triện-âm lần lượt bằng thụ-hiệu và kí-hiệu (Saussure).

    [​IMG]
  3. Tran_Thang

    Tran_Thang Thành viên gắn bó với ttvnol.com

    Tham gia ngày:
    07/01/2005
    Bài viết:
    4.253
    Đã được thích:
    191
    CHIẾN LƯỢC PHÒNG VỆ CHO TIẾNG VIỆT.

    Hiện tượng lười biên dịch, dùng sai chữ và ngoại ngữ hóa đang hủy hoại tiếng Việt. Tuy nhiên chúng ta cũng nên đặt câu hỏi, là tại sao tiếng Việt lại có nguy cơ bị "sạt lở" như thế? Đó là do xu hướng thời đại và do cấu trúc rời rạc của chữ, của nghĩa và ngữ pháp của tiếng Việt. Nhận định của Saussure có lẽ giúp ta vạch ra một chiến lược phòng vệ cho tiếng Việt.

    - "A language is not completely arbitrary, for the system has a certain rationality" (Saussure 1983, 73; Saussure 1974, 73).

    - Một ngôn ngữ không hoàn toàn độc đoán, vì hệ thống đó có sự hợp lý nhất định.

    Tại sao tiếng Anh thì đang bành trướng, chữ Hán không thể mất, mà tiếng Việt thì lại đang phải đánh vật trên mọi phương diện? Đấy là do hệ thống tiếng Việt thiếu sự hợp lý như nhận định của Saussure. Sự rời rạc của tiếng Việt là một nhược điểm nhưng ta cũng có thể biến nó thành ưu điểm (như một phân tử nước), việc chọn lựa từ vựng hợp lý sẽ giúp tạo nên sự hợp lý của hệ thống tiếng Việt.

    Trở lại định đề Saussure, tôi lại thấy cụm từ "triện-âm" tuy tạo một sự liên tưởng hình ảnh khá sát với khái niệm "sound-image" nhưng có vẻ nặng nề nên tôi nghĩ ra một cụm từ khác, đó "âm-tượng".

    - "I propose to retain the word sign to designate the whole and to replace concept and sound-image respectively by signified and signifier" (F. de Saussure).

    - Tôi đề xuất giữ lại từ dấu-hiệu để chỉ nguyên-phần và thay thế khái niệm và âm-tượng lần lượt bằng thụ-hiệu và kí-hiệu (Saussure).

    [​IMG]

Chia sẻ trang này