Ý nghĩa truyện này là gì? Liên quan gì đến việc đi làm thuê?

Chuyện vụn chép lại từ thời làm thuê.Kỳ I
by Nguyễn Đức Long on Wednesday, November 2, 2011 at 4:47pm

Cách đây khoảng 15 năm tôi đi làm thuê cho một công ty của Đài Loan.
Giống như những công ty Đài Loan khác thời đó.Công ty tôi cũng có những quy định quái gỡ : Công nhân phải nhận một cái thẻ để trình cho một bảo vệ đứng gác ở toilet nhằm giám sát thời gian đi vệ sinh.Bị trừ tiền chuyên cần nếu không đủ ngày công.

Rất bất bình,tôi lên phòng ông trưởng đại diện để bày tỏ sự phản đối của mình.
Tiếp tôi là một ông già,có khuôn mặt phúc hậu.Hệt như người Việt nam,nếu chưa nghe ông ta nói.

Sau khi nghe xong,qua lời người phiên dịch,ông ta trả lời :
-Thực tình thì tôi cũng thấy chuyện này rất kỳ cục.Tôi cũng đã yêu cầu ông chủ bỏ hết những quy định này.Trong khi chờ đợi phản hồi,mong anh hãy thông cảm vì tôi cũng chỉ là người làm thuê.

Sau khi rót nước mời tôi uống,ông trưởng đại diện nói:
-Tôi muốn kể cho anh nghe chuyện này.Câu chuyện của hơn 20 năm trước,khi tôi còn làm quản lý bộ phận phân loại và đóng gói cho một công ty chế biến và xuất khẩu hải sản bên Đài Loan.

Nhấp một hớp trà,ông ta chậm rãi kể:

Thời ấy,Đài Loan cũng nghèo như Việt nam bây giờ.Ngư dân đánh bắt được những loại hải sản ngon,tươi sống đều tìm cách xuất sang Nhật bản để lấy ngoại tệ.Một trong những mặt hàng chính của công ty tôi là xuất khẩu cá chình.

Chúng tôi lựa những con cá chình khỏe mạnh,đủ trọng lượng cho vào thùng xốp,xuất sang Nhật bản bằng đường hàng không.

Nhưng có một vấn đề làm cho công ty phải đau đầu là tỷ lệ cá chình chết quá cao,dao động từ 30-50%. Mọi sáng kiến được trưng cầu nhưng chưa khắc phục được vấn đề.

Bữa nọ,có một anh công nhân xin nghỉ một ngày để chăm sóc vợ bệnh .Cuối tháng,anh ta bị trừ tiền chuyên cần tương đương với khoảng 1/5 thu nhập .

Vì buồn và uất ức,nên anh ta mới nghĩ ra một cách trả đũa lại công ty.Nghĩ là làm,anh ta kiếm 5 con cua to,cho vào 5 chiếc thùng đựng cá chình. Với suy nghĩ là những con cua sẽ kẹp chết con cá chình để bắt công ty phải trả giá cho sự nhẫn tâm của mình.

Chuyện đời ít ai ngờ.Trong khi tất cả những thùng khác đều có cá chình bị chết, thì trong 5 thùng có đựng cua,tất cả cá chình đều sống.

Các bộ phận liên quan trong công ty đang tìm cách lý giải.Nhưng chưa tìm được câu trả lời nào có sức thuyết phục nhất.

Đêm về,ông giám đốc công ty vắt tay lên trán ,trằn trọc không ngủ được.Gần sáng ông như reo lên vì ông tin là mình đã tìm ra câu trả lời.

Sáng ra,ông tổ chức cuộc họp toàn công ty và thông báo ngắn gọn:
-Hôm qua,ở công ty ta đã có người cố tình bỏ cua vào thùng cá chình.Tôi hy vọng sẽ được nói chuyện với người dũng cảm thú nhận.

Buổi trưa hôm ấy,có tiếng gõ cửa ngập ngừng ở phòng giám đốc.
Anh công nhân và ông giám đốc nói chuyện gì không rõ.Chỉ biết rằng sau đó, việc trừ tiền chuyên cần đã bị bãi bỏ.Ông giám đốc còn đưa ra lời giải thích :

-Khi máy bay ở trên cao,có nhiều con cá chình chết do say ngủ.Ở thùng đựng cua, do mãi tìm cách để đối phó với kẻ thù,nên những con cá chình đã không chết .

Câu chuyện của ông già người Đài Loan làm tôi suy nghĩ rất nhiều.
Tôi sẽ không bàn về tính đúng sai của nó.Tôi chỉ biết,có không ít chuyện đã xảy ra hệt như những con cá chình say ngủ kia.

Nguyễn Đức Long

1 là: Làm điều xấu chưa hẳn đã xấu.
2 là: .... do mãi tìm cách để đối phó với kẻ thù,nên những con cá chình đã không chết .

Có câu là người hùng không tự nhiên sinh ra mà do bị dồn vào chân tường mà thành.
Phải chăng việc đc đãi ngộ "tốt quá" sẽ ru ngủ người làm thuê, khiếp họ dễ bằng lòng với hoàn cảnh của mình, không phát triển đc.
Xưa Tầu thì có Trương Nghi cũng đang sống ung dung thì bị ăn tát mới phẫn chí bỏ đi làm liều, sau thành nổi danh.
Ở ta thì có tích Lưu Bình bị Dương Lễ khích nhục sau mới thành người.

