việc khám sàng lọc trước sinh để theo dõi sức khỏe định kỳ có quan trọng

Việc chẩn đoán này có thể giúp y bác sĩ phát hiện các vấn đề khác như thai nhi không có hộp sọ, kẽ hở thành bụng…

“Mỗi lần xem ti vi, tôi chỉ ước ngày nào đó cháu mình được tài trợ để mổ tim. Thế rồi hôm nay, tôi không ngờ gia đình mình được đón nhận niềm vui ấy. Tôi chỉ biết cảm ơn trời phật”, trên đây là tâm sự của bà Hồ Thị Mười, bà nội cháu Bùi Thảo Nguyên (4 tháng rưỡi), ở thôn Phú Mỹ, xã Đại Hiệp, Quảng Nam) khi tham gia chương trình “Trái tim cho em” vừa qua tại BV Đa khoa tỉnh Quảng Nam.



Có hơn 100 trường hợp phát hiện bị bệnh tim bẩm sinh cần tái khám sàng lọc trước sinh và theo dõi định kỳ, 19 trường hợp có chỉ định phẫu thuật/can thiệp. Bên cạnh đó, cũng có những trường hợp bệnh trạng chuyển nặng, cơ hội chữa trị là vô cùng ít do gia đình thiếu quan tâm, đưa trẻ đi khám quá muộn dẫn đến qua giai đoạn “vàng” để can thiệp phẫu thuật.

Trẻ bị dị tật bẩm sinh thường mang các dị tật như: hội chứng down, chậm lớn, chậm phát triển về trí tuệ, rối loạn giới tính, không thể phát dục…

Trẻ bị khuyết tật bẩm sinh là gánh nặng cho cả gia đình và xã hội. Do đó, việc sàng lọc và chẩn đoán khi mang thai có thể phát hiện và can thiệp sớm các dấu hiệu để giúp trẻ phát triển bình thường. Hoặc việc can thiệp này có thể giúp giảm nhẹ các hậu quả cho trẻ. Ngoài ra, nó còn giúp cha mẹ có những quyết định giữ hay bỏ thai nhi nếu thai nhi mang những khuyết tật quá nặng, khó có thể sống sót hay phát triển sau khi được sinh ra.

Xét nghiệm máu mẹ bầu cho biết các bất thường về gene ở thai nhi.

Quy trình sàng lọc, chẩn đoán trong khi mang thai

Gồm có hai hoạt động cơ bản là siêu âm hình thái thai nhi và xét nghiệm máu cho mẹ.

3 tháng đầu thai kỳ

- Các y bác sĩ sẽ tiến hành siêu âm hình thái thai nhi, đo độ mờ da gáy để phát hiện nguy cơ mắc hội chứng down của trẻ. Việc chẩn đoán này có thể giúp y bác sĩ phát hiện các vấn đề khác như thai nhi không có hộp sọ, kẽ hở thành bụng…

- Xét nghiệm máu ở mẹ bầu nhằm xác định mẹ có mắc các bệnh như rubella, HIV và nguy cơ thai nhi có thể có những bất thường về gene.

- Nếu có những bất thường qua xét nghiệm máu, y bác sĩ sẽ tiếp tục thực hiện xét nghiệm sinh thiết gai rau để xác định chính xác tình trạng gene và các vấn đề khác của thai nhi.

Mặc dù nắng nóng nhưng ngay từ sáng sớm, hàng trăm gia đình đã đưa con em đến khám sàng lọc. Có gia đình phải đi từ 4h sáng, vượt hàng trăm km để đến với chương trình.

Bế con trai mới 9 tháng tuổi trên tay, chị Hồ Thị Tiệp cho PV Dân trí biết, mình vượt 50km về bệnh viện Đa khoa Quảng Nam để khám cho con. Từ lúc 3 tháng trở ra, con chị tím môi, khóc không ra tiếng và toàn thân tím tái. Chị sợ quá nhưng không có điều kiện đưa con đi khám ở bệnh viện.

“Lên tháng thứ 4, con bị viêm phổi nằm viện cả tháng nhưng cũng không biết con bị tim bẩm sinh. May hôm nay được biết đến chương trình, được biết con sẽ có tên trong danh sách các cháu được tài trợ tiền mổ hàng chục triệu đồng, tôi mừng rớt nước mắt”, chị Tiệp nói.