Nghĩ lại nhiều khi đúng là nhiều khi nên cảm ơn xá hội chà đạp, không có dễ hỏng người lắm.

phải có năng lực thì mới thành công được chứ. Có hàng ngàn thằng bị ăn tát bỏ đi nhưng chỉ có một vài thằng thành công được như Trương Nghi. Hàng ngàn thằng bị nhục nhưng chỉ có vài chục thằng thi đỗ như Lưu Bình.

Ngàn là thế nào, triệu ý chứ. Năng lực, rồi còn thời thế, hên xui...., đây em chỉ nói là bị áp bức là một điều kiện cần, không cú là điều kiện đủ để cho con gnười pháp triển, không biết bác không đồng ý chỗ nào.

Ví tửu đường đời bằng phẳng cả,
Anh hùng hào kiệt có hơn ai.

tôi có không đồng ý đâu? tôi cũng thấy để thành anh hùng phải có rất nhiều yếu tố mới thành công được. Tuy nhiên không hẵn là bị áp bức thì mới là điều kiện phát sinh anh hùng. Thời nay là thời của các anh hùng khoa học và công nghệ như:Ngô Bảo Châu, Steve Jobs... phải có điều kiện thuận lợi họ mới phát huy hết năng lực của họ.

Khoa học công nghệ thì cũng thế thôi: NBC thì em không biết gì về đời tư nhưng có một khái niệm trong cộng đồng du học sinh là "học để trả thù dân tộc", không biết bác NBC có thuộc phạm trù đấy không. Steve Jobs thì sinh vào những năm 1950, lớn lên vào những năm 1970, thuộc thế hệ X ở Mỹ, nếu bác tìm hiểu thêm về lịch sử Mỹ thì sẽ thấy cũng có sự "áp bức" cho cả một thế hệ X này, một trong những cơ sở để giải thích sự thánh công của SJ và những người cùng thời với ông. Và ngày bản thân SJ đc như ngày hôm nay cũng là do bị đuổi khỏi Apple do chính ông thành lập, cũng là một cái tát làm thay đổi ông ý.

Còn về "điều kiện thuận lợi" thì em nói ở trên chính là thời thế.

Nói thêm là "áp bức" ở đây em dùng theo nghĩa rộng, không phải chỉ là áp bức theo kiểu sông vất vả, ăn uống kham khổ, "áp bức" ở đây là chỉ những lực cản bên ngoài cản trở cái thiên hướng phát triển một cách tự nhiên, dễ dãi của mỗi con người.

Còn nếu mở rộng ra nữa về mặt kinh tế, xã hội thì có khái niệm về "bẫy thu nhập trung bình" và "bẫy đói nghèo" mà VN và nhiều nước đang phát triển vướng phải, các có thể tìm hiểu thêm.

Bạn Na hỏi ý nghĩa của truyện này đối với Nguyễn Đức Long hay đối với cá nhân mỗi mem nhìn nhận ?

Theo như tớ nghĩ thì với cùng một câu truyện mỗi người sẽ rút ra mỗi suy nghĩ khác nhau , phụ thuộc vào các yếu tố hoàn cảnh, trình độ , tâm trạng ... của người tiếp nhận.

Nguyễn Đức Long khi đó đang bức xúc với cảnh làm thuê nên theo logic , từ câu chuyện này sẽ rút ra vấn đề liên quan đến tình cảnh của mình.

Tớ đọc truyện này thì nghĩ Công ty đó đã tử tế khi không trừ tiền chuyên cần của anh công nhân. Nếu tôi là giám đốc tôi sẽ sa thải anh ta.

Với cả chính sách tiền lương của công ty này chưa được khôn ngoan. Có thể thay vì trừ tiền chuyên cần thì thưởng tiền chuyên cần cho những ai đủ điểm chuyên cần có phải tốt cho tâm lý làm việc của công nhân hơn không

Để minh họa cho bài của bạn Buuxuu về quan điểm người rút ra bài học, tôi viết bài sau.

Ý nghĩa của truyện này (và liên quan đến việc làm thuê) là:

1/ Đã làm thân thằng đi làm thuê, thì đừng có hòng nghĩ cách hại chủ. Nó thể nào chẳng được lợi từ mình, từ cách bóc lột mình lẫn từ cách mình trả thù nó.

2/ Đi làm thuê thì chủ ghét là mình thiệt, mà chủ thương thì mình lợi. (Như anh kia, cùng 1 hành động bỏ cua vào thùng cá, chủ ghét là sẽ truy ra để đuổi cổ, may nhờ chủ vui nên lại thưởng này nọ.)

3/ Chúng ta nên cố để trở thành chủ. (Ý này không rõ lắm, có thể mang tính suy diễn hơi cao. )

Mình thấy đây là một câu chuyện mà ở đó người kể chuyện thất bại, vì không chuyển tải được nội dung chính của câu chuyện đến người đọc. Tự nhiên có hẳn hai câu chuyện khác nhau trong một câu chuyện khiến cho người ta chẳng biết đằng nào mà lần (thế nên chủ topic mới phải hỏi):
1. Người làm thuê bất mãn với cách quản lý của công ty nên đi gặp phụ trách
2. Người phụ trách tỏ ra thông cảm và lôi vào buôn chuyện, tự nhiên lại nói đến con cá trình. Đúng kiểu buôn văn phòng, tiện đâu nói đấy.
Còn kết luận mình thấy là anh chàng kia bị đánh lạc hướng, đang hừng hực khí thế tranh đấu lại lủi thủi ra về, đầu óc còn vẩn vơ mấy cái con cá trình ngủ trên máy bay.
Tóm lại là chẳng biết là câu chuyện kia có cái tứ ra làm sao nữa!