Được biết chị Tiệp là người dân tộc Ka dong còn chồng là dân tộc Co. Hai vợ chồng làm nông, không ruộng, không nghề nghiệp ổn định nên ai thuê gì làm nấy. Ăn còn không đủ nên trước đó chị chưa có ý định đưa con đi chữa trị.

Hiện, đã có hơn 60.000 trẻ em tại hơn 40 tỉnh được khám sàng lọc trước sinh và phát hiện hơn 1.000 trường hợp bị tim bẩm sinh. Sau gần 10 năm, chương trình hỗ trợ cho hơn 4.000 trẻ em được mổ tim trên cả nước.

Được biết, bệnh nhân Võ Hoàng Thiên đã được BS chỉ định mổ. Trung bình mỗi ca mổ T4F có chi phí khoảng 40 đến hàng trăm triệu đồng, tùy độ nặng nhẹ của từng bệnh nhân. Chi phí mổ sẽ được chương trình và bảo hiểm tài trợ toàn bộ.

“Mỗi lần xem ti vi, tôi chỉ ước ngày nào đó cháu mình được tài trợ để mổ tim. Thế rồi hôm nay, tôi không ngờ gia đình mình được đón nhận niềm vui ấy. Tôi chỉ biết cảm ơn trời phật”, đây là tâm sự của bà Hồ Thị Mười, bà nội cháu Bùi Thảo Nguyên (4 tháng rưỡi), ở thôn Phú Mỹ, xã Đại Hiệp, Quảng Nam).

Cũng tại chương trình, chúng tôi để ý đến ông bố trẻ tay bế cháu bé nhỏ xíu trên tay. Thi thoảng, anh cúi xuống hôn vào vầng trán con rồi đưa tay áo quệt mồ hôi trên trán đứa trẻ bé bỏng.

Cháu Thảo Nguyên cũng được chẩn đoán bị T4F. Như một số bệnh nhân khác của đợt khám này, các bác sĩ ở Bệnh viện T.Ư Huế sẽ đảm nhận ca phẫu thuật.

Khám sàng lọc trước sinh ở đâu bệnh tim miễn phí cho trẻ em dưới 16 tuổi tại các địa phương đã trở thành hoạt động thường xuyên của chương trình “Trái tim cho em”. Chương trình do Quỹ Tấm lòng Việt, Đài THVN, Tập đoàn công nghiệp Viễn thông Quân đội Viettel thực hiện từ năm 2008 đến nay . Chương trình đang hợp tác với 18 bệnh viện, trung tâm tim mạch lớn tại 3 miền Bắc, Trung, Nam để chữa trị cho các bệnh nhân nghèo.


Anh là Võ Văn Hòa, ở thôn Tam Hòa, xã Đại Lộc, Quảng Nam. Được biết từ khi sinh ra, con trai anh- cháu Võ Hoàng Thiên đã phải nằm ***g kính cả tháng do yếu ớt. Được 3 tháng, con bị bệnh phải đi khám sàng lọc trước sinh ở Bệnh viện Phụ sản- Nhi Đà Nẵng và được biết con bị đao, bị suy dinh dưỡng, bệnh tim bẩm sinh thể nặng có tên “tứ chứng Fallot” (T4F).

“Tôi lò mò lên mạng tìm hiểu thông tin một số chương trình và liên lạc để xin tài trợ nhưng đều bặt vô âm tín. Tôi nhờ bạn bè liên lạc giúp cũng không được. Con thì ngày càng oặt oẹo, không tăng cân, ăn gì cũng nôn. Hiện đã được 5 tháng nhưng con chỉ được 5kg, vợ chồng tôi sốt ruột quá.

Chúng tôi đều không có nghề nghiệp, hiện đang làm thuê. May ông bà chủ thương tình cho chúng tôi ở trọ miễn phí trong căn phòng nhỏ tầm 15m2, tiền đâu ra để phẫu thuật. Hai vợ chồng cũng vận động vay mượn họ hàng nhưng ai cũng nghèo. Đang tuyệt vọng thì chúng tôi biết được chương trình này”, anh Hòa rưng rưng chia sẻ.